فوتو: اشىق دەرەككوز
ونىڭ ايتۋىنشا, جول-كولىك جاراقاتتارىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان اكتسيالارمەن قاتار, بالالاردىڭ جولداعى قاۋىپسىزدىك داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى دە ماڭىزدى بولىپ وتىر. وسى رەتتە قازاقستاندىق تاجىريبە حالىقارالىق تاجىريبەمەن سالىستىرىلىپ, ايىرماشىلىقتار انىقتالدى. نەگىزگى ماسەلە – مەكتەپ باعدارلامالارىندا جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن وقىتۋعا بولىنگەن ساعاتتىڭ تىم ازدىعى.
وسىعان بايلانىستى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەكتەپ باعدارلاماسىنا جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن جەكە, مىندەتتى ءپان رەتىندە ەنگىزۋدى ۇسىنىپ وتىر.
ء«وز كەزەگىندە, مۇنداي ساباقتار ارقىلى جولداردا زاڭعا باعىناتىن مىنەز-ق ۇلىق نورمالارىن ءسىڭىرىپ, ءوزى جۇرگىزۋشى بولعان كەزگە دەيىن ەسەيگەن سايىن جول قاۋىپسىزدىگىنە جاعىمدى اسەر ەتەدى. بالالاردىڭ جول كولىك جاراقاتىنىڭ الدىن الۋدا ەڭ مىقتى قۇرالداردىڭ ءبىرى – جاس جول ينسپەكتورلار جاساعىنىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ. دۇنيەجۇزىنىڭ كوپتەگەن ەلىندە مەكتەپ وقۋشىلارىن جول قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىنە تارتۋ يدەياسى ۇزاق ۋاقىتتان بەرى ءبىلىم بەرۋ جانە قوعامدىق مادەنيەتىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالىپ كەلەدى. حالىقارالىق تاجىريبە كورسەتكەندەي, مۇنداي باستامالار جولداعى جاراقات قاۋىپىن تومەندەتەدى جانە وسكەلەڭ ۇرپاق اراسىندا ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن قالىپتاستىرادى», دەدى قايسار سۇلتانباەۆ.
قازاقستان دا ءوز مودەلىن بىرتىندەپ قالىپتاستىرىپ كەلەدى. ماسەلەن, وسى ايدىڭ باسىندا وسكەمەندە ع.بايتاسوۆ اتىنداعى XX رەسپۋبليكالىق جانە مەملەكەتارالىق سليوت ۇيىمداستىرىلىپ, وعان ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىنان جانە قىرعىزستاننان 200-دەن استام وقۋشى قاتىسقان. دەگەنمەن, بۇل كورسەتكىشتىڭ ارتىندا الدەقايدا اۋقىمدى قوزعالىس تۇر. ەلىمىز بويىنشا 70 مىڭنان استام بالا جاس جول ينسپەكتورلارىنىڭ قاتارىنا تارتىلعان. بۇل قازاقستانداعى 3,5 ميلليون وقۋشىنىڭ اياسىندا وتە ماڭىزدى ۇلەس.
«مۇنداي جوبالار قاۋىپسىزدىككە تىكەلەي اسەر ەتەدى. قازاقستانداعى جاس جول ينسپەكتورلار قوزعالىسى – بۇل مەكتەپتەگى ۇيىرمە عانا ەمەس. بۇل جاسوسپىرىمدەردى الەۋمەتتىك ماڭىزدى قىزمەتكە تارتۋدىڭ فورماسى, وندا ءار بالا ينتەراكتيۆ جانە ويىن فورماتىندا جول ەرەجەلەرىن ۇيرەنەدى, جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن دامىتادى جانە ءوز قۇرداستارى اراسىندا قاۋىپسىز مىنەز-ق ۇلىق مادەنيەتىنىڭ كوشباسشىسىنا اينالادى», دەلىنگەن حابارلامادا.
Vision Zero جاھاندىق تۇجىرىمداماسى بويىنشا, 2050 جىلعا قاراي جول اپاتىنان بولاتىن بالا ءولىمىن تولىق جويۋ ماقساتى قويىلعان.
