فوتو: egemen.kz/ قىرمىزى جۇماعاليقىزى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن ساپالى تۇردە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان جۇيەلى شارالار كەشەنى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىس ءاربىر ازامات ءۇشىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. باستى ماقسات – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاسىن ۇزارتا ءتۇسۋ. 2025 جىلى 14 شىلدەدە مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جاڭا زاڭعا قول قويىلۋى ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى بولدى.
«مەملەكەتىمىزدىڭ ەرەكشە باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز 2029 جىلعا قاراي حالىقتىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن 77 جاسقا دەيىن جەتكىزۋ. جالپى بۇل ماقسات قولجەتىمدى. جىل سايىنعى ديناميكادا حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنىڭ وڭ كورسەتكىشتەرى بايقالادى. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا حالىقتىڭ ورتاشا كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى العاش رەت 75 جاستان استى. مەملەكەت باسشىسى مەن ۇكىمەتتىڭ قولداۋى ارقاسىندا حالىق دەنساۋلىعىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا.
پروفيلاكتيكالىق سكرينينگتەر مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر پاكەتىنە ەنگىزىلدى
ءمامس جۇيەسى ەنگىزىلگەننەن بەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى ءۇش ەسەگە ارتتى. بۇل حالىقتىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق جانە قىمبات قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەردى.
ەندى بارلىق مەديتسينالىق كومەك ناقتى ەل تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىنا مەملەكەت تولىق كەپىلدىك بەرەتىن بازالىق پاكەت جانە ساقتاندىرىلعان ازاماتتارعا ارنالعان كەڭەيتىلگەن ساقتاندىرۋ پاكەتى بولىپ ەكىگە بولىنەدى.
«14 شىلدەدە ءتيىستى زاڭعا قول قويىلدى. وسى زاڭ بويىنشا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەن تەگىن مەديتسينالىق كەپىلدەندىرىلگەن كومەك كولەمى پاكەتتەرىنىڭ ارا-جىگى ناقتى بولىنەتىن بولادى. ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنە قاراماستان بارلىق ازاماتقا ەڭ كوپ تارالعان جانە الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلار بويىنشا سكرينيگتەر قولجەتىمدى بولادى. ونكولوگيالىق, جۇرەك قان تامىرلارى اۋرۋلارىن ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان سكرينيگتەردىڭ جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر. سونداي-اق ميداعى قان اينالىمى بۇزىلۋىن ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن 50 جاستان اسقان ەر ازاماتتارىمىزعا جاڭا سكرينيگ ءتۇرى ەنگىزىلەدى. الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلارعا كۇدىك تۋعان جاعدايدا تەكسەرۋلەر بارلىعىنا تەگىن بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى اقمارال ءالنازاروۆا.
2026 جىلعا قاراي ءمامس جۇيەسىمەن قوسىمشا 1 ملن-نان استام ادام قامتىلادى
«مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» زاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار شارانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن.
الەۋمەتتىك وسال توپتاردى ءمامس-پەن قامتۋدى كەڭەيتۋ: حالىقتى بارىنشا جۇيەگە تارتۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك وسال توپتاعى ازاماتتار ءۇشىن جارنالاردى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ تولەۋ تەتىگى ەنگىزىلەدى. بۇل نورمانى جۇزەگە اسىرۋ 2026 جىلعا قاراي قوسىمشا 1 ملن-نان استام ادامدى ءمامس جۇيەسىمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءادىل جارنا جۇيەسىن ەنگىزۋ: الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك قاعيداتىن ساقتاۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارىم جاسالاتىن كىرىستىڭ جوعارعى شەگى الىنىپ تاستالادى. بۇل ءتاسىل ازاماتتاردىڭ جۇيەگە ۇلەسىن ولاردىڭ تابىسىنا ساي ەتىپ, سالا بيۋدجەتىنە جىل سايىن قوسىمشا 200 ملرد تەڭگەگە دەيىن قارجى اكەلەدى.
مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋدى ارتتىرۋ: جەڭىلدىكتى ساناتتاعى 11 ملن ازامات ءۇشىن مەملەكەت جارناسىنىڭ مولشەرلەمەسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. بۇل شارا 2030 جىلعا قاراي قارجىلاندىرۋ كولەمىن 289 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بىرىڭعاي مەديتسينالىق قىزمەتتەر پاكەتىن قالىپتاستىرۋ: 2027 جىلدان باستاپ مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى (تمككك) مەن ءمامس پاكەتى اراسىنداعى ناقتى ايىرماشىلىقتى بەلگىلەيتىن بىرىڭعاي پاكەت ەنگىزىلەدى. وسىلايشا ءاربىر ازامات مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن قىزمەتتەردى جانە ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ناقتى بىلە الادى.
انا مەن بالا دەنساۋلىعىن ساقتاۋ
2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدە ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى العاش رەت 75,4 جاسقا جەتتى. انا ءولىمى كورسەتكىشى 12%-عا تومەندەدى. سونداي-اق نەوناتالدىق ءولىم 20%-عا, ءسابي ءولىمى 11%-عا, ال بالا ءولىمى 8%-عا ازايدى.
2024 جىلى ەلىمىزدە العاش رەت «فەتالدى مەديتسينا» يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسى ەنگىزىلدى: 71 جاتىرىشىلىك (ۇرىققا) وپەراتسيا جاسالىپ, ناتيجەسىندە 96 نارەستەنىڭ ءومىرى ساقتالىپ قالدى. جاڭا تۋعان سابيلەر حيرۋرگياسى دا قارقىندى دامىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا تۋا بىتكەن دامۋ اقاۋلارى بار 600 نارەستەگە وتا جاسالدى.
اۋىتقۋلاردى ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن ەلدە ءتيىمدى ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرىلعان. ماسەلەن: ءبىر كۇندىك كلينيكالار, ۇرىقتى قورعاۋ ورتالىقتارى اشىلدى. بالالارعا تۋعاننان باستاپ ءتورت ءتۇرلى سكرينينگ جۇرگىزىلەدى: نەوناتالدىق, اۋديولوگيالىق, پسيحوفيزيكالىق جانە وفتالمولوگيالىق. بۇل جۇمىس ناتيجەسىن بەرىپ, تۋا بىتكەن اقاۋلارى بار بالالار اراسىنداعى باستاپقى مۇگەدەكتىك 7,5%-عا تومەندەدى, ال جاڭا تۋعانداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى 88%-دان 93%-عا دەيىن ارتتى.
بالالارعا كورسەتىلەتىن كومەكتى جاقسارتۋ ءۇشىن ءاربىر امسك ۇيىمىندا پەدياتريالىق بولىمدەر ۇيىمداستىرۋ جولعا قويىلعان. يۋنيسەف قولداۋىمەن ەمحانالاردا بالالاردى دامىتۋ جانە ەرتە ارالاسۋ ورتالىقتارى اشىلىپ جاتىر. بۇگىندە وسىنداي 100 ورتالىق جۇمىس ىستەيدى, وندا دامۋىندا قيىندىقتارى بار بالالار كەشەندى كومەك الادى. بالالار اراسىندا اۋتيزم دياگنوزى قويىلعاندار سانىنىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى ولاردىڭ رەابيليتاتسياسىنا ارنالعان توسەك-ورىن سانى 4 ەسەگە ارتتى.
انالاردى قولداۋ ءۇشىن العاش رەت ايەلدەردىڭ رەپرودۋكتيۆتىك دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان «انالار ساۋلىعى» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. سونىمەن قاتار شالعاي اۋىلدارداعى ايەلدەر ءۇشىن جوعارى قاۋىپ توبىنداعى جۇكتى ايەلدەردى الدىن الا گوسپيتاليزاتسيالاۋعا ارنالعان «سالاۋاتتى انا» پانسيوناتتارى اشىلىپ جاتىر.
