اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, ەلىمىزدە ءۇي جانۋارلارى قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ جاڭا وشاقتارى سانىنىڭ تۇراقتى تومەندەۋ ءۇردىسى بايقالادى. جىل باسىنان بەرى 8 ءتۇرلى اۋرۋ بويىنشا 58 وشاق انىقتالدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 50,4%-عا از.
بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىنىڭ ارتۋى وتاندىق اگروونىمنىڭ ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە تىكەلەي اسەر ەتتى. 2024–2025 جىلدارى قحر, رەسەي, بەلارۋس, ارمەنيا, تۇركيا تاراپىنان قويىلعان شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى. دۇنيەجۇزىلىك جانۋارلار دەنساۋلىعى ۇيىمى (تجك, اشو, جپقت, اۋسىل) بويىنشا حالىقارالىق مارتەبەلەر بەرىلدى. ەۋروپالىق وداق, گرۋزيا, يران, يراك, ازەربايجان, قىتاي نارىقتارىنا جول اشىلدى. ەكىجاقتى ۆەتەرينارلىق سەرتيفيكاتتارعا قول قويىلدى. جاپونيا, كورەيا, ءباا, كانادا جانە ۇلىبريتانيانى قوسا العاندا تاعى 15 ەلگە شىعۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بۇل ناتيجە جانۋارلاردى ۆاكتسينامەن جانە دياگنوستيكۋمدارمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇيەلى شارالاردى ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. الداعى جىلدارى ۆەتەرينارلىق زەرتحانالاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن اۋقىمدى تۇردە جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار وڭىرلەردە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن اشجب جۇيەسىندە تىركەۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى. مال باسىن تولىق تسيفرلاندىرۋ مەن ەپيزووتيالىق جاعدايدى باقىلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا سەرىك جۇمانعارين اشم-گە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ساناقتارى كەزىندە ناقتى شارالارى بار جول كارتاسىن جەدەل ازىرلەۋدى تاپسىردى.
«2023 جىلدان باستاپ ەلىمىز ۆاكتسينا مەن دياگنوستيكانىڭ وتاندىق ءوندىرىسىن ۇلعايتۋدا. وتاندىق پرەپاراتتاردىڭ ۇلەسى 68%-دان 82%-عا دەيىن ءوستى. ەلدە ساتىپ الىناتىن 22 ۆاكتسينا اتاۋىنىڭ 18-ءى وزىمىزدە شىعارىلادى», دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى امانعالي بەردالين.
وسى جىلدان باستاپ زەرتحانالىق بازانى جاڭعىرتۋ باستالدى. الداعى ەكى جىلدا رەسپۋبليكا بويىنشا جابدىقتى جاڭارتۋ تولىق اياقتالماق. بيىل ۇلتتىق ۆەتەريناريا رەفەرەنتتىك ورتالىعى مەن رەسپۋبليكالىق ۆەتەرينارلىق زەرتحانانىڭ جابدىقتارى جاڭارتىلماق.
جيىندا ۆەتەرينارلىق قىزمەت ماماندارىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە دە نازار اۋدارىلدى. بۇگىندە وڭىرلەردە 373 ۆەتەرينار دارىگەردىڭ ورنى بوس تۇر, اۋماقتىق ينسپەكتسيالاردا تاعى 185 ۆاكانسيا بار. بۇل رەتتە, جيىندا اتاپ وتكەندەي, ءتىپتى 1 ملن تەڭگە كولەمىندەگى ەڭبەكاقى دا مامانداردى تارتۋعا ءاردايىم مۇمكىندىك بەرمەي وتىر.
ماماندىقتىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ۆەتەرينارلاردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ كوزدەلگەن. بۇعان قوسا, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ كەشەندى شارالار ازىرلەنىپ جاتىر. ولار:
- ۆەتەريناريا ماماندىقتارى ستۋدەنتتەرىنىڭ ستيپەنديالارىن ارتتىرۋ; 2026–2029 جىلدارى گرانتقا قابىلداۋدا ءوتۋ بالىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوتەرۋ;
- اۋىل جاستارىنا جانە شاعىن قالا تۇرعىندارىنا ارنالعان كۆوتالاردى كەڭەيتۋ;
- سالالىق پاندەر تىزبەسىن جاڭارتۋ مەن جوو-لاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ;
- كۆوتالانعان گرانتتاردى ءبولۋ ءتارتىبى مەن مەرزىمدەرىن جەتىلدىرۋ;
- مەملەكەتتىك گرانت ەسەبىنەن وقىعاندار ءۇشىن اۋىلدىق جەردە كەمىندە 3 جىل مىندەتتى جۇمىس ىستەۋ تالابىن ەنگىزۋ.
سونداي-اق جيىندا شەگىرتكەگە قارسى كۇرەس ناتيجەلەرى قارالدى. بيىلعى قورعاۋ ءىس-شارالارى 2,7 ملن گەكتار اۋماقتا جۇرگىزىلدى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 400 مىڭ گەكتارعا از. جۇمىس تولىق اياقتالدى, اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنا شەگىرتكەنىڭ زيانى تيگەن جوق.
