«ارتىق ءبىلىم كىتاپتا» دەيتىن ابايدىڭ ەلىمىز. كىتاپ وقۋ مادەنيەتى حاقىندا اڭگىمە بولا قالسا, باياعى قوي سوڭىندا قونىشىنا كىتابىن تىعىپ ءجۇرىپ وقيتىن اكەلەرىمىزدى ەسكە الامىز. سول كەزدەگى استانامىز الماتىدا جاڭادان جارىق كورگەن جىر جيناعىن اتىراۋدىڭ قيىر شەتىندەگى اۋىلدان كوپ وتپەي ساتىپ الۋعا بولاتىن جۇيەگە تاڭداي قاعامىز. سويتەمىز دە, كەشەگى بۇقارانىڭ مەرزىمدى باسىلىم مەن كوركەم تۋىندىلارعا قۇمارتۋىن بۇگىنگىدەي سانانى سانسىراتىپ, ۋاقىتتى ۇرلايتىن الەۋمەتتىك جەلى جوق ەكەنىمەن بايلانىستىرىپ, ءتۇرلى دايەكتى العا تارتامىز. قالاي دەسەك تە, كەڭەستىك كەزەڭدە ەلدىڭ كىتاپتى جاتا-جاستانا وقىعانىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى نارىقتىق قوعام وسى ءبىر يگى ءداستۇردى ءۇزىپ, وقىرمانداردىڭ تالعام تارازىسى قۇلدىرادى. باياعىدا ەڭ ازى وتىز مىڭ دانامەن جارىق كورەتىن كىتاپتار ءبىر-ەكى مىڭ تارالىممەن كىتاپحانالارعا تۇسسە قۋاناتىن بولدىق. ەندەشە, وتپەلى كەزەڭنىڭ وتكەلىندە بالا-شاعاسىنىڭ كيىمىن كوك ەتەم دەپ, نان تابۋ مەن جان باعۋدىڭ قامىتى قىلشا موينىن قاجاعان قاراشانى «وقىمايدى» دەپ كىنالاۋعا حاقىمىز بار ما؟ وسىلاي كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنەن ءبىرجولا ايىرىلىپ قالا جازدادىق.
«كىتاپتى وقىماۋ – ونى ورتەگەننەن دە اۋىر قىلمىس», دەيدى رەي برەدبەري. وقىمايىن دەگەنىمىز جوق, قاراپايىم وقىرماننىڭ ۇيىنە كىتاپ تىكە جەتپەيتىن, باسپالار مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن قانا كىتاپ شىعارىپ, ول كىتاپحانالارعا عانا تارايتىن زاماندى باستان كەشتىك. قۇدايعا شۇكىر, وسى ءبىر سەڭ كەيىنگى بەس-ون جىلدا ءبىرجولا بۇزىلدى. كىتاپ وقۋ تۇلعانىڭ ينتەللەكتۋالدىق تۇرعىدا دامۋىنىڭ نەگىزى ەكەنىن قوعام جەتە ءتۇسىنىپ, ءبىر كەزدەرى شەتەلدىك ونىمدەرمەن سىقاسىپ تۇراتىن كىتاپ دۇكەندەرىن قازاقتىلدى تۋىندىلار جاۋلاي باستادى. الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى كىتابىن مىڭداپ ساتاتىن قالامگەرلەر كوبەيدى. مەملەكەت ءھام قوعامدىق ۇيىمدار دا ءتۇرلى ادەبي بايقاۋ ۇيىمداستىرىپ, ادەبيەتتىڭ قازانى بۇرق-سارق قايناپ جاتاتىن بولدى. قازىر ءتىپتى كىتاپقا دەگەن قۇلشىنىستىڭ ارتقانى سونشالىق, كەي اتا-انالار وقۋ مادەنيەتىن وتباسىنان باستاپ قالىپتاستىرۋدى قولعا الىپ, بالالارىنىڭ كىتاپ وقۋى ءۇشىن ءتۇرلى ايلا جاساپ جاتقانىن ءجيى ەستيمىز. ۇرپاعىنا اقى تولەپ بولسىن كوركەم تۋىندى وقىتقىسى كەلەتىن اكە-شەشەلەردى, كىتاپ وقىپ وي-ءورىسىن كەڭەيتىپ, سوزدىك قورىن بايىتىپ, سىني ويلاۋ قابىلەتىن دامىتقىسى كەلەتىن سانسىز ۇرپاقتى كورگەن كەزدە ريزا بولاسىز. بۇل ءۇردىس ۇلتتىڭ كەلەشەگىنە دەگەن سەنىمدى كۇشەيتە تۇسەرىن كوزىمىز كوردى.
سودان دا بولار, حالىق تاڭداۋلى اۆتورلاردى انىقتاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان eGov پورتالىنداعى ساۋالناماعا بەلسەنە قاتىستى. رەسمي دەرەكتەرگە سەنسەك, ءۇش ايعا سوزىلعان ساۋالناماعا 100 مىڭنان اسا وقىرمان داۋىس بەرىپتى. ياعني ءدال قازىرگى قازاق قوعامىندا 100 مىڭنان اسا حالىق جۇرت بولىپ تاڭداعان 100 اۆتوردى ىزدەپ ءجۇرىپ وقۋعا دايىن دەگەن ءسوز. بىراق وسى ءجۇز مىڭ وقىرمان الگى تىزىمدەگى اۆتورلاردىڭ تۋىندىلارىن كىتاپحاناعا بارىپ وقۋعا ءماجبۇر ەكەنىن ايتپاسقا بولمايدى. ويتكەنى مۇحتار اۋەزوۆ, ءىلياس ەسەنبەرلين, بەردىبەك سوقپاقباەۆ, باۋىرجان مومىش ۇلى سىندى جيىرماعا جۋىق اۆتوردان باسقالارىنىڭ كىتابىن كىتاپ دۇكەندەرىنەن, ياكي باسپالاردان ساتىپ الۋ مۇمكىن ەمەس. دەمەك, مەملەكەت باسشىسى ايتقان «وقيتىن ۇلتقا» اينالۋ ءۇشىن ەل بوپ تاڭداعان ادەبيەتتىڭ جاۋھارلارىن كوپ تارالىممەن شىعارىپ, ونىڭ كىتاپ دۇكەندەرىندە ساتىلۋ ءىسىن جۇيەلەۋ كەرەك دەگەن ءسوز. بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن, ءجۇز كىتاپ جوباسى اياسىندا تاڭدالعان شىعارمالار كىتاپ كلۋبتارىندا تالدانىپ, ناسيحاتتالۋعا ءتيىس. سوندا عانا «100 كىتاپ» جالپىۇلتتىق ساۋالناماسى حالىقتىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ, ادەبي مۇرالارىمىزدى قايتادان جاڭعىرتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى بولار ەدى. ۇشىنشىدەن, ساۋالناما انىقتاعان اۆتورلار تۋىندىلارىنىڭ اۋديو نۇسقالارىن شاممەن ىزدەسەڭىز تاپپايسىز. ونى وقىپ, ينتەرنەت توراپتارىنا جۇكتەۋىمىزگە نە كەدەرگى؟ تورتىنشىدەن, ءار وتباسىنىڭ تورىندە ەڭ ازىندا وسى تاڭداۋلى ءجۇز كىتاپ تۇرۋى كەرەك ەمەس پە؟ ايتا بەرسە, ارمان كوپ. قىسقارتا ايتقاندا, وقيتىن ۇلتقا اينالار جۇرت ساۋالناما جۇرگىزىپ, اۆتورلاردى انىقتاۋمەن عانا شەكتەلمەي, يگى باستامانى ءارى قاراي دامىتىپ اكەتۋگە ءتيىس. ول ۇدەدەن شىعا الدىق پا؟ ءبىزدى وسى سۇراق مازالايدى؟
