بولعان انا – شىڭعىس حاننىڭ نەمەرەسى, ۇلى جوشى حاننىڭ تۋعان قىزى. قاڭلى ەلىنىڭ حانى سىعاناق-تەگىننىڭ ايەلى بولعان. ەل اۋزىندا ساقتالعان اڭىز-اڭگىمەلەرگە قاراعاندا, توقسان جاسقا كەلىپ كوز جۇمعان ءارى ارتىندا كوپ ۇرپاق قالعان. جۇبايى سىعاناق-تەگىن ومىردەن وتكەننەن كەيىن ونىڭ ورنىنا ەل بيلەگەن.
ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى «بۇرىنعى زاماندا تۇركىستاندا تالماس اتا دەگەن اۋليە بولعان. بايبىشەسىنىڭ اتى – بولعان, توقالىنىڭ اتى – بەلەڭ. كەنجە توقالىنىڭ اتى – اقبيكەش. بولعان انا سارىسۋدىڭ باس جاعىندا, بەلەڭ انا سارىسۋدىڭ اياق جاعىندا, اقبيكەش قاراتاۋدا قونىستانعان», دەپ جازادى. بولعان انا مۇسىلماندىق جولدى ۇستانعان پاراساتتى ايەل ەكەن. ونىڭ مازارىنا بارىپ بالا سۇراپ, ەمىنە شيپا تىلەپ كەلەتىن جۇرت كوپ.
1990 جىلى الماتى ارحيتەكتۋرا جانە قۇرىلىس ينستيتۋتىنىڭ ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى ەسكەندىر بايتەنوۆ زەرتتەگەن كەسەنەنىڭ قاسبەتى ارقالى, پورتالدى كىرەر اۋزىنىڭ اينالاسى قۋىستانا, قابىرعانىڭ ورنەگى رەتىندە قالانعان. كۇيگەن كىرپىشتەردە رۋ تاڭبالارى سالىنعان. بولمەنىڭ تومەنگى شارشى بولىگىنىڭ كۇمبەز شەڭبەرىنە وتەر تۇسىنداعى بۇرىشتارى ارقالى ترومپتى تاسىلمەن ورىلگەن.
2018 جىلى ارحەولوگ ايبار قاسەنالين كەسەنەگە ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزدى. قازبا جۇمىسى بارىسىندا كەسەنەدەن جادىگەرلەر تابىلدى. اتاپ ايتقاندا, التىن توستاعان, جىبەك ماتادان تىگىلگەن شاپان, ەر-توقىم, قارۋ-جاراق, تاعى باسقا جادىگەرلەر. تابىلعان جادىگەرلەر التىن وردا داۋىرىنەن حابار بەرەدى.
« ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تاريحي-مادەني جانە تابيعي مۋزەي-قورىعىنىڭ ەكسكۋرسيا جەتەكشىسى قىمبات تالعاتبەكقىزى: «اڭىزداردا بولعان انانى الاشا حاننىڭ كەلىنى دەپ تە ايتادى. ارحەولوگ ايبار قاسەنالين ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىمەن قاتار, زەرتحانالىق تالداۋ جاسالعانىن ايتادى. «بولعان انا جوشى حاننىڭ قىزى ما, الدە كەلىنى مە؟» دەگەن ساۋالدى انىقتاۋ بارىسىندا جاپونيا مەن ۇلىبريتانيادا بولعان انا سۇيەگىنە گەنەتيكالىق زەرتتەۋ جاسالدى. ساراپتامانىڭ الدىن الا ناتيجەسى بويىنشا جوشى حاننىڭ قىزى دەگەن بولجام بار. قازىرگى تاڭدا مۋزەيگە انتروپولوگتەر مەن مۇسىنشىلەر جاساعان بولعان انا بەينەسىنىڭ جاڭعىرتپاسى قويىلدى», دەيدى.
ۇلىتاۋ وبلىسى
