فوتو: kazgazeta.kz
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سايكەس, ەلىمىزدە مەكتەپ جاسىنداعى 3 ميلليون 200 مىڭعا جۋىق بالا بار. سونىڭ 87 پايىزى جازعى دەمالىستى لاگەردە وتكىزەدى. دەگەنمەن, بۇل كورسەتكىشتىڭ دەنى – مەكتەپ جانىنداعى كۇندىزگى لاگەرلەر ۇلەسىنە تيەدى. مىسالى, مەكتەپتەردىڭ بازاسىندا ۇيىمداستىرىلاتىن لاگەرلەردىڭ سانى – شامامەن 10 مىڭ. ال ارنايى ماۋسىمدىق لاگەرلەردىڭ سانى 200-گە دە جەتپەيدى. دەمەك, بالالاردىڭ باسىم بولىگى تەك تۇسكە دەيىن عانا جۇمىس ىستەيتىن, مەكتەپ جانىنان اشىلعان لاگەرلەردە تىنىعادى. بۇل ءبىر جاعىنان, اتا-انالار ءۇشىن قولايلى بولعانىمەن, شىنايى ماعىناداعى لاگەرلىك دەمالىستىڭ ورنىن تولىق باسا المايتىنى انىق.
ماسەلەن اتا-انا ساۋلەت دوسىمبەكقىزى بالالارىن جىل سايىن مەكتەپ جانىنداعى لاگەرگە بەرەتىنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە, بالانىڭ ۇيدە تەلەفونعا ءۇڭىلىپ وتىرعانىنان گورى, مەكتەپكە بارىپ, ءتۇرلى ۇيىرمەگە قاتىسىپ, قاتارلاستارىنىڭ اراسىندا جۇرگەنى پايدالى. «لاگەردە بوس وتىرمايدى. كينوعا, تەاترعا بارادى, قولونەر, مۋزىكا, شاحمات ۇيىرمەلەرى بار. ءبىر مەزگىل سەرگىپ, ويىن-ساۋىق پەن ءبىلىمدى ۇشتاستىرادى», دەيدى اتا-انا.
الايدا مۇنداي لاگەرلەردىڭ بارلىعى بىردەي ساپالى جانە قاۋىپسىز دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. بىلتىر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ليتسەنزياسىز جۇمىس ىستەپ جاتقان ءۇش لاگەردى انىقتاپ, ونداعى بالالاردى شۇعىل تۇردە باسقا ورىندارعا اۋىستىرعانى ءمالىم. بيىل مينيسترلىك رۇقساتى بار لاگەرلەردىڭ تولىق ءتىزىمىن اشىق جاريالاۋعا كىرىسكەن. بۇل – اتا-انالار ءۇشىن پايدالى باستاما. سونىمەن قاتار 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ لاگەرلەرگە قويىلاتىن ليتسەنزيالىق تالاپتار دا كۇشەيمەك. بۇل قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىن جۇيەلەۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادام بولماق.
جازعى تىنىعۋعا قاتىستى تاعى ءبىر ماسەلە – قولجەتىمدىلىك. بۇگىندە مەملەكەت الەۋمەتتىك وسال توپتارعا جاتاتىن بالالارعا لاگەرگە تەگىن جولداما بەرۋدى قاراستىرىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن جانە جان باسىنا شاققانداعى تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن وتباسىلاردىڭ بالالارى, سونداي-اق جەتىم, اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان جانە توتەنشە جاعداي سالدارىنان شۇعىل كومەككە مۇقتاج وتباسىلاردىڭ بالالارى تەگىن دەمالىسپەن قامتىلادى. بۇل ءۇشىن اتا-انالار نەمەسە زاڭدى وكىلدەر ءتيىستى قۇجاتتارىمەن جەرگىلىكتى ءبىلىم بولىمدەرىنە, ءبىلىم باسقارمالارىنا, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا نەمەسە eGov پورتالى ارقىلى ءوتىنىش بەرە الادى.
مەملەكەت وسى ساناتتاعى بالالاردى قولداپ جاتقانىمەن, تاعى ءبىر ەسكەرىلەتىن ماسەلە بار. سەنات دەپۋتاتى عالياسقار سارىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك وسال توپقا جاتاتىن بالالاردى عانا قولداپ, جاقسى وقيتىن دارىندى بالالاردى نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. «ولار دا ىنتالاندىرۋعا لايىق. ەڭبەگى باعالانۋى كەرەك», دەيدى دەپۋتات.
سونىمەن قاتار دەپۋتات ع.سارىباەۆ اۋىل بالالارىنىڭ جازعى تىنىعۋى تۋرالى دا ۇمىتپاۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ, اۋىلدى ايماقتاردا لاگەرلەرگە ارنالعان ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس ءبىلدىردى.
شىنىندا دا, قالاداعى مەكتەپتەردە لاگەر اشۋ قالىپتى قۇبىلىسقا اينالسا, اۋىلداردا مۇنداي مۇمكىندىك شەكتەۋلى. كوپ جاعدايدا بالالار جاز بويى بوس ءجۇرىپ, ۋاقىتىن ءتيىمسىز وتكىزەدى. دەپۋتات اتالعان ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىر جولى رەتىندە كاسىپكەرلەردى تارتۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. ەگەر مەملەكەت تاراپىنان بەلگىلى ءبىر سالىقتىق جەڭىلدىكتەر ۇسىنىلسا, دەمەۋشىلىك كورسەتۋگە نيەتتى ازاماتتار دا تابىلۋى مۇمكىن.
جازعى لاگەرلەردىڭ ۇزاقتىعى – كوبىنە ەكى اپتامەن شەكتەلەدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا بالا جاڭا ورتامەن تانىسىپ, شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتىپ, الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋگە ۇيرەنەدى. الايدا مۇنداي قىسقا مەرزىممەن عانا شەكتەلۋ لاگەر جۇيەسىنىڭ الەۋەتىن تولىق اشۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. قارجى – تاعى دا باستى كەدەرگى. سوندىقتان دەمەۋشىلىك پەن قوعامدىق سەرىكتەستىك تەتىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ – ماڭىزدى تالاپتىڭ ءبىرى.
جالپى العاندا, جازعى تىنىعۋ – جاي عانا دەمالىس ەمەس. بۇل – بالانىڭ ومىرىندەگى جاڭا تاجىريبەگە, جاڭا ورتاعا بەيىمدەلۋ كەزەڭى. سول سەبەپتى بۇل باعىتتاعى مەملەكەتتىك ساياسات پەن قوعامنىڭ نازارى جۇيەلى ءارى ساپالى بولۋى ءتيىس. بالانىڭ الاڭسىز تىنىعۋى مەن قاۋىپسىزدىگى – اتا-انا مەن مەملەكەت ءۇشىن ورتاق مىندەت. ەڭ باستىسى – جاز مەزگىلى ويىن-ساۋىقپەن عانا ەمەس, تاربيەلىك, تانىمدىق تۇرعىدان دا پايدالى كەزەڭگە اينالۋى قاجەت.
