ەكونوميكا • 30 ماۋسىم, 2025

الەم ەكونوميكاسىن شايقالتقان بەس ءۇردىس

120 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىنگى جاھاندىق ەكونوميكا كەشە عانا تانىعان بەينەمىزدەن الىس. الەم بۇرىنعىداي ءبىرتۇتاس نارىق ەمەس. قازىر دۇنيەجۇزىنىڭ قارجىلىق جانە وندىرىستىك قۇرىلىمىن بەس باستى ءۇردىس تەربەتىپ تۇر: دەگلوباليزاتسيا, دەكاربونيزاتسيا, ءدۇدامال قارىز, دەموگرافيا جانە ديدجيتاليزاتسيا. ساراپشىلار بۇل قۇبىلىستاردى «بەس د-نىڭ داۋىلى» دەپ بەينەلەيدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

الەم ەكونوميكاسىن شايقالتقان بەس ءۇردىس

فوتو: اشىق دەرەككوز

دەگلوباليزاتسيا بۇل ەلدەردىڭ ءوز ءوندىرىسىن ىشكى نارىققا باعىتتاپ, يمپورتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلتۋعا ۇمتىلىسى. بۇرىن ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىسقان مەملەكەتتەر ەندى وقشاۋلانىپ, ەكونوميكالىق شەكارالارىن بەكىتىپ جاتىر. مۇنىڭ سالدارى ينفلياتسيانىڭ كۇشەيۋى مەن حالىقارالىق نارىقتىڭ تۇراقسىزدىعى.

دەكاربونيزاتسيا كليماتتىڭ وزگەرۋى ەندى جاي قاۋىپ ەمەس, ناقتى داعدارىسقا اينالدى. داۋىل, ءورت, تاسقىن سياقتى تابيعي اپاتتار جيىلەپ, مەملەكەتتەردىڭ بيۋدجەتىنە زور سالماق ءتۇسىرىپ وتىر. بۇل دا ينفلياتسيانى ۇدەتە تۇسەدى.

دەموگرافيا دۇنيەجۇزى ەلدەرىندە حالىقتىڭ قارتايۋى مەن تۋ كورسەتكىشىنىڭ ازايۋى بايقالىپ جاتىر. بۇل زەينەتاقى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ شىعىنىن ارتتىرىپ, جۇمىس كۇشىنىڭ جەتىسپەۋىنە الىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە سالىق بازاسى تارىلىپ, الەۋمەتتىك جۇيەلەرگە قىسىم ارتادى.

ءدۇدامال قارىز پاندەميا كەزەڭىندە الىنعان تريلليونداعان قارىز قازىر كوپتەگەن ەلدەردىڭ موينىنداعى اۋىر جۇككە اينالدى. كەيبىر مەملەكەتتەردە بۇل بورىش كولەمى قورعانىس شىعىنىنان دا اسىپ ءتۇستى.

ديدجيتاليزاتسيا وسى بەس ءۇردىستىڭ ىشىندەگى جالعىز ءۇمىت وتى. گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت, اۆتوماتتاندىرۋ جانە تسيفرلىق شەشىمدەر ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ, ەكولوگيانى جاقسارتۋعا, ەنەرگيانى ۇنەمدەۋگە جول اشا الادى.

سوڭعى جاڭالىقتار