اۋىلدىڭ ىرىڭ-جىرىڭ, ءبىرى بىتسە ەكىنشىسى «بالاقانىم بەرى كەلە عوي» دەپ تۇراتىن تۇرىقسىز تىرلىگى: ءشوپ شابىلسا شومەلە سالۋ, تىرماعا وتىرۋ, قوي قىرىقسا ءنومىر سالۋ, ارپا ورىلسا ماساق تەرۋ... ويپىر-اي, ۇزىك-سوزىق, ءبىرىن ءبىتىرىپ, ەكىنشىسىنەن تۇتىلىپ, تەگى ۇجىمشار, كەڭشاردا سەنىڭ موينىڭا ىلىنەر قامىت تابىلماسا, ءۇش ايىڭ ۇيدەگى ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى ءىنى-قارىنداسىڭدى باعىپ-قاعۋمەن-اق وتە شىعارى انىق. ال 9-سىنىپتى ءبىتىردىڭ ءبىتتى, قويشى قاۋىمنىڭ قاراۋىنا ءوتىپ, ساقماندا سوڭعى قويىن قوزداتىپ بارىپ سىلىكپەڭ شىعىپ, ءسىڭىرىڭ ودىرايىپ ورالۋشى ەدىڭ عوي.
مەكتەپ ءبىتىرىپ مۇرتىڭ ەدىرەيگەندە وقۋعا تۇسسەڭ ءتۇستىڭ, تۇسپەسەڭ – ەل-جۇرتىڭمەن ەڭىرەپ قوشتاسىپ, ەكى جىلدىق اسكەري بورىشىڭدى وتەۋگە كەتە باراتىنسىڭ. قىسقا عۇمىردىڭ باقانداي ەكى جىلى ەڭىرەپ ءوتۋشى ەدى-اۋ. اسكەرگە بارماعاننىڭ بەس ەلى باعى بار دەپ باعالاناتىن. قازىر شە؟ كەرى زامان, اسكەرگە بارۋ – ابىروي, اتاق. قۇنىن قۇلقىننان وتكىزسەك تە كەتىپ تىنامىز.
نەسىن ايتاسىڭ, زار زامان كەتىپ, جاڭا زاماندا عۇمىر كەشىپ جاتقانىمىزعا ءتاۋبا!
اينالايىن التىن ۇيا مەكتەپكە قايتا سوقسام, قازىر عوي عاجاپ! ءبىر كەزدەرى وقۋشى اتاۋلى ءبىر ۇلگىدەگى كيىم كيىپ كەرديىپ قالۋشى ەدىك قوي. اسىرەسە پيونەر بىتكەننىڭ قىزىل گالستۋگىن تاعىنىپ «ينكۋباتور» بولىپ بوزارىپ جۇرەتىنى ءالى ەسىمدە.
ە, قازىر, نە كيەم, قالاي كيىنەمىن دەسەڭ ەرىك وزىڭدە. قىمبات كيىپ كەرگيسىڭ بە, الاباجاق ءىلىپ اكىرەڭدەيسىڭ بە, جاماۋ جاپسىرساڭ دا – ونىڭ كەيىنگى ءسان-سالتانات ساناتىندا سانالىپ, وزىڭە ۇناپ, وزگەنى وزەۋرەتسە بولدى.
قازىر بىزدە مەكتەپ تابالدىرىعىندا ءجۇرىپ-اق تەمەكىڭدى تەڭسەلتىپ, شارابىڭدى شالقىتىپ, ارىدەگى اناۋىڭمەن دە اۋىزدانىپ الادى. ال زار زامانداعى, سوڭعى سىنىپتا ءجۇرىپ, ەسەيگەننىڭ بەلگىسى رەتىندەگى تەمەكىنى تىعىپ تارتقانى قازىر كۇلكى كەلتىرەدى... قىز بالانىڭ تۋىپ قالۋى – ۇلكەن قىلمىس. ەرتە ەسەيەدى-اۋ, تابيعات زاڭدىلىعى-اۋ, ادام قۇقىعى اياققا تاپتالدى-اۋ دەپ ويلاۋعا مۇرسات بەرمەگەن زامان دا ءوتتى.
ء«دىن – اپيىن» دەگەن قاعيدا دا بولدى. ءدىنشىلمىسىڭ – اللاڭدى كۇبىرلەپ ايتىپ, وزىڭمەن ءوزىڭ توماعا تۇيىق تومپاڭداي بەر. شال-شاۋقاننان باسقامىز قۇداي جوق دەپ قۇلدىق ۇردىق. ءبىر ءدىن, ءبىر يسلامنان باسقانى بىلمەۋشى ەدىك... قازىر, قۇدايعا شۇكىر, جەتىپ ارتىلادى. ء«بىزدىڭ دىنگە كىر» دەپ باسەكەگە ءباس تىگىپ, اسىرەسە كوپ ۇلتتان قۇرالعان ەلىمىزگە ءار ازاماتتىڭ اڭساعانى بولىپ, قايدا قارىن توق, كيىم ءبۇتىن ءدىندى پانا ساناپ جەتىسىپ قالدىق. جاعدايىم بولماسا, ۇرداجىق ۇناماسا – باسقاسىنا كەتۋىڭە تولىق قۇقىڭ بار ناعىز دەموكراتيا دەپ وسىنى ايت.
«حالىق قالاۋلىسى» دەگەن و زاماندا دا بولعان. «قالاۋلى» بولۋ ءۇشىن – ويپىر-وي, بار عۇمىرىڭدى سارپ ەتىپ, نە مىڭعىرتىپ مال باعۋىڭ, نە جەڭ ءتۇرىپ جەر قازىپ دەگەندەي, اق تەر, كوك تەر بولىپ كوتەرەم بولعانىڭ دا ەلەپ-ەسكەرىپ دەپۋتات ەتەتىن.
ال قازىر زامان وزگەردى. جەتىلدىك, تەڭەلدىك, كەي-كەيدەن ىلگەرى دە كەتتىك. «اقىل-قالتاڭ» بولسا بولدى. قالتانىڭ اقىلمەن قالىڭدايتىنى امبەگە ايان. ءبىلىمىڭ دە, بىلىكتىلىگىڭ دە اقىلدىڭ ق ۇلى. سايلانار كەزدە تەك اقىلىڭمەن اۋىزدىعا ءسوز بەرمەي, شەشەن سىماقتى شەتتەتىپ وتىرساق, وعان قوسا اعىل-تەگىل ۋادە مەن قاراجاتتى قارداي بوراتىپ وتسەڭ – وتەسىڭ دە جەتەسىڭ.
و زامان مەن بۇ زاماننىڭ ايىرماشىلىعى بۇنىمەن بىتپەيدى.
سارالاپ سالماقتاساق ۇزىن-ىرعاسى قالىڭ كىتاپقا جۇك بولارى ءسوزسىز. كىتاپ دەمەكشى, و زاماندا كىتاپ شىعارۋدىڭ قيىندىعىن مەن ايتپاي-اق قويايىن... ە, قازىر, پەندە قۇقىعى قورعالعان. نە جازامىن, نە جازدىرتىپ كىتاپ ەتەمىن دەسەڭ – داڭعىل جول. باباڭنىڭ بار-جوعى ما, اتاڭنىڭ التى ۇرپاعى ما, ءوزىڭنىڭ وزەك جاردى وكپە-نازىڭ با – جاز, نە جازدىرت تا قۇنىن تولەسەڭ تابانى جەرگە تيمەي تەڭكيىپ كىتاپ بولىپ قولتىعىڭدا تۇرادى.
مەن دە وسى زاماننىڭ ارقاسىندا وسى ءبىر «زار زامان مەن جاڭا زامان» اتتى حيكاياتتى كىتاپ كولەمىنە جەتكەنشە جازىپ شىعۋعا بەلدى بەكەم بۋىندىم.
بەرىك سادىر
