كەڭەستە ءسوز العان اگەنتتىك توراعاسى اسەت ەرعاليەۆ ۇلتتىق ستاتيستيكا جۇيەسىن جاڭعىرتۋ تەك تەحنولوگيالىق ۇدەرىس قانا ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل – قازاقستاننىڭ سەنىمدى ءارى زاماناۋي دەرەك ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋداعى ساياسي ەرىك-جىگەرىن بىلدىرەتىن ستراتەگيالىق تاڭداۋ. وسى نەگىزدە ءتيىمدى جانە اشىق مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى قالىپتاساتىن بولادى.
حالىقارالىق مويىنداۋ مەن ۇزدىك تاجىريبە
قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ستاتيستيكاسى بۇگىندە الەمدىك دەڭگەيدە جوعارى باعالانىپ وتىر. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىز بۇۇ, ەىدۇ, حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى, ازيا دامۋ بانكى جانە دۇنيەجۇزىلىك بانك سىندى بەدەلدى ۇيىمداردىڭ سەنىمىنە يە بولدى. بيىل ەىدۇ تاراپىنان ۇلتتىق ستاتيستيكالىق جۇيەگە جۇرگىزىلىپ جاتقان شولۋ اياقتالعاننان كەيىن, قازاقستان وسى ۇيىمنىڭ ستاتيستيكا جانە ستاتيستيكالىق ساياسات كوميتەتىنىڭ تولىققاندى مۇشەسى اتانباق. بۇل – ەلىمىزدىڭ جاھاندىق ساراپتامالىق قوعامداستىققا تەرەڭ ينتەگراتسيا جولىنداعى ماڭىزدى قادامى.
بالامالى دەرەككوزدەر – جاڭا مۇمكىندىكتەر كوزى
ەلىمىز بالامالى دەرەككوزدەردى رەسمي ستاتيستيكاعا بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ جاتقان العاشقى مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. قازىردىڭ وزىندە:
-
ينفلياتسيا دەڭگەيى فيسكالدىق چەكتەر نەگىزىندە ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە اۆتوماتتى تۇردە باقىلانادى;
-
ەڭبەك نارىعى زەينەتاقى جارنالارى بويىنشا ساراپتالادى,
-
تۇتىنۋشى مىنەز-قۇلقى بانك ترانزاكتسيالارى ارقىلى زەرتتەلەدى,
-
تۋريستىك بەلسەندىلىك ءموبيلدى وپەراتورلار مالىمەتتەرىمەن ەسەپتەلەدى,
-
اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ونىمدىلىك سپۋتنيكتىك مونيتورينگ كومەگىمەن باقىلانادى.
بۇل تاسىلدەر دالىرەك ءارى جەدەل دەرەك الۋعا, مەملەكەتتىك جوسپارلاۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا سەپ بولماق.
ناقتى ناتيجەلەر مەن كورسەتكىشتەر
تسيفرلاندىرۋ ناتيجەسىندە بيۋرو:
-
اكىمشىلىك جانە ۆەدومستۆولىق دەرەككوزدەر بويىنشا ستاتيستيكالىق نىساندار سانىن 33%-عا,
-
ستاتيستيكالىق ەسەپتەر كولەمىن 24%-عا قىسقارتىپ,
-
ەلەكتروندىق تۇردە مالىمەت جيناۋ ۇلەسىن 88%-دان 94%-عا دەيىن ارتتىردى.
سونداي-اق, ءىجو-ءنى ەسەپتەۋ جىلدامدىعى ەسەلەنىپ, 19 مەملەكەتتىك ورگاننىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن بىرىگۋ جانە پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ دەرەكتەردى جيناۋ مەن وڭدەۋدىڭ تيىمدىلىگىن كۇرت جاقسارتتى.
دەرەكتەر ساپاسىن باقىلاۋ كۇشەيتىلدى
2023 جىلى «مەملەكەتتىك ستاتيستيكا تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر بيۋروعا دەرەكتەر ساپاسىن باعالاۋ قۇزىرىن بەرىپ, data controller ينستيتۋتىن ەنگىزۋگە جول اشتى. وسىلايشا:
-
2024 جىلى 10 مەملەكەتتىك ورگاننىڭ 14 دەرەكقورى بويىنشا 79 ساپالى باعالاۋ جۇرگىزىلدى;
-
ورتالىق ورگانداردا 8, وڭىرلىك دەڭگەيدە 29 تەكسەرۋ جاسالدى.
اگروسەكتور دەرەكتەرىندەگى جۇيەلى قاتەلەردىڭ انىقتالۋى – وسى تەكسەرۋلەردىڭ ايقىن ناتيجەسى. سونىڭ نەگىزىندە 1 تامىزدان باستاپ اۋىل شارۋاشىلىعى ساناعى وتەدى. بۇل – ەلدەگى اگروساياساتتى ناقتى دەرەككە سۇيەنە وتىرىپ قايتا قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى قادام بولماق.
الداعى جوسپارلار: تولىق تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت
2025–2027 جىلدارعا ارنالعان رەفورمالار جوسپارىنا سايكەس, ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى:
-
دەرەكتەردى 100% تسيفرلىق تۇردە جيناۋدى,
-
دەرەكتەر بيرجاسىن ىسكە قوسۋدى,
-
دەرەكتەر ساپاسىن اۆتوماتتى باقىلاۋ جۇيەسىن تولىققاندى ەنگىزۋدى,
-
جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى تالداۋ قۇرالدارىن جاساۋدى,
-
ۇلكەن دەرەكتەردى ساقتاۋ مەن وڭدەۋدىڭ بىرىڭعاي ارحيتەكتۋراسىن,
-
سونداي-اق ستاتيستيكانى گەواقپاراتتىق كارتادا ۆيزۋاليزاتسيالاۋ جۇيەسىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر.
كەڭەس سوڭىندا اگەنتتىك توراعاسى اسەت ەرعاليەۆ ستاتيستيكالىق دەرەكتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, رەسمي مالىمەتتەردى جاڭعىرتۋ جانە يننوۆاتسيالىق قۇرالداردى ەنگىزۋ بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى.
