دوڭگەلەك ۇستەلگە ەلىمىزدىڭ جەتەكشى مەديتسينا ماماندارى, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى, پسيحيكالىق دەنساۋلىق سالاسىنداعى ساراپشىلار مەن قوعام بەلسەندىلەرى قاتىستى. كەلەلى كەڭەستە رەسپۋبليكالىق پسيحيكالىق دەنساۋلىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى التىناي ەسقاليەۆا شيزوفرەنيانى باسقارۋدىڭ جولدارىن ايتىپ بەردى.
«شيزوفرەنيا – كۇردەلى, بىراق باسقارۋعا بولاتىن دەرت. ەگەر اۋرۋدى ەرتە انىقتاپ, ۋاقتىلى ەمدەسە, ناۋقاستىڭ ءومىر ساپاسى ايتارلىقتاي جاقسارادى. ەمنىڭ نەگىزى – انتيپسيحوتيكالىق پرەپاراتتار. سونىمەن قاتار كوگنيتيۆتى-مىنەزق ۇلىقتىق تەراپيا, پسيحوالەۋمەتتىك قولداۋ, جۇمىسقا ورنالاسۋعا كومەكتەسۋ, بەيىمدەۋ ترەنينگتەرى مەن وتباسىنىڭ قاتىسۋى ناۋقاستىڭ تولىققاندى ومىرگە ورالۋىنا سەپ بولادى. قوعام تاراپىنان تۇسىنىستىك پەن قولداۋ پاتسيەنتتەردىڭ بەيىمدەلۋىندە شەشۋشى ءرول اتقارادى», دەدى ا.ەسقاليەۆا.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنشە, شيزوفرەنيا جاھاندا 24 ميلليوننان استام ادامدا كەزدەسەدى. ياعني شامامەن ءاربىر 300-ادام, ەرەسەكتەر اراسىندا ءاربىر 222-ادام وسى دياگنوزبەن ءومىر سۇرەدى. ەلىمىزدە شيزوفرەنيامەن اۋىراتىن 40 مىڭنان استام ادام بار. اۋرۋ بەلگىلەرى ادەتتە 20–29 جاس ارالىعىندا بايقالىپ, ادامنىڭ ويلاۋ جۇيەسىنە, ەموتسياسىنا, الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناسىنا, جالپى ءومىر ساپاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن. عالىمدار شيزوفرەنيانىڭ پايدا بولۋىنا گەنەتيكالىق بەيىمدىلىك, قورشاعان ورتا اسەرى, پسيحوالەۋمەتتىك فاكتورلار ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. كوپشىلىككە شيزوفرەنيا ءومىردى تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جىبەرەتىن اۋىر ۇكىم سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. الايدا مەديتسينانىڭ دامۋى مەن زاماناۋي ەمدەۋ تاسىلدەرىنىڭ ارقاسىندا بۇل دەرتپەن ءومىر سۇرۋگە بولاتىنى دالەلدەندى. دۇرىس ەم مەن تۇراقتى باقىلاۋ جۇرگىزىلگەن جاعدايدا ناۋقاستاردىڭ كەمىندە ۇشتەن ءبىرى تۇراقتى رەميسسياعا جەتىپ, قالىپتى ءومىر سۇرە الادى.
«ستەرەوتيپسىز پسيحيكالىق ساۋلىق» ۇرانىمەن وتكەن جيىن – ەلىمىزدە پسيحيكالىق ساۋلىققا دەگەن كوزقاراستى وزگەرتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى. اشىق اڭگىمە, ساپالى مەديتسينالىق كومەك, قولجەتىمدى اقپارات, قوعام تاراپىنان قولداۋ – بۇل ماسەلەدە باستى قۇرال. مەديتسينالىق كومەك ساپاسى جاقسارسا, سالانى ىلگەرىلەتەتىن باستامالاردى قوعام قولداسا عانا وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى.
كاميلا تايتولەۋ,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى
