تۋريزم • 04 ماۋسىم, 2025

تاريحى تەرەڭ كيەلى مەكەن

70 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت حالىققا ارناعان جولداۋىندا «اباي وبلىسىن قۇرۋدى ۇسىنامىن» دەگەندە, سەمەيلىكتەردىڭ توبەسى كوككە جەتتى. ويتكەنى تاريحي تامىرى تەرەڭ كونە ءوڭىر كوبەڭسىپ بارا جاتقان. الەۋمەتتىك احۋالى دا سونشالىقتى جاقسى ەمەس ەدى. وبلىس بولىپ وڭالىپ كەتۋىنە كۇمانمەن قاراعاندار دا تابىلدى. دەگەنمەن بۇگىندە اباي وبلىسى قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىندا قالىپتى دامىپ كەلە جاتىر.

تاريحى تەرەڭ كيەلى مەكەن

وڭىرلەردىڭ وركەنىن تەك وندىرىسپەن بايلانىستىرۋ قازىرگى كەزدە قيسىنسىزداۋ. سەبەبى قازىر تۋريزمەن ءبىر ءوڭىردى عانا ەمەس, ءبۇتىن ءبىر ەلدى قامتاماسىز ەتۋگە بولاتىنىن الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىر. مۇنى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ بيىلعى وتىرىسىندا دا ايتىپ, تۋريزم ايماقتىق دامۋعا سەرپىن بەرەتىن سالا ەكەنىن ايتتى.

مىسالى, اباي وبلىسى دەسە ەڭ الدىمەن ەسكە تۇسەتىن تاريحي نىساندار مول. بۇل ءوڭىر – اباي قۇنانباي ۇلى, شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى, مۇحتار اۋەزوۆ سىندى ۇلى تۇلعالاردىڭ ءىزى قالعان, الاش تۋ تىككەن تاريحي مەكەن. سەمەي پوليگونى – يادرولىق سىناقتار وتكەن قاسىرەتتى ايماق, قوڭىر اۋليە ۇڭگىرى – ەمدىك قاسيەتى بار ورىن, ەرتىس وزەنى – ءوڭىردىڭ نەگىزگى سۋ ارتەرياسى, اسەم تارباعاتاي تاۋلارى – تابيعاتىڭ ناعىز تال بەسىگى. بۇعان قوسا سەمەي قالاسىنداعى تاريحي عيماراتتار مەن مەموريال-مۋزەيلەردىڭ ورنى مۇلدە بولەك. بۇل رەتتە سەمەي قالاسىنىڭ ءوزى ۇلكەن ءبىر تۋريستىك جوباعا سۇرانىپ-اق تۇر. ەلىمىزدە مۇنداي تاريح پەن تابيعاتتىڭ ۇيلەسىمى ورال مەن سەمەيدە عانا بار دەۋگە بولادى.

ءوڭىردىڭ وسىنداي ارتىقشى­لىعىن كەڭىنەن زەرتتەگەن جەرگىلىكتى بيلىك جۋىردا اباي وبلىسىندا تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىقتى جاريا ەتتى. وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي ايماقتا تۋريزم باسقارماسى قۇرىلاتىنىن مالىمدەدى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل شەشىم ءوڭىردىڭ تۋريستىك ينفرا­قۇرىلىمىن جۇيەلى تۇردە دامىتۋعا, ىشكى جانە سىرتقى ءتۋريزمنىڭ وركەندەۋىنە سەرپىن بەرمەك. ويتكەنى قازىر ءوڭىردىڭ ەڭ باستى تۋريستىك نىساندارىنىڭ ءبىرى – الاكولگە دەگەن سۇرانىس جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. بۇل ءۇردىس وبلىس ءۇشىن ۇلكەن مۇم­كىندىكتەرگە جول اشادى.

وسى ورايدا اباي وبلىسىنىڭ اكىمى ماقانشى اۋدانىنا جاساعان جۇمىس ساپارى بارىسىندا الاكولدىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ, تۋريستىك ماۋسىمعا دايىندىقتى پىسىقتادى. الاكولدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ ماقساتىندا زاماناۋي قوقىس جاشىكتەرىن كوبەيتۋ, قوعامدىق اجەتحانالار سانىن ارتتىرۋ, جاعالاۋدى اباتتاندىرۋ, ەمدىك بالشىق ايماعىن رەتكە كەلتىرۋ, بالالارعا ار­نالعان ويىن الاڭدارىن سالۋ, ءورت قا­ۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋ سەكىلدى ماڭىزدى ىستەر قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل باستامالار دە­مالۋشىلار مەن ەم الۋشىلارعا قولاي­لى جاعداي جاساپ, تۋريستەردىڭ سانىن ودان ءارى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرە­تىنى ءسوزسىز.

بۇعان قوسا اباي وبلىسىنىڭ بىرە­گەي تابيعي جانە تاريحي-مادەني مۇ­رالارىن قامتيتىن بىرنەشە تۋريستىك باعىت­تارى قالىپتاسىپ ۇلگەردى. ايتا­لىق, بەسقاراعايداعى شوشقالى كولى, اباي اۋدانىنداعى قۇنانباي اۋلە­تىنىڭ قورىمى, قوڭىر اۋليە ۇڭگىرى, جي­دەبايداعى «اباي-شاكارىم» كەسەنەسى, بورىلىدەگى مۇحتار اۋەزوۆ مۋزەي-ءۇيى, ءۇر­جار اۋدانىنداعى «تارباعاتاي» ۇلتتىق پاركى, اياگوز اۋدانىنداعى «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ» مازارى, ماقانشىداعى «بارلىق اراسان» شيپاجايى, ءشۇلبى سۋ قويماسى, تاعىسىن-تاعىلار. بۇل تۋ­ريستىك نىساندار تەك ىشكى عانا ەمەس, حا­لىقارالىق دەڭگەيدەگى تۋريستەردىڭ دە قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر.

ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن بىلىكتى ماماندار دايارلاپ, قىزمەت ساپاسىن جاق­سارتۋ كەرەك. وبلىستاعى تۋريستىك كاسىپ­كەرلىكتى قولداۋ, ينفراقۇرىلىمدى نى­عاي­تۋ, ەكوتۋريزمدى دامىتۋ ءوڭىردىڭ ەكو­نو­ميكالىق ءارى الەۋمەتتىك ورلەۋىنە ىق­پال ەتەدى.

قورىتا ايتقاندا, اباي وبلىسىنىڭ تۋريزم سالاسىنداعى الەۋەتى زور. بۇل سالانىڭ اياسىن كەڭەيتە تۇسسە ءوڭىردىڭ دامۋىنا سەپتىگى مول تيەدى. وسى رەتتە تۋريستىك نىسانداردى دامىتۋعا مەم­لەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلسە, جەرگىلىكتى بيلىك باعدارلى, بەلسەندى قىزمەتى ار­قىلى ولكەنى ەلىمىزدىڭ سىندارلى ساياحات ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرۋعا بار كۇش-جىگەرىن جۇمساۋعا دايىن.

 

اباي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار