بايقاۋ • 28 مامىر, 2025

«ابايدى وقى, تاڭىرقا!»

490 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ءدال وسىنداي تاقىرىپپەن قوردايلىق وقۋشىلار بيىل ءتورتىنشى مارتە ابايدىڭ قاراسوزدەرىن جاتقا ايتۋدان جارىسقا ءتۇستى. العاش رەت بۇدان ءتورت جىل بۇرىن جامبىل وبلىسى قورداي اۋدا­نى قاراكەمەر اۋىلى ازاماتتارىنىڭ رۋحانياتقا ءارى ۇرپاق تاربيەسىنە دەگەن جاناشىرلىعى مەن جاۋاپكەرشىلىگىنەن تۋعان يدەيا «ابايدى وقى, تاڭىرقا!» اتتى قاراسوز بايقاۋى بولىپ دۇنيەگە كەلدى. جىل سايىن اياسى كەڭەيىپ, تانىمالدىلىعى ارتىپ كەلە جاتقان جوبا بيىل حاكىمنىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا العاش رەت اۋداندىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى.

«ابايدى وقى, تاڭىرقا!»

ايتا كەتەرلىگى, العاشقى جىلدارى اۋىلدىڭ ىشىندە عانا ەلەۋسىزدەۋ وتكەن بۇل ءىس-شاراعا بىلتىردان بەرى اۋدان باسشىلىعى كولەمىندە كوڭىل بولىنە باستادى. بىلتىر ءۇشىنشى مارتە ۇيىمداستىرىلعان بايقاۋدا قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىندا بولعان اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى سانات اشىربەكوۆ بيىل بۇل ءىس-شارانى ءبو­لىم­نىڭ جىلدىق جۇمىس جوس­پارىنا ەنگىزىپ, وڭىردەگى وزگە دە اۋىل­­داردىڭ سوزگە شەبەر, بىلىمدەگى بەتكە­­­ۇستار وقۋشىلارىنىڭ باعى مەن بابىن سىناۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.

«قاراكەمەر اۋىلىنىڭ ازاماتتارىنا ۇرپاق تاربيەسى مەن ءبىلىم ىسىنە بارىنشا ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقاندارىنا العىسىمدى بىلدىرەمىن. بىلتىر ابايدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىن, ايتىپ كەتكەن وسيەتىن جۇرەگىنىڭ تورىنە شىعارىپ, ادامي اسىل قاسيەتتەردى بويىنا ءسىڭىرۋ جالعىز قاراكەمەرلىكتەرگە عانا ءتان ەمەس شىعار, حاكىمنىڭ رۋحاني ءنارىن بۇكىل اۋدان, وبلىس, رەسپۋبليكا حالقى دا بويىنا ءسىڭىرۋى كەرەك دەگەن وي ايتىلعان. سول باستامانىڭ العاشقى قادامى, مىنە, اۋداندىق دەڭگەيگە جەتىپ وتىر. بۇل جوبا بالالارعا اجەپتاۋىر موتيۆاتسيا بەرەرى ءسوزسىز», دەيدى ءبولىم باسشىسى سانات اشىربەكوۆ.

ۇلى اقىندى ۇلىقتاپ, 180 جىلدىق مەرەيتويىنا ورايلاس­تى­رىل­عان بايقاۋ اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتكىزىلدى. وعان 5–11-سىنىپتاردان 48 وقۋشى قاتىستى. ءسوز سايىسىنا شىققان وقۋشىلار­دىڭ ونەرىنە بەلگىلى جامبىل­دىق قالامگەر, ەلىمىزدىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى قۇرمانبەك ءالىمجان باستاعان قازىلار القاسى باعاسىن بەردى. بايقاۋ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرىنە قاراكەمەر اۋىلىنىڭ دەمەۋشى ازاماتتارى اتىنان 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندە قارجىلاي جۇلدە تابىستالدى.

بايقاۋ قورىتىندىسىندا 5–8-سىنىپ وقۋشىلارى اراسىنان نوعايباي اۋىلدىق №35 رزا قۋناقوۆا اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ 5-سىنىپ وقۋشىسى ايعانىم ءبىلال, ال 9–11-سىنىپ وقۋشىلارى اراسىنداعى باسەكەدە قاراكەمەر اۋىلدىق ءابىل نۇسىپباەۆ اتىنداعى №14 ورتا مەكتەپتىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى جانسايا يسا توپ جارىپ, باس جۇلدەنىڭ 100 000 تەڭگە قارجىلاي سىيلىعىن جەڭىپ الدى.

بايقاۋدىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ العان 10-سىنىپ وقۋشىسى جانسايا يسا بالا كۇنىنەن ابايدىڭ قاراسوزدەرىن قىزىعا وقىپ, ولەڭدەرىن جاتتاپ وسكەن ەكەن. ول 2021 جىلى بايقاۋدا 6-سىنىپ وقيتىن كەزىندە حاكىمنىڭ 9 قاراسوزىن جاتتاپ, جۇلدەلى 2-ورىن السا, كەلەسى جىلى 12 قاراسوزبەن تاعى دا ەكىنشى ورىننىڭ تۇعىرىنا كوتەرىلىپتى.

«مەن سول كەزدە ءوز-وزىمە ۋادە بەرىپ: «كەلەسى جىلى قاراسوز سانىن ارتتىرىپ, باس جۇلدەنى جەڭىپ الامىن», دەپ ىشتەي ءوزىمدى قامشىلاعان ەدىم. 2023 جىلعى بايقاۋ بۇرىنعىدان دا اۋقىمدى دەڭگەيدە ءوتىپ, وعان اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى, جۋرناليستەر مەن ءتۇرلى سالا ماماندارى قازىلىق ەتتى. مەن 27 قاراسوز جاتتاپ, ەرەكشە كوزگە ءتۇسىپ, باس جۇلدەگە يە بولدىم. ودان كەيىن اۋداندىق وزگە سايىستا 35 قاراسوزبەن قارسىلاس شاق كەلتىرمەي, تاعى دا باس جۇلدەنى جەڭىپ الدىم», دەگەن جانسايانى بىلتىرعى سەمەي ساپارى ەرەكشە شابىتتاندىرىپ, ابايعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ودان ءارى ارتتىرا ءتۇسىپتى.

سونىڭ اسەرىمەن بيىل 40 قارا­سوزدى جاتقا ايتىپ, تاعى دا باس جۇل­دەنى قانجىعاسىنا بايلاپ وتىر. ەندىگى مەجەسى – 45 قاراسوز.

جالپى, بۇل جوباعا كەڭى­رەك توقتالساق, بىلتىرعى مامىر ايىن­دا وسى بايقاۋعا قاتىسقان قاراكەمەرلىك 25 وقۋشى «اباي­دى وقى, تاڭىرقا!» اتتى عىلىمي-تانىم­دىق ەكسپەديتسيا اياسىندا اۋىل ازاماتتارىنىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن اباي وبلىسىنا بارىپ قايتقان.

ءۇش كۇنگە جوسپارلانعان ساپاردا وقۋشىلار الدىمەن الماتى­عا ايالداپ, رەسپۋبليكا سارايى ال­دىن­داعى ابايدىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, سول جەردە ويشىل اقىننىڭ ولەڭدەرى مەن قاراسوزدەرىن وقىدى. ىزدەنىس جولىندا ۇلكەن ساپارعا شىققان ورەن­دەرگە ابايتانۋشى عالىم­دار مەن قازاقستان ۇلتتىق عىلىم اكا­دەمياسىنىڭ مۇشەسى, اكادەميك اسقار جۇمادىلداەۆ, كينورەجيس­سەر ەركىن راقىشەۆ, ەكونوميست, قار­جى ساراپشىسى ماقسات حالىق ­جانە الماتى قالالىق ءماسلي­حا­تى­نىڭ دەپۋتاتتارى ابايدىڭ ەسكەرت­كىشى الدىنداعى كەزدەسۋدە ساتتىلىك تىلەپ, اق باتالارىن بەردى.

«بۇل وتە قۇپتارلىق يگى ءىس-شارا ەكەن. اباي – قانشا وقىساڭ دا, قانشا تاڭىرقاساڭ دا, تاۋسىلمايتىن, تەرەڭ دە تەلەگەي تەڭىز عوي. بۇل وقۋشىلاردىڭ كىشكەنتاي كەزىنەن ابايعا ءۇڭىلىپ, سونىڭ شىعارماشىلىعىنا قىزىعىپ, تولىق ادام بولىپ قالىپتاسۋعا ۇمتىلۋى قۋانتىپ وتىر. ال اۋىل وقۋشىلارىنا وسىنداي بايقاۋ ۇيىمداستىرىپ, ونىڭ جەڭىم­پازدارى مەن جۇلدەگەرلەرىن ەكسپە­ديتسياعا الىپ شىققان اۋىل ازاماتتارى دا ەرلەگەن ەكەن», دەيدى اكادەميك ا.جۇمادىلداەۆ.

وقۋشىلار جيدەبايعا اباي مەن شاكارىم جاتقان قوس كەسەنە­نى كورىپ قايتۋ ءۇشىن عانا بارماپتى. ولار وزدەرى دايىنداعان تەاترلاندىرىلعان قويىلىمىن ساحنالاپ, جاتتاعان قاراسوزدە­رىن, قوس اقىننىڭ ولەڭدەرىن دە وقىپ, سول جاقتاعى ەل-جۇرتقا ونەر كورسەتىپ قايتقان. ءارى عىلىمي ىزدەنىس باعىتىندا ءبىراز ماعلۇمات الىپ قايتتى.

ايتپاقشى, جۋىردا وسى اۋدان­دىق بايقاۋعا قاتىسقان قارا­كە­مەرلىك 8 وقۋشىعا سول اۋىلدان تۇلەپ ۇشقان الماتىلىق كاسىپ­كەر ازامات باعالى سىيلى­عىن تارتۋ ەتىپ, جەرلەس ءىنى-قارىنداستارى­نىڭ ودان ءارى ىنتالانا تۇسۋىنە, ولەڭگە دەگەن قۇشتارلىقتارى­نىڭ ارتۋىنا دەمەۋ بولدى. ال ۇيىم­داستىرۋشىلار بۇل جوبا­نىڭ اۋقىمىن كەڭەيتىپ كىشىگى­رىم اۋىلدىق وليمپيادا ەتىپ ۇيىم­داستىرۋدى كوزدەپ وتىر. 

ريناتقىزى اسەماي,
الىكەي مارعۇلان اتىنداعى
40 مەكتەپ-ليتسەيى
11 سىنىپ وقۋشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار