ۇلتتىق بانك قارجىلىق تۇراقتىلىق جانە زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ولجاس كۇبەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءىرى جانە ورتا بيزنەستىڭ سۇرانىسى وڭ ديناميكانى كورسەتتى. بانكتەردىڭ پىكىرىنشە, بۇل نەگىزىنەن اينالىم قاراجاتىن قارجىلاندىرۋ قاجەتتىلىگىمەن بايلانىستى. ەسەپتى توقساننىڭ ەكىنشى جارتىسىندا مولشەرلەمەلەردىڭ ءوسۋى مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ قىسقارۋى كاسىپورىنداردىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالار بويىنشا جوسپارىن قايتا قاراۋعا ىقپال ەتتى.
«بۇل رەتتە جەكەلەگەن ورتا بانكتەر ورتا بيزنەس سەگمەنتى ءۇشىن جاعدايدىڭ ءبىرشاما جەڭىلدەتىلگەنىن جانە وسى باعىتتاعى پورتفەلدى ۇلعايتۋ جۇمىستارى جاندانا تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى. وتكەن توقسانمەن سالىستىرعاندا (ت/ت) ءىرى بيزنەس 235 ءوتىنىم بەردى, بۇل – 10%-عا ارتىق كورسەتكىش. ال وتىنىمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 11,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن – 30%-عا (ت/ت) ۇلعايدى. ورتا بيزنەستەگى كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ جالپى سانى 4,6 مىڭعا دەيىن – 1%-عا (ت/ت), ال وتىنىمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 768 ملن تەڭگەگە دەيىن – 8%-عا (ت/ت) تومەندەدى» دەيدى و. كۇبەنباەۆ.
شاعىن بيزنەسكە كەلسەك, مۇندا سۋبسيديالاۋ مەن كەپىلدىك بەرۋ تەتىكتەرىندەگى وزگەرىستەرگە بايلانىستى مەملەكەتتىك قولداۋ باعدارلامالارى اياسىندا قارجىلاندىرۋ ۋاقىتشا توقتاتىلعاندىقتان, وتىنىمدەر سانى ازايعانى بايقالادى. كەيبىر بانكتەر جاڭا ونىمدەر مەن بەلسەندى ماركەتينگتىك قادامدار ارقىلى سۇرانىستى قولدادى. شاعىن بيزنەستەن تۇسكەن كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ جالپى سانى 5%-عا (ت/ت) ازايىپ, 884 مىڭدى قۇرادى. ال وتىنىمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 35,4 ملن تەڭگەگە دەيىن – 26%-عا (ت/ت) تومەندەدى.
«شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرى ءۇشىن كرەديتتىك وتىنىمدەردى ماقۇلداۋ كوەففيتسيەنتى 33% دەڭگەيىندە ساقتالدى. ءىرى بيزنەس ءۇشىن I توقسان سوڭىندا كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر سانىنىڭ وسۋىنە جانە ولاردىڭ قاراۋ ساتىسىندا بولۋىنا بايلانىستى 57%-عا دەيىن 3 پ.ت. تومەندەدى. ال ورتا بيزنەس ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ قىسقارۋى اياسىندا تاۋەكەلدەردى باعالاۋعا كەلگەندە بانكتەردىڭ ءبىرشاما ساقتىقپەن قاراۋىنا بايلانىستى 36%-عا دەيىن 5 پ.ت. تومەندەدى» دەيدى ساراپشى.
I توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۆتوكرەديت پەن تۇتىنۋشىلىق قارىزدارعا سۇرانىس ءوستى. كەرىسىنشە, يپوتەكالىق جانە تۇتىنۋشىلىق كەپىلسىز نەسيەلەرگە سۇرانىس تومەندەدى.
يپوتەكاعا سۇرانىستىڭ تومەندەۋى كوبىنە تۇرعىن ءۇي-جيناق سالىمدارى بويىنشا مەملەكەتتىك سىيلىقاقىنىڭ سالىستىرمالى تۇردە كەش تولەنۋىنە بايلانىستى بولدى. وسىعان وراي قارىز الۋشىلار وتىنىشتەرىن توقسان سوڭىنا قاراي بەرە باستادى. كرەديتتىك وتىنىمدەردىڭ جالپى سانى 241 مىڭعا دەيىن – 6%-عا (ت/ت) ءوستى, ال ولاردىڭ ورتاشا مولشەرى 16,6 ملن تەڭگەگە دەيىن – 7%-عا تومەندەدى.
قامتاماسىز ەتىلەتىن تۇتىنۋشىلىق نەسيەگە سۇرانىس ازداپ ءوستى. مۇنداي ءوسىم نەگىزىنەن جەكە بانكتىڭ سىياقى مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋىنە جانە كوميسسيالاردى الىپ تاستاۋىنا, سونداي-اق ءبىر ءىرى بانكتىڭ وسى ءونىمدى بەلسەندى جىلجىتۋىنا بايلانىستى بولدى. تۇسكەن وتىنىمدەر سانى 50,9 مىڭعا دەيىن – 25%-عا (ت/ت) ءوستى. وتىنىمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 12,8 ملن تەڭگەگە دەيىن – 9%-عا (ت/ت) ۇلعايدى.
2025 جىلدىڭ I توقسانىندا كەيبىر بانكتەردىڭ ماركەتينگتىك اكتسيالاردى جانە تاۋارلىق نەسيە بەرۋدى توقتاتۋىنا بايلانىستى كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەرگە سۇرانىس تۇراقتى تۇردە تومەندەدى. بۇل رەتتە, ءىرى بانكتەر بۇل سەگمەنتتەگى سۇرانىس الدىڭعى توقسان دەڭگەيىندە ساقتالعانىن اتاپ ءوتتى. تۇسكەن وتىنىمدەر سانى 18,1 ملن بولدى. بۇل وتكەن توقساننان 10%-عا از, ال وتىنىمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 13%-عا (ت/ت) ۇلعايىپ, 1 025 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.
«اۆتوكرەديتتى ءىشىنارا سۋبسيديالايتىن اۆتوسالوندارمەن اراداعى سەرىكتەستىك نەگىزدەگى باعدارلامالاردىڭ ارقاسىندا اۆتونەسيەگە سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. وسىلايشا, كرەديتتىك وتىنىمدەر سانى 1,4 ملن-عا دەيىن – 13%-عا (ت/ت) ءوستى, ال وتىنىمدەردىڭ ورتاشا مولشەرى 7,9 ملن تەڭگەگە دەيىن – 11%-عا (ت/ت) ۇلعايدى.
يپوتەكالىق ونىمدەر مەن اۆتوكرەديت بويىنشا ماقۇلداۋ كوەففيتسيەنتتەرى تيىسىنشە 24% جانە 16%-دى قۇراي وتىرىپ, 7 پ.ت. (ت/ت) جانە 2 پ.ت. (ت/ت) تومەندەدى. ماقۇلدانعان كەپىلسىز قارىزداردىڭ ۇلەسى دە ءوسىپ, 31%-دى قۇرادى. ال كەپىلمەن قامتاماسىز ەتىلگەن قارىزدار بويىنشا ماقۇلداۋ كورسەتكىشى 2024 جىلعى IV توقسان دەڭگەيىندە ساقتالىپ, 36%-دى قۇرادى» دەيدى ساراپشى.
2025 جىلدىڭ II توقسانىندا بانكتەر يپوتەكالىق قارىزدارعا سۇرانىس ءبىرشاما ارتىپ, اۆتوكرەديتكە سۇرانىس ەداۋىر وسەدى دەپ كۇتەدى. بۇل رەتتە, بانكتەردىڭ پىكىرىنشە, تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بويىنشا (قامتاماسىز ەتىلگەن دە, كەپىلسىز دە) سۇرانىس ءبىرشاما تومەندەۋى مۇمكىن.
2025 جىلدىڭ I توقسانىندا كرەديتتەۋ بويىنشا بانكتەر اراسىنداعى ساۋالناماعا ەكىنشى دەڭگەيلى 19 بانك قاتىستى. ساۋالنامانى ۇلتتىق بانك توقسان سايىن نەسيەلىك رەسۋرستارعا سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى وزگەرىستەردى باعالاۋ ماقساتىندا جۇرگىزەدى.
