قازاقستاندا مۇناي حيمياسىن وڭدەۋ كولەمى ارتادى

كەڭەستە ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپاەۆ, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ بايانداما جاسادى. سونداي-اق جوبا باستاماشىلارى Solidcore Recources باس اتقارۋشى ديرەكتورى ۆيتالي نەسيس, «تاتنەفت» جاق باس اتقارۋشى ديرەكتورى نايل ماگانوۆ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى اسحات حاسەنوۆكە ءسوز بەرىلدى.

تەرەڭ وڭدەۋ ءتاسىلىن مەڭگەرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارا وتىرىپ, 17 ءىرى جوبانىڭ ءتىزىمى انىقتالىپ وتىر. ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى شامامەن $19,5 ملرد-تى قۇرايدى, 8 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن 5 ءىرى باستاما ىسكە اسىرىلۋدا. 12 مامىردا وتكەن جيىندا ۇكىمەتتە حيميا جانە مەتاللۋرگيا سالالارىنداعى 5 جوبا قارالعان بولاتىن.
پاۆلودار وبلىسىندا قۇرامىندا جوعارى كومىرتەكتى ءسۋلفيدتى التىن بار كونتسەنتراتتاردى وڭدەيتىن «ەرتىس گيدرومەتاللۋرگيالىق كومبيناتى» قۇرىلىسى بويىنشا جۇمىستار باستالدى. كاسىپورىن قۇرامىندا 300 مىڭ تونناعا دەيىن التىنى بار كونتسەنتراتتى وڭدەپ, دورە قورىتپاسى تۇرىندە 15 تونناعا دەيىن التىن وندىرەدى. ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى $978 ملن-دى قۇرايدى, 500 تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. جوبانى ىسكە اسىرۋ ورنى رەتىندە «پاۆلودار» اەا تاڭدالدى. قازىرگى ۋاقىتتا ينجەنەرلىك ىزدەستىرۋ جۇمىستارى اياقتالىپ, ۋاقىتشا عيماراتتار مەن قۇرىلىستار جوباسى بويىنشا ەكولوگيالىق ساراپتامادان وڭ قورىتىندى الىنعان, جوبانىڭ ينفراقۇرىلىمىن دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

اتىراۋ وبلىسىندا ءۇش مۇناي حيمياسى جوباسى ىسكە اسىرىلادى. قۋاتتىلىعى جىلىنا 305 مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم شىعاراتىن بۋتاديەن جانە ونىڭ ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىت سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. ينۆەستيتسيا كولەمى $900 ملن-دى قۇرايدى, 750 تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشىپ, كاسىپورىندى پايدالانۋعا بەرۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان. قازىرگى ۋاقىتتا قىتايلىق China Tianchen Engineering Corporation كومپانياسىمەن بىرلەسىپ كەڭەيتىلگەن بازالىق جوبا ازىرلەنۋدە.
KMG PetroChem قۋاتتىلىعى جىلىنا 735 مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم شىعاراتىن پوليەتيلەنتەرەفتالات وندىرەتىن زاۋىت سالۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋدا. ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى $1,5 ملرد قۇرايدى, 400 تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار وڭىردە پوليەتيلەن ءوندىرىسى بويىنشا العاشقى ينتەگراتسيالانعان گاز حيمياسى كەشەنىن سالۋ جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالدى. ينۆەستيتسيا كولەمى $7,4 ملرد قۇرايدى, زاۋىتتىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 1,25 ملن توننا ونىمگە جەتەدى. 2029 جىلى جوبالىق دەڭگەيگە شىققاننان كەيىن كاسىپورىن پرەميۋمدى قوسقاندا, سۇرانىسقا يە پوليەتيلەننىڭ 20-دان استام ماركاسىن وندىرەتىن بولادى. 800 تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋ قاراستىرىلعان.

گاز حيمياسى كلاستەرىن قالىپتاستىرۋ شەڭبەرىندە قۋاتتىلىعى 1,6 ملن تونناعا دەيىن ەتان جانە جىلىنا 355 مىڭ تونناعا جۋىق پروپان گازىن ءبولۋ كەشەنىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. ينۆەستيتسيا كولەمى $2,7 ملرد-تى قۇرايدى, جوبا 400-دەن استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ باستالۋىنا دايىندىق جۇرگىزىلۋدە, جوبالاۋ اياقتالىپ ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسى الىنعان.

بۇدان باسقا, شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن جىلىنا 6 ملن-نان 12 ملن تونناعا دەيىن كەڭەيتۋ جونىندەگى باستامانىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تالقىلاندى. جوبا مۇناي وڭدەۋ كولەمىن ايتارلىقتاي ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە شامامەن 5,2 مىڭ ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەدى. جوباعا سالىناتىن ينۆەستيتسيا كولەمى $6 ملرد دەپ باعالانىپ وتىر.

كەڭەس بارىسىندا مەتاللۋرگيا مەن مۇناي حيميا سالاسىندا اۋقىمدى ونەركاسىپتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ وڭدەۋ سالاسىنىڭ وسۋىنە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قازاقستاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرى مەن قىزمەتتەرىنە تۇراقتى سۇرانىستى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىنى اتاپ ءوتىلدى. پرەمەر-مينيستر بۇل وتاندىق شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ وندىرىستىك تىزبەكتەرگە قاتىسۋىن ايتارلىقتاي كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

«مەتاللۋرگيا جانە مۇناي حيمياسى – ونەركاسىپتىك ءوسىم قۇرىلاتىن, جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, قوسىلعان قۇن قالىپتاستىرىلاتىن جۇيە قۇراۋشى سالالار. قاراستىرىلىپ وتىرعان جوبالار قازاقستاننىڭ رەسۋرستاردى وندىرۋدەن باستاپ, جاھاندىق نارىقتاردا سۇرانىسقا يە تولىققاندى ءونىم وندىرۋگە كوشۋىن جەدەلدەتەدى. سونداي-اق ولاردىڭ اينالاسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ كەڭ ەكوجۇيەسىن دامىتۋ ماڭىزدى اسەر ەتۋى كەرەك. ءبىز ءاربىر كلاستەردى لوگيستيكا, جابدىققا قىزمەت كورسەتۋ, قۇرىلىس, قاپتاما ءوندىرىسى جانە باسقا دا سالالاردا ونداعان بيزنەستى تارتۋ ورتالىعى رەتىندە قاراستىرامىز», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

پرەمەر-مينيستر مينيسترلىكتەرگە, اكىمدىكتەرگە جانە جاۋاپتى ۆەدومستۆولارعا جەرگىلىكتى جەرلەردە جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن ءتيىستى ۇيلەستىرۋ مەن باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ەنەرگەتيكا, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى بارلىق جوبانى ۋاقتىلى ىسكە قوسۋ جونىندە شارالار قابىلداۋى قاجەت.