تۇلعا • 17 ءساۋىر, 2025

باعدارىنان اينىماعان بايىپتى قالامگەر

0 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانادا قالاداعى مۋزەيلەر بىرلەستىگىنىڭ جانە جازۋشىلار وداعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن بەلگىلى قوعام جانە مادەنيەت قايراتكەرى, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, اقىن ادىلعازى قايىربەكوۆتىڭ مەرەيتويىنا وراي «عازالعۇمىر» اتتى اقىن بەنەفيسى ءوتتى.

باعدارىنان اينىماعان بايىپتى قالامگەر

قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىن دامىتۋدا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ءسوز شە­بە­رى ءا.قايىربەكوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعار­ما­شى­لىعىن ناسيحاتتاۋدى ماقسات تۇتقان ءىس-شارانى جۋرناليست, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءامىرجان قوسان جۇرگىزىپ وتىردى. 22 جىل قازاق باسپاسوزىندە جان-جاقتى تانىلىپ, شيرەك عاسىر بويى قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرى ءسابيت مۇقانوۆ پەن عابيت مۇسىرەپوۆ مۋزەي كەشەنىن باسقارىپ كەلگەن اقىننىڭ رۋحانياتقا سىڭىرگەن ەڭبەگىن لايىقتى باعالاپ, قۇتتىقتاۋ حاتىن جولداعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ لەبىزىن الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ازامات قالدىبەكوۆ وقىپ بەردى. ء«سىز قازاق ادەبيەتىن­دە وزىندىك قولتاڭباسىمەن تانىل­عان بەلگىلى اقىنسىز. شوقتىعى بيىك شىعارمالارىڭىز بەن تۋىن­دىلارىڭىز ۇلت رۋحانيا­تىن بايىتۋعا قىزمەت ەتىپ جاتىر. عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋگە اتسالىسىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ دامۋى­نا ۇلەس قوستىڭىز. ءسىزدى 70 جاس­قا تولعان مەرەيتويىڭىزبەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, كوپ جىلدىق قاجىرلى ەڭبەگىڭىز ءۇشىن العى­سىمدى بىلدىرەمىن» دەلىنگەن ەل پرەزيدەنتىنىڭ قۇتتىق­تاۋ حاتىندا. شاھار اكى­مىنىڭ ورىنباسارى ازامات بەسكەمپىر ۇلى قازاق ادە­بيە­تىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتىپ, وقىرمانىنا كوركەم ءارى كەسەك دۇنيەلەر ۇسىنىپ كەلە جاتقان بايسالدى قالام يەسىن توسبەلگىمەن ماراپاتتادى. سونداي-اق بار سانالى عۇمى­رىن ادەبيەتكە ارناعان قارىم­دى قالامگەر, ادەبيەت زەرتتەۋشىسى, تاجىريبەلى سىنشى, دارىندى اۋدارماشىنى قۇتتىقتاعان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا مەن اباي وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ءۋاليدىڭ دە ىقىل­اسى حاتتارى ارقىلى مەرەيتوي يەسىنە جەتكىزىلدى.

پوەزيا – جۋرناليستيكا­ – عىلىم. بۇل ۇشتاعان – ادىل­عا­زى قايىربەكوۆ شى­عار­­ما­شىلىعىنىڭ اداستىرماس شام­شى­را­عى, بۇلجىماس باعدارى. ادەبي جيىن­­­­دا ءسوز العان ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆ, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى باۋىرجان جاقىپ, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى قانسەيىت ابدەز ۇلى, نۇرداۋلەت اقىش, سۋرەتشى ەركىن نۇرازحان, بەلگىلى جۋرناليست قاينار ولجاي رۋحانيات ساردارىنىڭ ازاماتتىق بولمىسى, قالامگەرلىك كەلبەتى مەن تۇلعالىق قاسيەتىن ءار تاراپتان ­زەردەلەپ, تارقاتىپ جاتتى. اقىن­نىڭ انگە اۋەستىگىن, بەيمالىم بو­لىپ كەلگەن سازگەرلىك قىرىن بەل­گىلى ءانشى ەركىن شۇكىمان ورىن­دا­عان ء«ان-عۇمىر» ءانى ايگىلەدى.

ەڭبەك جولىن س.مۇقا­نوۆتىڭ ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي-ءۇيىنىڭ تۇڭعىش ەكسكۋرسيا جۇرگىزۋشىسى بولىپ باس­تاعان ءا.قايىربەكوۆ كەيىن ءتۇرلى اقپارات قۇرال­دارىندا ەڭ­بەك ەتىپ, اسىرەسە ادەبيەت, مادە­نيەت, ونەر تاقىرىپتارىنا كوبى­رەك قالام تارتتى. ء«ار ماقا­لا­سى ۋاقىت شا­ڭىنا كومىلىپ قال­ماي, بۇگىندە قايتالاپ وقۋعا جەتە­لەۋىنىڭ ءبىر سىرى ءبىر كۇندىك ەمەس, وزەكتى, ماڭگىلىك ماسەلەلەردى, ۇلت مۇددەسىن, حالىق كوكەيىندەگى ويلار­دى قاۋزاعانىندا دەپ بىلە­مىز», دەيدى مودەراتور ءا.قوسان.

«ادىلعازى – ليريك اقىن. بىراق ليريكاسىنىڭ ارعى جاعىندا ۇلكەن فيلو­سو­فيالىق وي جاتادى. اقىن جان-جاقتى ءبىلىمدى بول­ماسا, جالعىز تالانت ازدىق ەتەدى. ادىلعازى جاسىنان ءبىلىم قۋىپ كەلەدى. اقىن­نىڭ ەنتسي­كلو­پەديالىق ءبىلى­مىنىڭ ارقاسىندا ءسابيت مۇقانوۆ پەن عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعار­ما­شىلىعىن قامتىعان قانشاما ەڭبەك, ماقا­­لالار جارىق كوردى. مۇسىرە­پوۆتىڭ ءومىر جولىنىڭ دەرەكتەرىن, شىعارمالارىنىڭ جازىلۋ تاريحىن, حاتتارىن جي­ناقتاپ, كلاسسيك تۋرالى ەنتسيكلوپەديا قۇراستىرىپ شىعارۋ – ول تۋرالى تەرەڭ بىلەتىن ادامنىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ءىس. م.اۋەزوۆتىڭ مۋزەي ۇيىنەن كەيىنگى كەڭەستىك كەزەڭدە جاساقتالعان مۋزەيلەردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى س.مۇقانوۆ پەن ع.مۇسىرەپوۆتىڭ مەموريال­دى كەشەنىنە ادىل­عازى­نىڭ دي­رەكتور بولۋى, سول قارا­شاڭى­راقتا تال­ماي, ماڭداي تەرىن سىپى­رىپ قىز­مەت ەتۋى مۋزەي مەرەيىن ۇستەم ەتە ءتۇستى», دەيدى مەرەكە قۇلكەنوۆ.

ءا.قايىربەكوۆ ادەبيەتىمىز­دىڭ بيىك تۇلعالارى س.مۇقانوۆ پەن ع.مۇسىرەپوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعار­ماشىلىعىنا قاتىستى 50-دەن اسا كىتاپتىڭ العىسوزىن جازعان, قۇراستىرۋشىسى, رەداك­تورى, رەداكتسيا القا­سىنىڭ مۇشە­سى بولدى جانە قوس كلاسسيككە بايلانىستى 50-دەن اسا حالىق­ارالىق, رەسپۋبليكالىق عىلىمي كون­فە­رەنتسيالاردا بايانداما جاسا­عان. اقىننىڭ بەنەفيسىندە «ادىل­عازى­نىڭ ادەمى الەمى» اتتى بەينەبايان كورسەتىلدى. اقىن الپىس جا­سىندا ونتومدىق شىعارمالار جي­نا­عىن شىعارسا, 70 جاسىندا ءۇش كىتا­بىمەن وقىرمانى الدىن­­دا ەسەپ بەرىپ وتىر. بەلگىلى قالام­گەر­لەر, ادەبيەت زەرت­تەۋ­شىلەرى, مۋزەي قىزمەت­كەر­لەرى قاتىسقان بەنە­فيس­تە «عازالعۇمىر», «كوك داپ­­­تەر» ما­قالالار جيناعى مەن «بيب­ليو­گرا­فيالىق كور­سەتكىش» سياقتى جاڭا كىتاپ­تا­رىنىڭ جىبەكباۋى كەسىلىپ, كىتاپحاناعا تارتۋ ەتىلدى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار