فوتو: اقوردا
مەملەكەت باسشىسى سوڭعى 30 جىلدا قازاقستان مەن سلوۆەنيانىڭ ءوزارا قۇرمەتكە نەگىزدەلگەن بەرىك ساياسي-ديپلوماتيالىق بايلانىس ورناتقانىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, كەشەگى كەلىسسوزدەر بارىسىندا تاراپتار قوس حالىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بەيىل ەكەنىن راستادى.
«قازاقستان – ايماقتاعى ەكونوميكاسى قارقىندى ءوسىپ كەلە جاتقان ءىرى ەلدەردىڭ ساناتىندا. بىلتىر ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى 4,8 پايىز دەڭگەيىندە بولدى. بۇل بولجانعان جاھاندىق وسىمنەن 1,5 ەسە جوعارى. ىشكى جالپى ءونىم كولەمى 288 ميلليارد دوللارعا جەتتى. ءبىز اۋقىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, وسى دامۋ كورسەتكىشىن ساقتاۋعا نيەتتىمىز», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ ەۋرازياداعى جەتەكشى ساۋدا ءارى لوگيستيكا حابىنا اينالۋعا ۇمتىلاتىنىن, وعان ءوزىنىڭ ستراتەگيالىق تۇرعىدان ورنالاسۋى مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرىندە, ورتالىق ازيا ايماعىندا جانە قىتايدا تۇراتىن 1,5 ميللياردتان استام تۇتىنۋشىعا تىكەلەي شىعۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنا الادى. ەلىمىزدىڭ اۋماعى ارقىلى وتەتىن جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمى بىلتىر رەكوردتىق كورسەتكىشكە, ياعني 514 توننا-شاقىرىمعا جەتتى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان ەۋروپا مەن قىتاي اراسىنداعى قۇرلىقتىق الىس-بەرىستىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ءبىز ورتا ءدالىز جانە سولتۇستىك – وڭتۇستىك سەكىلدى حالىقارالىق كۇرە جولداردى بەلسەندى تۇردە دامىتۋدى قولعا الدىق. اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارى كاسپي تەڭىزىندەگى جۇك تاسىمالىندا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. اتالعان تەڭىز ايلاقتارىنان جونەلتىلەتىن جۇك كولەمى بىلتىر 4,5 ميلليون تونناعا جەتتى (2023 جىلعى 2,5 ميلليون توننامەن سالىستىرعاندا 62 پايىز ءوسىم). بۇل – رەكوردتىق ناتيجە. وسى ورايدا كولىك بايلانىسىن كۇشەيتىپ, ساۋدا-ساتتىقتى جانداندىرۋ ءۇشىن سلوۆەنيانىڭ ەڭ ءىرى كوپەر پورتىمەن تاجىريبە الماسۋدى جانە سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋدى كوزدەيمىز», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ونەركاسىپ جانە ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ پەرسپەكتيۆتى باعىتى رەتىندە اتادى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندىق مۇنايدىڭ 70 پايىزعا جۋىعى ەۋروپا وداعى ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى. بارلانعان تابيعي گاز قورى 3 تريلليون تەكشە مەترگە جەتەدى. ال كومىر كەنىشى 34 ميلليارد توننانى قۇرايدى, بۇل رەتتە ەلىمىز الەمدىك وندىققا كىرەدى.
«بۇگىندە قازاقستان ەو ەكونوميكاسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى 34 سيرەك كەزدەسەتىن مينەرالدىڭ 19 ءتۇرىن وندىرەدى. وسى سەكتوردىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ ماقساتىندا الەمنىڭ جەتەكشى كومپانيالارىمەن پراگماتيكالىق فورمۋلاعا ساي, ياعني «شيكىزات ورنىنا ينۆەستيتسيا مەن تەحنولوگيا» دەگەن قاعيداعا سۇيەنە وتىرىپ ارىپتەستىك قۇرامىز. حالىقارالىق ءىرى كومپانيالاردىڭ كوبى قازاقستانداعى جاسىل ەنەرگەتيكاعا ينۆەستيتسيا قۇيادى, ولاردىڭ اراسىندا فرانتسيانىڭ Total, يتاليانىڭ Eni, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ Masdar جانە گەرمانيا مەن شۆەتسيانىڭ Svevind Energy Group كومپانيالارى بار. سلوۆەنيانىڭ Iskra, Gorenje سياقتى وزىق كومپانيالارى ءبىزدىڭ نارىقتا تابىستى جۇمىس ىستەپ كەلەدى», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەلىمىز اۋىل شارۋاشىلىعىنا باسا نازار اۋداراتىنىن, بۇل سالا جاھاندىق ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن شەشۋدە نەگىزگى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە وتاندىق اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى الەمنىڭ 70-تەن استام ەلىنە ەكسپورتتالادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن جوعارى تەحنولوگيالى سەكتور رەتىندە قايتا قۇرۋ جوسپارى جونىندە بايانداپ, سلوۆەن سەرىكتەستەرىن بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا شاقىردى.
پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, سلوۆەنيالىق Krka, Lek سەكىلدى الدىڭعى قاتارلى كومپانيالارمەن فارماتسەۆتيكا سالاسىنداعى ىقپالداستىق ەلىمىزدىڭ ىشكى ءوندىرىسىن ۇلعايتىپ, تەحنولوگيالىق الەۋەتىن كەڭەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى سلوۆەنيانىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان يننوۆاتسيالىق IT cەكتورىن عىلىمي زەرتتەۋلەر, ستارتاپتار جانە تەحنولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا ۇندەدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قارجى قىزمەتى مەن ينۆەستيتسيالار سالاسىنداعى بايلانىستارعا ايرىقشا ءمان بەردى. ول سلوۆەنيانىڭ ىسكەرلىك توپ وكىلدەرىن استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ الەۋەتىن زەردەلەپ, اتالعان ەكوجۇيەگە قوسىلۋدى ۇسىندى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە, سلوۆەنيا بيزنەسمەندەرىمەن بولعان كەزدەسۋدى ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتاتىن ماڭىزدى قادام رەتىندە باعالاپ, كاسىپكەرلەردى بيىل مامىر ايىندا وتەتىن استانا حالىقارالىق فورۋمىنا قاتىسۋعا شاقىردى.
