سۋ ارناسى جىلىوي اۋدانىنداعى اقكيىزتوعاي, شوقپارتوعاي, تۇرعىزبا اۋىلدارى مەن قۇلسارى قالاسىنىڭ ماڭىنان اعىپ وتەدى. بىلتىر جەم وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى 3 مەتر 63 سم-گە كوتەرىلگەن ەدى. سۋ ايدىنىنداعى قاۋىپتى دەڭگەي – 3 مەتر 40 سم.
اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قايرات نۇرتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, 28 ناۋرىزدا اقكيىزتوعاي اۋىلىنىڭ ماڭىندا سۋ دەڭگەيى 2 مەتر 74 سانتيمەترگە جەتكەن. كەيىنگى ەكى تاۋلىكتە وزەن ارناسى 14 سم كوتەرىلگەن.
«ازىرگە وزەندەگى سۋ قاۋىپتى دەڭگەيگە جەتە قويعان جوق. بىراق تۇنگى ۋاقىتتا اعىس قاتتى بولادى. سول سەبەپتەن جەم وزەنىنىڭ بويىنداعى قاۋىپتى 6 ۋچاسكەدە باقىلاۋ ورناتىلدى», دەيدى ق.نۇرتاەۆ.
بۇگىندە كۇندىز دە, تۇندە دە وزەن جاعالاۋىنا بوگەت سالىنىپ جاتىر. وعان ماڭعىستاۋ, اقتوبە وبلىستارىنىڭ توتەنشە جاعدايلار سالاسىنان 100, قورعانىس مينيسترلىگىنەن 150 ادام, 255 تەحنيكا تارتىلعان. جەم وزەنىنىڭ جىلىوي اۋدانىنداعى ارناسى 2,5 مەترگە تەرەڭدەتىلگەن, ەنى 50 مەترگە كەڭەيتىلگەن.
«جەم وزەنىنىڭ جىلىوي اۋدانىنداعى ارناسى اقكيىزتوعاي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىنان باستاۋ الادى. اقكيىزتوعاي اۋىلىنىڭ تۇسىندا سۋ دەڭگەيى ءالى كوتەرىلىپ جاتىر. دەمەك قاۋىپ ءالى سەيىلگەن جوق. سوعان بايلانىستى وزەننىڭ تۇرعىزبا اۋىلىنىڭ تۇسى تەرەڭدەتىلىپ, كاسپي تەڭىزىنە باراتىن ارناسى ارشىلىپ جاتىر. بۇل – شامامەن 50 شاقىرىم. باستى ماقساتىمىز – جىلىوي اۋدانىنىڭ ورتالىعى قۇلسارى قالاسى مەن ەلدى مەكەندەردى تاسقىن سۋدان قورعاپ قالۋ. جەم وزەنىنىڭ بويىنا اقكيىزتوعاي, تۇرعىزبا اۋىلدارى ارالىعىنا ءۇش دەڭگەيلى بوگەت سالىندى. ونىڭ ۇزىندىعى 100 شاقىرىمعا جۋىق. ءبىرىنشىسى جەم وزەنىنىڭ ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ كەزىندە الىنعان توپىراقپەن توسەلدى. ەكىنشىسى بوگەت رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار «اتىراۋ – دوسسور – بەينەۋ – اقتاۋ» تاس جولىنان اقكيىزتوعاي اۋىلىنا دەيىنگى 65 شاقىرىم اۋماقتا سوعىلىپ جاتىر. بوگەتتىڭ ەنى – 20, بيىكتىگى – 6 مەتر. جاڭادان سالىنىپ جاتقان بوگەت ءار 50 مەتر سايىن نىعىزدالادى. قازىر ونىڭ 78%-ى اياقتالدى. بىلتىرعى كوكتەمدە قۇلسارى قالاسىن تاسقىن سۋدان قورعايتىن بوگەت سالىنعان ەدى. بۇل – ءۇشىنشى بوگەت. وسى بوگەت قايتا نىعايتىلدى. بيىل وزەندەگى تاسقىن سۋ ءۇش دەڭگەيلى بوگەتتەن وتپەيتىنىنە سەنىمدىمىز», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربەرگەن قۇسايىنوۆتىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىرعى تامىز ايىندا جىلىوي تۇسىنداعى جەم وزەنى مەن قۇرساي كانالىنىڭ, قامىسكول, سولەنوە كولىنىڭ ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ, بوگەت سالۋ باستالعان.
«سۋ ايدىندارىنىڭ ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىسىنىڭ باس مەردىگەرى رەتىندە «ساپ-ين-ۆەست» جشس تاڭدالدى. جۇمىستى بيىلعى قاراشادا اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى كەزگە دەيىن جەم وزەنىنىڭ 50 شاقىرىم ارناسى تولىعىمەن تەرەڭدەتىلدى. قۇرساي كانالىنىڭ 46,1 شاقىرىمىن تەرەڭدەتۋ كوزدەلگەن. وسى كەزگە دەيىن وزەننىڭ قۇلسارى قالاسىنا دەيىنگى بولىگى تەرەڭدەتىلىپ, جۇمىستىڭ 80%-ى ورىندالدى. «ەندى قۇرساي وزەنىنىڭ قۇلسارى قالاسىنىڭ اۋماعىنداعى بولىگىن تەرەڭدەتۋ قالىپ تۇر. سوعان بايلانىستى جەم وزەنىنەن قۇرسايعا قۇيار تۇسى ۋاقىتشا جابىلدى. كوكتەمگى تاسقىن سۋ تەك جەم وزەنى ارقىلى اعىپ جاتىر. سۋ تاسقىنى كەزەڭى اياقتالعان سوڭ قۇرساي كانالىنىڭ قۇلسارى قالاسىنداعى بولىگىنىڭ ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جالعاسادى. وزەننىڭ اتالعان كانالعا قۇياتىن تۇسىنا سۋ رەتتەيتىن ۇلكەن شليۋز ورناتىلادى», دەدى ن.قۇسايىنوۆ.
وزەن جاعالاۋىنا تاياۋ ورنالاسقان اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى سۋ تاسقىنىنان ۇرەيلەنبەگەنىمەن, الاڭدايتىنىن جاسىرمايدى. ماسەلەن, تۇرعىزبا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قوراباي تايشىباەۆ كۇن سايىن جەم وزەنىنىڭ جاعالاۋىنا كەلىپ, سۋ دەڭگەيىن باقىلايدى.
«كەيىنگى كۇندەرى جەم وزەنىنىڭ سۋى كوبىكتەنىپ جاتىر. بۇرىن مۇنداي وزگەرىس بايقالمايتىن ەدى. سۋ دەڭگەيى دە كوتەرىلىپتى», دەيدى ق.تايشىباەۆ.
جىلىوي اۋدانىنىڭ اكىمى جۇمابەك قاراجانوۆتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, 14 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت دايىن تۇر. وعان 2 مىڭعا جۋىق ادام قابىلدانادى. «تەڭىز» كەن ورنىنداعى جاتاقحانالارعا دا ورنالاستىرۋعا بولادى.
اتىراۋ وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ يميدجدىك جۇمىس جانە سىرتقى كوممۋنيكاتسيالار توبىنىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا, جەم, ويىل, نوعايتى وزەندەرىنىڭ جاعالاۋىنا قۇم تولتىرىلعان 85,6 مىڭ قاپ قويىلعان. جاعالاۋداعى بوگەتتى نىعايتۋ ءۇشىن 21 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريال توسەلگەن.
اتىراۋ وبلىسى
