ايەل الەمى • 08 ناۋرىز, 2025

IT سالاسىنىڭ ايىمدارى

70 رەت
كورسەتىلدى
12 مين
وقۋ ءۇشىن

تسيفرلىق يندۋستريا – تەك ەرلەردىڭ عانا ەمەس, ايەلدەردىڭ دە تابىسقا جەتىپ, جاڭالىق اشاتىن الاڭى. IT سالاسىندا ءوز ورنىن تاۋىپ, يننوۆاتسيالىق جوبالاردى دامىتىپ جۇرگەن ارۋلار از ەمەس. ءسوزىمىز دالەلدى بولۋ ءۇشىن, تسيفرلاردى سويلەتەيىك. ەلىمىزدە وسى كۇنى 300-دەن استام ايەل «Astana Hub» رەزيدەنت كومپانياسىن باسقارادى, 5 759 ايەل «IT-Aiel» باعدارلاماسى اياسىندا تەگىن ءبىلىم الدى, 3000 قىز «Tech Girls» باعدارلاماسىندا IT-داعدىلاردى مەڭگەردى, 200-دەن استام قىز-كەلىنشەك «Level Up Program» شەڭبەرىندە «GameDev» نەگىزدەرىن ۇيرەندى.  ونلاين جۇمىس ىستەپ, سونىڭ ارقاسىندا ءۇيىن ۇياداي ۇستاپ وتىرعاندار قانشاما. مەرەكە قارساڭىندا ءبىز ءتوزىمى مەن ءبىلىمىن كوركىنە سەرىك ەتكەن تسيفرلىق سالانىڭ سۇلۋلارىن سوزگە تارتتىق. ولار IT ارقىلى قوعامعا قالاي اسەر ەتىپ جاتقانىن, قانداي قيىندىقتى جەڭىپ, ءوز ءىسىن قالاي باستاعانىن اڭگىمەلەپ بەردى. 

IT سالاسىنىڭ ايىمدارى

لاۋرا ەراليەۆا,

«Yaya» پلاتفورماسىنىڭ اۆتورى

«مەن – ءۇش بالانىڭ اناسىمىن. بالالارىمدى ءارتۇرلى ۇيىرمەلەر مەن سەكتسيالارعا اپارعان كەزدە, ۇلكەن ءبىر قيىندىقتى بايقادىم, ياعني ەلىمىزدە اتا-انالارعا قولايلى, يكەمدى جۇيە جوق ەكەن. ءبىر ۇيىرمەنىڭ اقىسىن تولەپ قويساڭ, بالاعا ۇناماي قالۋى مۇمكىن نەمەسە ۋاقىت وتە كەلە قىزىعۋشىلىعى وزگەرىپ, باسقا نارسەنى بايقاپ كورگىسى كەلەدى. بىراق ءار ۇيىرمەگە جەكە-جەكە جازىلۋ – قارجىلاي شىعىن ءارى ۋاقىت الاتىن شار­ۋا. وسى ماسەلەنى شەشكىم كەلدى. ءسويتىپ, «Yaya» جوباسى پايدا بولدى.

«Yaya» – بۇل بالالارعا ارنالعان جازىلىم مودەلى. بىلايشا ايتقاندا, اتا-انالار ءبىر عانا ابونەمەنت ساتىپ الىپ, ونىڭ كومەگىمەن بالاسىن قالاعان ۇيىرمەگە, شىعارماشىلىق ستۋدياعا نەمەسە سپورتزالدارعا ەركىن تىركەي الادى. ەگەر ۇناماي قالسا, باسقا ۇيىرمەگە اۋىستىرۋعا بولادى. قازىرگى تاڭدا «Yaya»-نىڭ 600-دەن استام سەرىكتەس ورتالىعى بار, ال بىزگە تىركەلگەن بالالار سانى 2 500-دەن اسىپ كەتتى.  ءبىزدىڭ مەنەدجەرلەرگە «بالامدى قاي ۇيىرمەگە بەرگەن دۇرىس؟» دەگەن سۇراق ءجيى قويىلادى. وسىلايشا, نارىقتاعى شەشىلمەگەن ءبىر ماسەلەنى انىقتادىق – اتا-انالارعا بالانىڭ قابىلەتىنە ساي ۇيىر­مە تاڭداۋعا كومەكتەسەتىن قۇرال جوق. سوندىقتان وسى ماسەلەنى قولعا الدىق. الدىمەن بالا ارنايى تەستىلەۋدەن وتەدى. بۇل تەست ونىڭ ءارتۇرلى باعىتتاعى قابىلەتتەرىن انىقتاۋعا كومەكتەسەدى: دەن­ساۋلىعى, سپورتقا بەيىمدىلىگى جانە باسقا دا داعدىلارى باعالانادى. وسى مالىمەتتەر نەگىزىندە جاس ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, جەكە ۇسىنىستار باعدارلاماسىن قۇرامىز. مىسالى, ەگەر بالا مەكتەپكە دەيىنگى جاستا بولسا, العاشقى ايدا وعان باستاۋىش دەڭگەيدەگى اعىلشىن كۋرسىن ۇسىنامىز, ال ەكىنشى ايدا – اكتەرلىك شەبەرلىك ساباقتارىنا بارۋدى. بۇل ونىڭ كوممۋنيكاتيۆتىك قابىلەتتەرىن دامىتۋعا كومەكتەسەدى. كەيىن فيزيكالىق دايىندىعىن جاقسارتۋ ءۇشىن سپورت سەكتسياسىنا جازىلۋى مۇمكىن. وسىلايشا, بالا ءارتۇرلى باعىتتاردى بايقاپ كورىپ, وزىنە ەڭ جاقىن, ۇنايتىن ءىسىن تابا الادى. كوبىنە اتا-انالار بالانى بەلگىلى ءبىر ۇيىرمەگە – شاحماتقا, جۇزۋگە نەمەسە باسقا سەكتسياعا اپارادى, بىراق ولاردىڭ قالاۋىن ەسكەرمەيدى. سونىڭ سالدارىنان بالاعا ول جەر قىزىقسىز, ال ءوزى بارۋعا ق ۇلىقسىز بولادى. ەگەر بالدىرعان ءوزى شەشىم قابىلداۋعا قاتىسسا, ونىڭ ىنتاسى دا, ىقىلاسى دا ارتا تۇسەدى.  ودان بولەك, اتا-انالارعا بالالارىنىڭ دەمالىسى نەمەسە كانيكۋل كۇندەرىنە باعدارلاما قۇرۋعا كومەكتەسەمىز. ۋاقىتتى قىزىقتى وتكىزۋگە بولاتىن ءتۇرلى ورىندار ءتىزىمىن ۇسىنامىز. سويتە تۇرا برونداۋ مەن باسقا دا وپەراتسيالىق جۇمىستى اتقارامىز. 

ءبىزدىڭ ماقسات – بالالاردىڭ جان-جاقتى دامۋىنا جاعداي جاساۋ. ەلىمىزدە كوپتەگەن دارىندى, تالانتتى بالالار بار, بىراق ولار وزدەرىنە ۇنايتىن ورتانى تابا الماي جاتادى. ءبىز وسىنى وزگەرتكىمىز كەلەدى.

 

ور

ايدانا ايتۋاروۆا,

«Porte Tech» جوباسىنىڭجەتەكشىسى

«Porte Tech» جوباسىن قۇرعانداعى ماقساتىم – قوناقۇي بيزنەسىن تەحنولوگيالىق تۇرعىدا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ. وسى تەحنولوگيانىڭ ارقاسىندا قوناقۇيگە كەلگەن ادام بۇرىنعىداي تىركەۋ بولىمىندە كەزەك كۇتىپ, كىلت نەمەسە كارتا الىپ اۋرەلەنبەي, سمارتفون ارقىلى بولمەسىنە كىرە الادى. بۇل – قوناق ءۇشىن دە,  قوناقۇي ءۇشىن دە وتە ىڭعايلى. ويتكەنى ماگنيت كارتالاردى قالپىنا كەلتىرۋ – بارلىق قوناقۇيلەردىڭ «باس اۋرۋى». امەريكادا ونى جوعالتقانى ءۇشىن 5-15 دوللار كولەمىندە ايىپپۇل تولەتەدى. ال بىزدە ولاي ىستەمەيدى, ­كليەنتتەر بولسا, رەسەپشنگە كارتا تاپسىرۋدى ۇمىتىپ كەتەدى. ءبىر قاراعاندا, شىعىن سونشالىقتى ۇلكەن ەمەس سياقتى, بىراق ەگەر 250 بولمە بولسا, ايىنا ايتارلىقتاي سوما شىعادى. بۇدان بولەك, كارتا ماگنيتسىزدەنىپ, قوناقتارعا قولايسىزدىق تۋعىزادى.

تسيفرلى كىلت ءبىزدىڭ جالعىز ارتىقشىلىعىمىز ەمەس. كەز كەلگەن قوناقۇيدە جەتكىزۋ قىزمەتى ارقىلى تاماققا تاپسىرىس بەرەتىن كليەنتتەر بولادى. نەسىن جاسىرايىن, ءوزىم دە سولاي ىستەدىم. بىراق تاپسىرىستى جەتكىزۋشى تاماقتى بولمەنىڭ ەسىگىنە دەيىن اكەلىپ بەرمەيدى. دالىزىندە بەيتانىس ادامدار جۇرسە, قوناقۇي ءۇشىن دە جاقسى ەمەس. ال ءبىز قوناقۇي مەيرامحاناسىنان تاعامعا تاپسىرىس بەرۋدى ۇسىنامىز, ول ءۇشىن قوسىمشانى قولدانسا جەتكىلىكتى. بۇل جاعدايدا تاپسىرىستار سانى 15%-عا ارتادى. كوبى قوناقۇي مەيرامحانالارىنان تاماقتانۋ قىمبات دەپ ويلايدى, شىن مانىندە ولاي ەمەس. قوسىمشاداعى ءمازىردى قاراعان كەزدە قورقىنىش سەيىلەدى. وعان قوسا, قوناقۇيدە تاعامعا تاپسىرىس بەرگەندە, ونى ادەمى تارەلكەدە شانىشقى مەن پىشاعىن قوسا اكەلەدى. سونداي-اق تاپسىرىستى نەبارى 15–20 مينۋت كۇتەسىز.

بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ قىزمەتىمىز ەلىمىزدەگى بىرنەشە ءىرى قوناق­ۇيلەردە ەنگىزىلدى. بىراق ماقساتىمىز – تەك وتاندىق نارىقپەن شەكتەلۋ ەمەس. قازىر «Porte Tech»-ءتى ءباا مەن ساۋد ارابياسى سياقتى ەلدەرگە شىعارۋ ماقساتىندا  كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇل ايماقتاردا قوناقۇي يندۋسترياسى وتە قارقىندى دامىپ كەلەدى, سوندىقتان ءبىزدىڭ تەحنولوگيامىزعا دەگەن سۇرانىس جوعارى. ءبىز ءارتۇرلى سالانى زەرتتەپ, قۇرىلىسشىلارعا دا باردىق. «RAMS» جانە «BAZIS-A» وكىلدەرىمەن سويلەستىك. مىسالى, پودەزگە دوموفون ەمەس, تەلەفون ارقىلى كىرسە جاقسى بولار ەدى. قۇرىلىسشىلار دا بۇعان قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر, ءتىپتى ءتورت جاڭا كوپقاباتتى ۇيدە قاناتقاقتى جوبا جاساۋ تۋرالى ۇسىنىس الدىق.

  

ر

ماقپال يكراموۆا,

«Inventivo» پلاتفورماسىنىڭ اۆتورى

مەن مەديتسينا سالاسىنىڭ مامانىمىن. استاناداعى ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيا ورتالىعىندا قىزمەت ەتتىم. وپەراتسيا جانە رەانيماتسيا بولىمىندەگى جۇمىستان ءبىرشاما تاجىريبەم بار. سونداعى كوزىم جەتكەن نارسە – ادەتتە, دارىگەرلەر ناۋقاسقا رەتسەپت پەن ەمدىك نۇسقاۋلىقتاردى بەرەدى, بىراق پاتسيەنت ۇيگە شىققان سوڭ مەديتسينا قىزمەتكەرىمەن بايلانىسا المايدى. جاتتىعۋلاردىڭ رەتىن, ولاردىڭ دۇرىس ورىندالۋىن ۇمىتىپ قالادى. ءتىپتى كوبى وڭالىپ قالدىق دەپ ويلاپ, كۇتىنۋ قاجەت ەمەس دەپ ەسەپتەيدى. مۇنىڭ سالدارىنان اۋرۋى اسقىنىپ, قايتادان ەمحاناعا ورالۋعا ءماجبۇر بولادى. مىنەكي, ءبىز وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا «Inventivo» پلاتفورماسىن جاسادىق. بۇل – دارىگەر مەن ناۋقاستىڭ ۇنەمى بايلانىستا بولۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جۇيە. پلاتفورما قاشىقتان وڭالتۋعا ارنالعان. ناۋقاس جاتتىعۋ جاساعان كەزدە سمارتفون كامەراسىن وزىنە باعىتتاپ قويادى, ال جۇيە ادامنىڭ قوزعالىسىن تالداپ, نەگىزگى كورسەتكىشتەردى تىركەيدى. بۇل اقپارات سول ساتتە دارىگەرگە جىبەرىلەدى. وسىلايشا, دارىگەر پاتسيەنتتىڭ جاعدايىن باقىلاي وتىرىپ, قاجەتتى تۇزەتۋلەر ەنگىزەدى.

سونىمەن قاتار اۋرۋحانادان شىققالى جاتقان ناۋقاستار ءۇشىن دە ۇلكەن مۇمكىندىك بار – ولار كەز كەلگەن ۋاقىتتا دارىگەرمەن ۆيدەوقوڭىراۋ ارقىلى بايلانىسىپ, كەڭەس الا الادى. ەگەر سۇراقتارى تۋىنداسا, جاۋاپ كۇتىپ جۇرمەيدى, بىردەن مامانمەن اقىلداسادى.

بۇل تەحنولوگيا كلينيكالاردا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. مىسالى, ءداستۇرلى ادىسپەن دارىگەر ءبىر پاتسيەنتكە ورتا ەسەپپەن 45 مينۋت جۇمساسا, «Inventivo» پلاتفورماسى ارقىلى سول ۋاقىت 5 مينۋتقا دەيىن قىسقارادى. بۇل – دارىگەردىڭ ءبىر كۇندە كوبىرەك پاتسيەنتتى قابىلداپ, ساپالى كومەك كورسەتۋىنە تاپتىرماس قۇرال. پلاتفورما قاشىقتان دا مەديتسينالىق قولداۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ايماقتا تۇراتىن ناۋقاستارعا ساپالى ەم الۋعا جاعداي جاسايدى. باستىسى – ينتەرنەت پەن سمارتفون بولسا جەتكىلىكتى. وسى ورايدا پلاتفورمانى ەش قيىندىقسىز پايدالانىپ جۇرگەن 83 جاستاعى قولدانۋشىمىزدى مىسال ەتە الامىن.

ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – «Inventivo» پلاتفورماسىن تەك دارى­گەرلەردىڭ قۇرالى عانا ەمەس, بولاشاق مامانداردى دايارلايتىن زاماناۋي وقۋ الاڭىنا اينالدىرۋ. بۇل – مەديتسينالىق وڭالتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى!

 

اپ

گۇلميرا پارمىشەۆا,

«Kishkentai» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى

«Kishkentai» – بالالاردىڭ ويلاۋ قابىلەتىن, ۇساق موتوريكاسىن جانە سويلەۋ داعدىلارىن دامىتۋعا ارنالعان قازاقشا ويىنشىقتار برەندى. ءبىزدىڭ ءونىم اسىرەسە, سويلەۋ دامۋى كەشەۋىلدەگەن نەمەسە ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا پايدالى. ويىنشىقتاردىڭ ەرەكشەلىگى – بالانىڭ تانىمدىق قابىلەتىن جاقسارتىپ, دۇرىس دامۋىنا كومەكتەسەدى.

مەن بۇل جوبانى بالام ءۇشىن جاساعان ەدىم. 10 جىل بۇرىن ۇلىم دۇنيەگە كەلدى, 2,5 جاسىندا وعان اۋتيزم دياگنوزى قويىلدى. سول ساتتەن باستاپ ءبىز ونىڭ دامۋى ءۇشىن كوپ جۇمىس ىستەي باستادىق. مامانداردان ساباق الۋ, ارنايى تۇزەتۋ كۋرستارى – ءبارى كوپ ۋاقىت پەن قاراجاتتى تالاپ ەتتى. وسى جولدا ءبىر بايقاعانىم,  قازاق تىلىندە سويلەيتىن بالالارعا ارنالعان دامىتۋشى ويىنشىقتار جوقتىڭ قاسى. لوگوپەدتەر مەن دەفەكتولوگتەردىڭ باسىم بولىگى ورىس تىلىندە جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان مەن ۇلىما كومەكتەسۋدىڭ جولىن ىزدەي باستادىم.

باستاپقىدا ويىنشىقتاردى ءوز قولىممەن جاسادىم. كارتوننان, اياقكيىم قورابىنان, ءتۇرلى زاتتاردان بالاما ارنالعان قاراپايىم سەنسورلىق قۇرالدار دايىندادىم. ونى كۇندەلىكتى قولدانۋ ارقىلى العاشقى وڭ ناتيجەلەر بايقالدى. كەيىن وسىنداي ويىنشىقتاردى باسقا اتا-انالار دا سۇراي باستادى.

بىراق مەن جوبانى كاسىپكە اينالدىرامىن دەپ ويلامادىم. بۇل كاسىپتى باستاۋعا كۇيەۋىم ەكەۋمىزدىڭ ارامىزداعى ديالوگ تۇرتكى بولدى. ءبىر كۇنى وعان «وسى ايدا 250 مىڭ تەڭگە جۇمساپپىز» دەدىم ءسوز اراسىندا. سول ساتتە اۋىلدىق جەردەگى اتا-انالار بۇل جاعدايدان قالاي شىعادى ەكەن دەگەن وي كەلدى. ءسويتىپ, قوعامعا پايدالى بولسىن دەگەن نيەتپەن «Kishkentai» جوباسىن باس­تادىم. باستى ماقسات – ويىنشىقتى قولجەتىمدى باعادا ساتىپ, بالالارعا پايدالى بولۋ ەدى.  سودان نە كەرەك, جۇمىستى 17 شارشى مەترلىك كىشكەنتاي تسەحتا باستاپ, العاشقى ستانوكتى ساتىپ الدىق. ويىنشىقتاردى جاساۋدا اسىعىستىق تانىتپادىق – ءار ءونىم كەمىندە 6 اي بويى سىناقتان ءوتتى. ويتكەنى ءبىز ءۇشىن ساپا ماڭىزدى.  قازىرگى تاڭدا «Kishkentai» جىلىنا 150 ميلليون تەڭگەگە جۋىق تابىس تاباتىن برەندكە اينالدى. ءبىزدىڭ ويىنشىقتار ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى بالالاردىڭ دامۋىنا كومەكتەسىپ جاتىر. «Kishkentai» – بۇل جاي عانا بيزنەس ەمەس, ۇلكەن ميسسيا.

سوڭعى جاڭالىقتار