فوتو: قازاقستانداعى بۇۇدب/رومان ليبەرچۋك
جوبا تۇران جولبارىسىن قايتا جەرسىندىرۋگە جاعداي جاساۋعا, سونداي-اق ۇلىتاۋ تاۋلى ايماعىنىڭ تابيعي, تاريحي-مادەني مۇرالارىن ساقتاۋعا باعىتتالعان. زاماناۋي كولىكتەردىڭ وتىمدىلىگى جوعارى, قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردا سانيتارلىق جۇمىستار جۇرگىزۋ سياقتى بيوتەحنيكالىق شارالاردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«قورعالاتىن تابيعي اۋماقتارعا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قولداۋ كورسەتۋ – بۇۇ دب-نىڭ بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ, ەكوجۇيەلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى كەڭ اۋقىمدى كۇش-جىگەرىنىڭ ءبىر بولىگى. بۇل باستامالار ەلدەگى قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار جەلىسىن دامىتۋعا, تابيعاتتى قورعاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا, ورمانداردى – عالامدىق ماڭىزى بار ەكوجۇيەلەردىڭ ءبىر بولىگىن قالپىنا كەلتىرۋگە, سونداي-اق شالعايداعى جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتارعا قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان. وسى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ەلىمىزگە بيوالۋانتۇرلىلىك پەن كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ەلىمىزدەگى بۇۇ دب-نىڭ تۇراقتى وكىلى كاتارجينا ۆاۆەرنيا.
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى دانيار تۇرعامباەۆ ۇكىمەت پەن بۇۇ دب-نىڭ جانۋارلار مەن وسىمدىكتەردىڭ نەگىزگى تۇرلەرىن, سونداي-اق ەكوجۇيەلەردى ساقتاۋ ماقساتىندا قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار جەلىسىن دامىتۋ, ولاردىڭ تەحنيكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرىپ جاتقانىن ايتتى.
«بۇگىندە 470,000 گەكتاردان استام اۋماقتى قامتيتىن ەكى قاناتقاقتى قورعالاتىن تابيعي اۋماقتا بيوالۋانتۇرلىلىك پەن ەكوجۇيەلەردى ساقتاۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءۇش جىل ىشىندە جوبا اياسىندا « ۇلىتاۋ» ۇلتتىق پاركىنىڭ باسقارۋ جوسپارى ازىرلەنىپ, ەكوتۋريزمدى دامىتۋ ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدىڭ نەگىزى قالاندى. «ىلە-بالقاش» تابيعي رەزەرۆاتى اۋماعىندا تۇران جولبارىسىن قايتا جەرسىندىرۋگە قاجەتتى جاعدايلار جاسالادى, وزەن جايىلماسىنىڭ ورماندارى قالپىنا كەلتىرىلىپ, جابايى تۇياقتى جانۋارلار پوپۋلياتسياسى كوبەيتىلەدى. قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردى زاماناۋي كولىكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ – وڭىرلىك دامۋ باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا قوسىلعان ماڭىزدى ۇلەس», دەدى د.تۇرعامباەۆ.
بۇۇ دب مەن ەل ۇكىمەتىنىڭ الماتى, ۇلىتاۋ وبلىستارىن قامتيتىن جوباسى 2021 جىلدان بەرى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. قازىردە اۋماقتاردا تۋريستىك سوقپاقتار جاسالىپ, اۋىل كاسىپكەرلەرىنە ارنالعان ەكوتۋريزم نەگىزدەرى جونىندە ترەنينگتەر وتكىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ىلە وزەنى بويىنداعى, وڭتۇستىك بالقاش ءوڭىرى مەن ۇلىتاۋ تاۋ بوكتەرىندەگى توعايلاردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ءورت, باسقا دا تابيعي اپاتتارعا قارسى كۇرەسۋ ءۇشىن جوبا اياسىندا ورتكە قارسى جابدىقتار بەرىلىپ, SMART-پاترۋلدەۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. بۇۇ دب قولداۋىمەن «ىلە-بالقاش» تابيعي رەزەرۆاتى اۋماعىنا 100 قۇلان قايتا جەرسىندىرىلدى.