ماقالادا مىناداي جولدار بار: «بۇل كورمە قازاقستان تاريحىن جاڭا قىرىنان تانىستىرىپ, ونىڭ تەك كوشپەلىلەر مەكەنى ەمەس, سانعاسىرلىق وركەنيەتتەردىڭ توعىسقان ورتالىعى ەكەنىن دالەلدەيدى. قازاق دالاسىنىڭ جاھاندىق تاريحتاعى ورنى, مادەنيەتىنىڭ كوپقاباتتى بەينەسى, سونداي-اق ونىڭ الەمدىك وركەنيەتكە قوسقان ۇلەسى ەۋروپالىقتارعا تىڭ سەرپىن بەرۋدە. گيمە مۋزەيىندەگى بۇل ەرەكشە كورمە قازاقستان تۋرالى از بىلەتىن, بىراق ونى تەرەڭىرەك تۇسىنگىسى كەلەتىن جاندار ءۇشىن تاپتىرماس مۇمكىندىك», دەلىنگەن.
كورمە كەڭ اۋقىمدى اقپارات بەرىپ قانا قويماي, كوزدىڭ جاۋىن الاتىن بەس بىرەگەي جادىگەردەن تۇرادى. ولار ب.د.د. III مىڭجىلدىقتان باستاپ XVIII عاسىرعا دەيىنگى كەزەڭدەردى قامتيدى.
اۋەلى كونە ءداۋىردىڭ بەينەسى – انتروپومورفتىق ءمۇسىن جانە ساق جاۋىنگەرىنىڭ التىنمەن اپتالعان زاتتارى قويىلعان. بۇل جادىگەرلەر – ەۋرازيا توسىندە ءومىر سۇرگەن ساقتار مادەنيەتىنىڭ كورىنىسى.
ورتا عاسىردان سىر شەرتەتىن VI-XI عاسىرلارعا تيەسىلى بالبال تاستاردىڭ ءجونى بولەك. تۇركى داۋىرىندە جاسالعان بۇل مۇسىندەر قازاقستاننىڭ سول كەزەڭدەگى تايپالىق كونفەدەراتسيالارىن بەينەلەيدى. ال XIV عاسىرداعى اتاقتى بيلەۋشى ءامىر تەمىر داۋىرىنەن قالعان قولا شامدار تۇركىستانداعى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ارقىلى كونە تاريح قويناۋىنا ۇڭىلدىرەدى.
شىڭعىس حان ۇرپاقتارىنىڭ بيلىگى – XV-XVIII عاسىرلارداعى قازاق حاندىعىنىڭ نەگىزى قالانعان كەزەڭدى بەينەلەيتىن جادىگەرلەر. بۇل ءداۋىر قازاق حالقىنىڭ مادەني جانە ەتنوستىق بىرلىگى قالىپتاسقان ۋاقىت تۇرعىسىندا سيپات تاپقان. سونداي-اق XVIII عاسىردان باستاپ قازاقستان رەسەي يمپەرياسىنىڭ قۇرامىنا ەنگەن كەزەڭدى سيپاتتايتىن جادىگەرلەر بار. الگى ماقالادا تاعى دا: «ازيانىڭ جۇرەگىندە ورنالاسقان, الىپ دالالارىمەن ەرەكشەلەنەتىن بۇل ەل ءوزىنىڭ مادەني جانە تاريحي مۇراسىمەن تاڭعالدىرۋدان جالىققان ەمەس. وسى جولى قازاقستاننىڭ وتكەنى مەن وركەنيەتى پاريجدەگى ايگىلى گيمە مۋزەيىندە ۇسىنىلىپ, ەۋروپالىق كورەرمەندەردى تاڭعالدىرۋدا», دەلىنگەن.
