بايىپپەن شەشىلەتىن باستاما

د.سادۋاقاسوۆتىڭ ايتۋىنشا, ققس مولشەرلەمەسىن 16%-عا دەيىن كوتەرگەن دۇرىس. بىردەن 20%-عا دەيىن كوتەرۋ تۋرالى باستاپقى يدەيا ەكونوميكالىق داعدارىسقا اكەلۋى مۇمكىن.

«مۇنداي كۇرت ءوسىم كولەڭكەلى ەكونو­ميكانىڭ ۇلعايۋىنا, بيزنەستىڭ قولما-قول اقشاعا كوشۋىنە جانە جالپى سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ تومەندەۋىنە سەبەپ بولۋى ىقتيمال. سوندىقتان ققس مولشەرلەمەسىن بىرتىندەپ كوتەرۋ – ەڭ وڭتايلى شەشىم. ەكونوميكانىڭ بۇل وزگەرىسكە قالاي جاۋاپ بەرەتىنىن بىرنەشە جىل باقىلاۋ قاجەت. سودان كەيىن عانا سالىق مولشەرلەمەسىن ودان ءارى كوتەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا بولادى», دەيدى ول.

ونىڭ پىكىرىنشە, ءۇش دەڭگەيلى سالىق جۇيەسى (16%, 10%, 0%) جانە كەيبىر سالالاردى سالىقتان بوساتۋ – قولدانۋعا بولاتىن مودەل. دەگەنمەن بۇل جۇيەنىڭ تيىمدىلىگى جەڭىلدىكتەرگە قاي سالالاردىڭ ەنەتىنىنە بايلانىستى بولماق. «قازىر كوپتەگەن سالىق جەڭىلدىكتەرى الىنىپ تاستالدى, بىراق ونىڭ ورنىنا جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر. مۇنداي سارالانعان سالىق جۇيەسى مەملەكەتتىك كىرىستەر كومي­تەتىنىڭ جۇمىسىن قيىنداتۋى مۇمكىن, سەبەبى سالىقتىق ەسەپ جۇرگىزۋ كۇردەلەنە تۇسەدى. الايدا ءۇش ءتۇرلى مولشەرلەمەنى باسقارۋعا بولادى. ءتىپتى كەيبىر باعىتتارعا 5% مولشەرلەمەسىن قوسۋ دا ورىندى بولار ەدى. 0% جانە 10% مولشەرلەمەسى قانداي سالالارعا بەرىلەتىنى ماڭىزدى بولىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى مەن تاماق ونەركاسىبى مىندەتتى تۇردە وسى جەڭىلدەتىلگەن سالىق جۇيەسىنە كىرۋگە ءتيىس. سونداي-اق فارماتسەۆتيكا, مەكتەپ وقۋلىقتارى جانە جەڭىل ونەركاسىپ سالالارىن قاراستىرۋ قاجەت. كرەاتيۆتى يندۋستريا, كينو جانە IT سالالارى دا نازاردان تىس قالماۋعا ءتيىس. سوڭعىسى «Astana Hub» اياسىندا سالىقتىق جەڭىلدىكتەر الىپ ۇلگەردى. جالپى العاندا, بۇل تاسىلمەن كەلىسەمىن», دەدى ساراپشى.

بۇعان قوسا ول ققس مولشەرلەمەسىنىڭ ءوسۋى ينفلياتسياعا قالاي اسەر ەتەتىنىنە دە توق­تالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ققس مولشەر­لەمەسىن ارتتىرۋ ينفلياتسياعا قىسقامەر­زىمدى اسەر ەتۋى مۇمكىن, بىراق بۇل ۋاقىتشا جاعداي.

ء«يا, ينفلياتسيا وسەدى. ۆيتسە-پرەمەر س.جۇمانعارين 3% دەڭگەيىندە بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى, بۇل – شىنايى بولجام. بىراق سالىق رەفورماسىنان تۋىندايتىن باعانىڭ ءوسۋى ۇزاققا سوزىلمايدى. ينفلياتسياعا سىرتقى فاكتورلار كوبىرەك اسەر ەتەدى. مىسالى, ءرۋبلدىڭ, مۇناي باعاسىنىڭ نەمەسە ماكروەكونوميكالىق جاعدايدىڭ وزگەرۋى. ەگەر تەڭگە قۇنسىزدانسا, يمپورتتىق تاۋارلار قىمباتتاپ, ينفلياتسيا وسەدى. بىراق بۇل فاكتورلار سالىق ساياساتىنا تىكەلەي بايلانىستى ەمەس», دەدى د.سادۋاقاسوۆ.

سونداي-اق ول ققس مولشەر­لەمەسىنىڭ ءوسۋى حالىققا قالاي اسەر ەتەتىنى تۋرالى دا ايتتى.

«ەگەر تاماق ونەركاسىبى ءۇشىن ققس مول­شەرلەمەسى 0% بولسا, وندا ازىق-ت ۇلىك باعا­سىنا وڭ اسەر ەتەدى. بىراق ەلدەگى جال­پى ەكونوميكالىق جاعدايدى ماكروەكونو­ميكالىق ۇدەرىستەر انىقتايدى. ەلىمىزدىڭ ەكو­نوميكاسى شيكىزاتتىق سەكتورعا, اسىرەسە مۇناي باعاسىنا تاۋەلدى. قازىر كۇللى الەم اقش-تاعى جاعدايدى باقىلاپ وتىر. ماسە­لەن, دونالد ترامپتىڭ باستامالارى نارىققا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر اكەلۋى مۇمكىن. نەگىزگى ەكونوميكالىق وزگەرىستەردى بيىلعى ەكىنشى جانە ءۇشىنشى توقساندا كورەمىز», دەپ تۇيىندەدى د.سادۋاقاسوۆ.