ەڭ ءبىرىنشى ماڭىزدى قادام – ءبىلىم الۋ. نارىقتى زەرتتەپ, قارجىلىق ساۋاتتى دامىتۋ قاجەت. ءوزىم بىرنەشە تەگىن ءارى اقىلى كۋرستى وقۋ بارىسىندا «كۇردەلى پايىز» ۇعىمىمەن تانىستىم. بۇل مەنىڭ ينۆەستيتسياعا دەگەن ويىمدى كۇرت وزگەرتتى, سەبەبى بۇل قاعيداتتى ۇعىنعان سوڭ قارجىلىق ەركىندىككە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بارىن ءتۇسىندىم. ەينشتەين «كۇردەلى پايىزدى» الەمنىڭ سەگىزىنشى كەرەمەتى دەگەن. مىسالى, ءسىز 10 000 دوللار ينۆەستيتسيالاۋعا بەل بۋدىڭىز جانە اي سايىن ونى 100 دوللارعا تولىقتىرىپ وتىردىڭىز دەلىك. قور نارىعى شامامەن 7-9%-عا وسەتىنىن ەسكەرىپ, ءبىز بۇل سالىم جىل سايىن 7%-عا وسەتىنىن كورسەتتىك. كۇردەلى پايىزدىڭ باستى ەرەكشەلىگى – پايىز ۇستىنە پايىز قوسىلا بەرەدى. بۇل ۇدەرىس ۇزاق مەرزىمدە كاپيتالىڭىزدى كوبەيتەدى. بايقاساڭىز, كۇردەلى پايىز 4-5 جىلدان كەيىن جاقسى وسە باستايدى.
كۇردەلى پايىزدىڭ ارتىقشىلىعىن تۇسىنگەن سوڭ, كوپ ويلانباستان بروكەرلەردى زەرتتەۋگە كىرىستىم: كوميسسياسى, پلاتفورماسى, ليتسەنزياسى مەن پىكىرى ماڭىزدى بولدى. ءسويتىپ, ەلىمىزدەگى سەنىمدى حالىقارالىق بروكەردى تاڭداپ, ينۆەستيتسيالىق شوت اشتىم. ماعان ينۆەستيتسيالىق كەڭەسشى بەكىتىلدى, ال مەن ونى سۇراقتىڭ استىنا الدىم. اكتسيا مەن وبليگاتسيانىڭ ءمانىن, قور نارىعىنىڭ جۇمىسىن, ساۋدا ۇدەرىستەرىن سۇراپ, العاشقى ءبىلىمىمدى جيناقتادىم.
اكتسيانى تاڭداۋ كەزىندە امەريكالىق قارجىگەر, ينۆەستور «فيدەليتي ماگەللان» قورىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى پيتەر ءلينچتىڭ ء«وزىڭ تۇسىنەتىن, ءونىمىن پايدالاناتىن كومپانيانى عانا ساتىپ ال» دەگەن ەرەجەسىن ۇستاندىم شوتىمدى 2 000 دوللارعا تولىقتىرىپ, «Apple» اكتسيالارىن ساتىپ الدىم. وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىر قاتەلىك جىبەردىم, اقشامدى جوعالتتىم دەپ ايتا المايمىن. سەبەبى ءار اكتسيانى ساتىپ الماس بۇرىن, «مۇنى نەگە ساتىپ الىپ جاتىرمىن» دەگەن سۇراققا جاۋابىم بولدى.
مەن ءۇشىن العاشقى جارتى جىل جالپى قور نارىعىنىڭ نەگىزدەرىن تۇسىنۋگە كەتتى: قۇرالدار قالاي جۇمىس ىستەيدى, قانداي ستراتەگيالار ماعان سايكەس كەلەدى, ەڭ باستىسى – ەموتسيالاردى قالاي باسقارۋ كەرەك دەگەندى ۇيرەندىم. نارىق قاتتى قۇلدىراپ جاتقاندا كەي ينۆەستورلار دۇربەلەڭگە ەرىپ, قاعازدارىن ارزان باعامەن ساتىپ جىبەرۋى مۇمكىن. سول كەزدە مەن سالقىنقاندىلىق تانىتىپ, دۇربەلەڭگە نازار اۋدارماۋعا تىرىستىم. ETF-كە ينۆەستيتسيا سالدىم, ول وسى ۋاقىت ىشىندە شامامەن ۆاليۋتامەن (دوللارمەن) 12% ءوسىم كورسەتتى. بۇل ارينە بىزدەگى دەپوزيتتەرمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا ءتيىمدى. بىزدە دەپوزيتتەر ۆاليۋتامەن (دوللارمەن) 1% كىرىس بەرەدى. تاعى ءبىر تابىستى مامىلەم – «Apple» قاعازدارىن 173 دوللارعا الىپ, جارتى جىلدان كەيىن 199 دوللارعا ساتۋىم بولدى. ءسويتىپ, 8 000 مىڭ دوللاردىڭ ۇستىنەن 1 مىڭ دوللاردان ارتىق تابىس تاپتىم.
دوللار باعامىنىڭ ءوسۋى مەن ينفلياتسيا جاعدايىندا ادامداردىڭ كوبى جىلجىمايتىن م ۇلىككە اقشا سالۋدى قۇپ كورەدى. الايدا قور نارىعى دا كوپتەگەن مۇمكىندىك ۇسىنادى. بۇل سالىم جاۋاپكەرشىلىك پەن تاۋەكەلدى تالاپ ەتەدى, بىراق دۇرىس ستراتەگيا ارقىلى ۇزاق مەرزىمدى تابىسقا جەتۋگە بولادى. دەگەنمەن قور نارىعى تاۋەكەلدەردىڭ اجىراماس بولىگى ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ءجون. نارىق كورسەتكىشتەرى ءاردايىم وسە بەرمەيدى, كەيدە قۇلدىراپ كەتەدى. ەشبىر ساراپشى نەمەسە قارجى ۇيىمى تابىسقا تولىق كەپىلدىك بەرە المايدى. سوعان قاراماستان, ەگەر نارىقتىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن جاقسى تۇسىنسەڭىز, ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياڭىزدى ساۋاتتى قۇرا الاسىز.
ەڭ باستىسى – تەز بايىپ كەتەمىن دەگەن يلليۋزياعا بەرىلمەۋ كەرەك. الاياقتار كوبىنە «جىلدام, ءارى كەپىلدى تابىس» ۇسىنادى, بىراق مۇنداي ۋادەلەر شىندىققا جاناسپايدى. سوندىقتان قارجى قۇرالدارىنىڭ ءمانىن ۇعىپ, كومپانيا ەسەپتەرىن تالداپ, ەكونوميكالىق جاڭالىقتاردى ۇنەمى ساراپتاپ وتىرۋ تاۋەكەلدەردى تومەندەتپەك. ءبىلىمىڭىز بەن زەرتتەۋ قابىلەتىڭىز ارتقان سايىن, ءسىز جالعان ۇسىنىستاردى وڭاي اجىراتاسىز جانە قارجىلىق ءال-اۋقاتىڭىزدى ساقتاي الاسىز. قارجىسىن باسقارعان ءومىرىن باسقارا الادى دەمەكشى, قور نارىعىندا العان ءبىلىمىڭىز ءسىزدى ەكونوميكانى, ساياساتتى تەرەڭ ءتۇسىنىپ, بولجام جاساۋعا, تالداۋ جۇرگىزۋگە ۇيرەتەدى. ەڭ باستىسى, ءار قادامدى سانالى تۇردە جاساپ, ءبىلىمدى ۇزدىكسىز جەتىلدىرىپ وتىرۋ كەرەك.
