فوتو: ortcom.kz
بيىل ەل تاريحىنداعى ەڭ جارقىن وقيعانىڭ ءبىرى - «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسىنىڭ باستالۋى بولدى. جوبا اياسىندا بۇگىنگە دەيىن 42 مەكتەپ ەسىگىن ايقارا اشتى. قۋانتارلىعى سول, جايلى مەكتەپتەردىڭ 44 پايىزى اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان.
سانامالاساق 11 جايلى مەكتەپ استانا قالاسىندا اشىلسا, اقمولا وبلىسىندا - 6, الماتى وبلىسىندا -7, قاراعاندىدا - 1, جامبىل وبلىسىندا - 3, قىزىلوردا وبلىسىندا - 1, تۇركىستان وبلىسىندا - 4, اتىراۋ وڭىرىندە - 2, قوستاناي ايماعىندا - 2, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا -1, جەتىسۋ وبلىسىندا -1, الماتىدا -1, شىمكەنت قالاسىندا - 2 جايلى مەكتەپ بوي كوتەرگەن.
مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن سالىنۋى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ورىن تاپشىلىعى مەن ءۇش اۋىسىمدا وقۋ ماسەلەسىن ەداۋىر ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە ەلىمىزدە ءبىر اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيتىن مەكتەپتەر سانى 3 مىڭعا جۋىقتاعان. سونىمەن قاتار 280 مەكتەپ كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن. 842 مەكتەپكە 1395 زاماناۋي ءپان كابينەتتەرىنە قاجەت قۇرال-جابدىقتار (روبوتوتەحنيكا, حيميا, بيولوگيا, فيزيكا, STEM) ساتىپ الىنعان. 1000 اۋىل مەكتەبىن جاڭعىرتۋ اعىمداعى جوندەۋ, جيھازداردى, كىتاپحانالاردى, اسحانالاردى جاڭارتۋ, قاۋىپسىزدىك جاعدايىن جاقسارتۋ سىندى 7 باعىتتى قامتىعان. سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 25 نىسان قالپىنا كەلتىرىلگەن.
جايلى مەكتەپ قۇرىلىسىنا قويىلاتىن تالاپ قانداي؟
«جايلى مەكتەپتەردىڭ» قۇرىلىسىن ۇيلەستىرۋشى - Samruk-Kazyna Construction كومپانياسى. ۇلتتىق جوبا اياسىندا 2025 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە 401 جاڭا مەكتەپ سالۋ قاراستىرىلىپ وتىر. زامانعا ساي سالىناتىن بۇل مەكتەپتەر 842 مىڭ وقۋشىعا شاقتالعان. وسىنىڭ ناتيجەسىندە, ەلدەگى ءۇش اۋىسىمدى وقۋ ۇدەرىسىنەن قۇتىلۋعا مۇمكىندىك بار. ماسەلەن, الماتى وبلىسىندا سالىناتىن 63 جاڭا مەكتەپتە 136 مىڭعا جۋىق بالا وقيتىن بولادى. ال ەلورداداعى 24 جاڭا مەكتەپ 88 مىڭ وقۋشىنى قابىلداۋعا قاۋقارلى.
جوبانىڭ جالپى بيۋدجەتى – 2,6 ترلن تەڭگە. ونىڭ 1 ترلن 960 ملرد تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, 646,5 ملرد تەڭگەسى ۇلتتىق قوردان بولىنەدى. بيىل 499,9 ملرد تەڭگەنى, 2024 جىلى – 1 ترلن 038,3 ملرد تەڭگەنى, 2025 جىلى 1 ترلن 068,2 ملرد تەڭگەنى يگەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل رەتتە بولىنگەن قارجىنىڭ 2 ترلن 36 ملرد تەڭگەسى مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسىنا, ال 243 ملرد تەڭگەسى پايدالانۋعا بەرىلگەن ءبىلىم وردالارىن كۇتىپ ۇستاۋعا جۇمسالاتىنى جوسپارلانعان.
جاڭا مەكتەپتەر 300, 600, 900, 1 200, 1 500, 2 000 نەمەسە 2 500 ورىندىق دەپ بەلگىلەنگەن جەتى ءتۇرلى نۇسقانىڭ بىرىنە ساي سالىنۋى قاجەت. ولاردىڭ ارقايسىسىندا روبوتوتەحنيكا كابينەتى, بىرنەشە زەرتحانا, اۋدانى 88 شارشى مەتر بولاتىن حورەوگرافيا زالى, ءۇش كوۆوركينگ الاڭى (باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى, ورتا سىنىپتار جانە مۇعالىمدەر ءۇشىن) بولۋى كەرەك. سونداي-اق مەكتەپتەردە باستاۋىش سىنىپتارى (9ح18م) مەن ورتا بۋىن, جوعارعى سىنىپ وقۋشىلارىنا (36ح18م) بولەك سپورت زالدارى بولادى. ءار سىنىپتا ينتەراكتيۆتى تاقتا جانە مۇعالىمگە ارنالعان كومپيۋتەر قويىلادى. جاڭا مەكتەپتەردە ەرەكشە بالالار ءۇشىن كەدەرگىسىز ورتا قۇرىلۋى كەرەك: ارنايى پاندۋستار, ليفتىلەر, دارەتحانالار, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ بولمەسى دايىندالادى. سونىمەن قاتار ينتەرەر ديزاينىنىڭ بىرقاتار ەلەمەنتى مەن ارحيتەكتۋرالىق شەشىمدەرى ۇلتتىق ناقىشتا جاسالۋعا ءتيىس.
قۇرىلىس كەزىندە جالپى جاعدايدى باقىلايتىن اقپاراتتىق تسيفرلى پلاتفورما جۇمىسى جولعا قويىلعان. اقپاراتتىق جۇيە العاش رەت وسىنداي ءىرى ۇلتتىق جوبادا قولدانىلىپ وتىر. ەلەكتروندى جۇيە قۇرىلىستىڭ بارلىق كەزەڭىن اشىق باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇيەنىڭ ەرەكشەلىگى – تاپسىرىس بەرۋشى, قۇرىلىسشىلار, اكىمدىكتەردىڭ بىرنەشە باسقارماسى, مينيسترلىكتەر, تەحنيكالىق باقىلاۋ ساراپشىلارى جانە باسقالارى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ, بىرگە تاپسىرما بەرىپ, ونى باقىلاپ, ماسەلە تۋىنداسا سول بويدا بيۋروكراتياسىز, ۋاقتىلى شەشىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.