تاجىريبە الماسۋداعى ىقپالداستىق
ءىسساپاردى كورنەكتى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىنا وراي ءارى ەلىمىزدىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە حالىقارالىق سەرىكتەستىكتى دامىتۋ ماقساتىندا «Allur» جوعارى ينجەنەرلىك مەكتەبى (جيم) ۇيىمداستىردى. وتاندىق ينجەنەر-عالىمدار وڭتۇستىك كورەيانىڭ جەتەكشى عىلىمي مەكەمەلەرى مەن وندىرىستىك كاسىپورىندارىن ارالادى. اتاپ ايتقاندا, «Dong-Eui University», «Kyunsung University», «Pukyong National University», «SUDo High school», «Hyundai Steel», «Korron», «Doosan» مەن «Kia Hwasung»-تە بولدى.
«Allur» وسىنداي ءىسساپارلار شەتەلدىڭ وزىق تاجىريبەسىن زەردەلەپ, ونى ەلىمىزگە بەيىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدى. مىسالى, ءا.ساعىنوۆ اتىنداعى قاراعاندى پوليتەحنيكالىق, د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق, قاراعاندى يندۋستريالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن, رۋدنىي يندۋستريالىق ۋنيۆەرسيتەتى جانە ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن ىنتىماقتاسا وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ستراتەگياسى مەن جاھاندىق سىن-قاتەرگە سايكەس ءبىلىم باعدارلامالارىن جاڭعىرتۋدى قولعا الدى. بۇدان بولەك, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى س.نۇربەكتىڭ تاپسىرماسىنا ساي, الەمدەگى وزىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنىپ, ەلىمىزدەگى شەتەل ۋنيۆەرسيتەتتەرى فيليالدارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جاڭا باعىتتار بويىنشا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ جولىن قاراستىرادى. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە فينليانديانىڭ XAMK قولدانبالى عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتى, مىسالى ءوندىرىس قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, عىلىمدى دامىتۋ مەن «ينجەنەر-عالىم», «ينجەنەر-كاسىپكەر» سەكىلدى جاڭا ماماندىقتاردى قالىپتاستىرۋ مودەلى ازىرلەندى.
«ەلگە ورالعاننان كەيىن ينجەنەر-تەحنيك كادرلاردى دايارلاۋعا باعىتتالعان وڭتۇستىككورەيالىق تاجىريبەنى وتاندىق وندىرىسكە ەنگىزۋ بويىنشا كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەيمىز. ءبىرىنشى كەزەڭدە الدىڭعى قاتارلى شەتەلدىڭ تاجىريبەلەرىن بەيىمدەيتىن جۇمىس توبى قۇرىلادى. كەلەسى كەزەكتە ءبىلىم باعدارلامالارىن, ونىڭ ىشىندە وزەكتى تاقىرىپتار بويىنشا كۋرستار ازىرلەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. مىسالى, ونەركاسىپتى اۆتوماتتاندىرۋ, تسيفرلاندىرۋ جانە مەتاللۋرگياداعى «جاسىل» تەحنولوگيالار. سونداي-اق دۋالدى وقىتۋ بارىسىندا وندىرىستىك كاسىپورىندا پراكتيكادان ءوتۋدى مىندەتتەۋ, مامانداردى قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىن دا قامتيتىن بولامىز. قازىر تەحنولوگيالار كۇننەن-كۇنگە وزگەرىپ, جاڭارىپ جاتىر. سوعان سايكەس كادرلارىمىز دا جاڭاشىلدىقتى تەز قابىلداپ, جىلدام مەڭگەرۋى كەرەك», دەدى جيم باسشىسى ءسانيا يمەنتاەۆا.
ينجەنەرلىك ماماندىقتاردى دارىپتەۋ, ءبىلىم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, ونى مەملەكەتتىك جانە كورپوراتيۆتىك قولداۋ, سونداي-اق ۇدەرىستەردى مونيتورينگتەۋ جانە ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋ دە جوسپارلانىپ وتىر.
ماشينا جاساۋ ماماندارىن دايارلاۋ
قانىش ساتباەۆتىڭ ەسىمى ەلىمىزدەگى مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ عىلىمىنىڭ قالىپتاسۋىمەن تىعىز بايلانىستى. عۇمىرىن عىلىمعا ارناعان عالىمنىڭ ەلىمىزگە سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەكشە. اسىرەسە اكادەميك ادام كاپيتالىن قالىپتاستىرىپ, ونەركاسىپكە يننوۆاتسيا ەنگىزۋگە زور ۇلەس قوستى. سونداي-اق ق.ساتباەۆ مامان دايارلاۋداعى عىلىمي مەكتەپتەردىڭ نەگىزىن قالادى. سونىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدە ينجەنەر, مەحانيك, مەتاللۋرگتەردى دايارلاۋعا باعىتتالعان جوعارى وقۋ ورىندارى مەن زەرتحانالار پايدا بولدى.
«Allur» جوعارى ينجەنەرلىك مەكتەبى 2022 جىلى قوستانايداعى اۆتوموبيل زاۋىتىنىڭ بازاسىندا قۇرىلدى. باستى ماقساتى – زاماناۋي بىلىكتىلىككە يە ينجەنەرلەردىڭ جاڭا بۋىنىن دايارلاۋ. مەكتەپ لوكاليزاتسيا, يمپورتتى الماستىرۋ جانە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە عىلىمي قوعامداستىقتى تارتادى.
«ەل پرەزيدەنتى وزىق تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەي الاتىن جانە يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە قابىلەتتى جوعارى بىلىكتى كادرلاردى قالىپتاستىرۋ ماڭىزىن بىرنەشە رەت اتاپ وتكەن بولاتىن. جوعارى ينجەنەرلىك مەكتەپتىڭ ستراتەگياسى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ بارلىق نەگىزگى تەزيستەرىن قامتيدى. بۇل, اتاپ ايتقاندا, دۋالدى وقىتۋ ارقىلى تەوريا مەن پراكتيكانى بىرىكتىرۋ, ديپلومدىق جوبالاردى ناقتى وندىرىستىك مىندەتتەرمەن بايلانىستىرۋ, حالىقارالىق ارىپتەستىك ورناتۋ جانە جاس ماماندارعا قولداۋ كورسەتۋ. 2022 جىلى ينجەنەرلەردى دايارلاۋدىڭ ۇلتتىق مودەلى ىسكە قوسىلعاننان بەرى 300-دەن استام ستۋدەنت وسى باعدارلامامەن وقۋىن اياقتادى. بۇگىنگى تاڭدا تۇلەكتەر بىلىكتىلىگىن جوعارى دەڭگەيدە كورسەتىپ كەلەدى», دەدى جيم باسشىسى ءسانيا يمەنتاەۆا.
ادام كاپيتالىن دامىتۋداعى جوسپارلار
جيم ەلىمىزدە العاش رەت يندۋستريا 4.0 قاجەتتىلىگىنە سايكەس ادام كاپيتالىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرادى. باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – دارىندى جاستاردى تارتاتىن ايماقتىق جوعارى وقۋ ورىندارى بازاسىندا ينجەنەرلىك كەڭىستىك قۇرۋ. سونىمەن قاتار «Allur» اۆتوكولىك كومپانياسىنىڭ جيم يندۋستريا سالاسىنا ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق كادرلاردى دايارلاۋدىڭ ۇلتتىق ۇلگىسىن كورسەتەتىن باعدارلامالىق قۇجاتتىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەدى. ايگۇل احمەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى باستاما اياسىندا تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ سىن-قاتەرىنە باعدارلانعان باعدارلامالاردى ازىرلەۋ, ىسكە اسىرۋ, تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق الاڭدار ۇيىمداستىرۋ, زەرتتەۋ جانە ازىرلەمەلەرگە ينفراقۇرىلىم قۇرۋ, ونىڭ ىشىندە تسيفرلىق زەرتحانالار, روبوتتەحنيكا ورتالىعى مەن جاساندى ينتەللەكتىنى زەردەلەۋ پلاتفورمالارىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ينجەنەرلىك كەڭىستىكتى قالىپتاستىرۋ بىرنەشە ماقساتقا قول جەتكىزەدى. بىرىنشىدەن, ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى تسيفرلاندىرۋ مەن جاڭعىرتۋدى جەدەلدەتەدى. بۇل يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى. ال, سايىپ كەلگەندە, جوعارى بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋ ەلىمىزدىڭ تۇراقتى تەحنولوگيالىق دامۋىنا جاعداي جاسايدى.
