سۋرەتتى تۇسىرگەن – شۇكىر شاحاي
– مەنىڭ الىس ساپارعا شىعىپ كەتكەنىمە دە ءبىراز ۋاقىت بولىپتى-اۋ, – دەدى شەراعاڭ. – استانامىز اباتتانا ءتۇسىپتى. اسپانمەن تالاسقان جاڭا ۇيلەر سالىنىپتى. ادەمى. جاراسىپ تۇر. ال سويلە, قانە. كورسەت قالاڭدى. مەن ساپارعا شىعىپ كەتكەلى بولعان وزگەرىستەردى.
– تاۋەلسىزدىك داڭعىلىمەن جۇرەيىك وندا, – دەيمىن مەن.
– كەتتىك, ەندەشە, – دەيدى شەراعا جۇرگىزۋشىگە.
مەن ونىڭ كوپتەن بەرى كورمەگەن جۇزىنە ۇڭىلە قارايمىن. ەش وزگەرىس جوق. باياعى شەراعاڭ. تەرەزەدەن كوز الماي قاراپ وتىر.
ءابىش كەكىلباي ۇلى مەن فاريزا وڭعارسىنوۆا اتىنداعى كوشەلەردى كورگەندە قۋانعاننان جانارى جارق ەتكەنىن بايقاپ قالدىم.
– دۇرىس-اق! استانا ءوزىنىڭ ايماڭدايلى ۇلدارى مەن قىزدارىن وسىلاي اسپەتتەگەنى ءجون-اق. قالانىڭ كوركىنە كورىك قوسىپ, جاراسىپ-اق تۇر, – دەيدى شەراعاڭ.
وسى ساتتە ءبىر نارسە تارس ەتە قالىپ, ۇيقىمنان ويانىپ كەتتىم. ويانعانىما وكىندىم. سويتسەم جۇبايىم تاڭەرتەڭ دەمالىسقا جولعا شىعاتىنىمىزدى ەسكەرىپ, جيھازداردى ورنىنان قوزعاپ, ءۇي ءىشىن تازارتىپ جۋىپ ءجۇر ەكەن.
ودان ءارى شەراعاڭ تۇسىمە قايتىپ ەنبەدى...
شەراعاڭ قايتىس بولعالى دا ءبىراز ۋاقىت وتكەن ەكەن-اۋ دەپ مەن ويعا قالدىم. بىردەن-اق پارلامەنتتە دەپۋتات بولىپ جۇرگەندەگى شەراعاڭنىڭ بەينەسى كوز الدىما قايتا ەلەستەدى.
شەراعاڭ ءسوز العاندا, تريبۋناعا شىققاندا زال سىلتىدەي تىنا قالۋشى ەدى عوي. تىكەلەي ەفير كەزىندە شەراعاڭنىڭ بەينەسىنە رەسپۋبليكامىزدىڭ قالالارى مەن دالالارىنداعى قالىڭ جۇرتشىلىق, بۇكىل الەۋمەت ىنتا قويىپ, كوز تىگەتىنىن سەزىپ وتىراتىنبىز. ويتكەنى شەراعاڭ بوس سويلەمەيتىن. جۇرتشىلىقتىڭ كوكەيىندەگى ومىرشەڭ, تولعاقتى ماسەلەلەردى ءدال باسىپ ايتاتىن. ءسويتىپ, قالىڭ جۇرتشىلىقتى ويلاندىراتىن. تولعاندىراتىن.
سودان ويدى وي قۋالاپ, وسىدان جەتپىس جىل بۇرىن, سوناۋ الىستا قالعان جاستىق شاعىمدا سول كەزدەگى ەلگە ەڭ كوپ تارالاتىن «لەنينشىل جاس» (بۇگىنگى «جاس الاش») گازەتىندە شەراعاڭنىڭ باسشىلىعىمەن جالىنداپ-جانىپ قىزمەت اتقارعان جىلدارىم ەرىكسىز ەسىمە ءتۇستى.
مەكتەپتى جامبىل وبلىسىنىڭ باۋىرجان مومىش ۇلى شىققان جۋالى اۋدانىندا قازاقشا بىتىرگەن شەراعانىڭ بارلىق ءدارىسى ورىسشا عانا جۇرەتىن ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا قالاي تۇسكەنى دە بىزگە جۇمباق بولاتىن...
شەراعاڭنىڭ مىنەزىندە دە اۋىلداس اعاسى باۋىرجان مومىش ۇلىنا ۇقساستىق بار ەدى. ول قاي كەزدە دە قانداي ماسەلە بولسىن قاقىراتىپ شىندىقتى عانا ايتاتىن. ادىلەت جولىنان تانبايتىن. بۇل قاسيەتى پارلامەنتتە دەپۋتات بولىپ جۇرگەن كەزىندە دە بارىنشا ايقىن كورىندى. بۇعان ءوزىنىڭ دوسى, ارىپتەسى كامال سمايىلوۆپەن رەسپۋبليكامىزدىڭ اعا گازەتى «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» بەتىندە جاريالانعان, «ەلىم, ساعان ايتامىن, ەلباسى سەن دە تىڭدا» دەگەن ايدارمەن بەرىلگەن ماقالالارى كۋا.
ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن جوعالتپاعان, جاس ۇرپاققا بەرەتىن ءتالىم-تاربيەسى مول سول ماقالالار 1998 جىلى الماتىداعى «قازاقستان» باسپاسىنان كىتاپ بولىپ جاريالاندى. 3000 دانا تيراجبەن باسىلىپ, رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وبلىسىنداعى كىتاپحانالارعا تاراتىلدى. بۇل كىتاپتىڭ ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە قوساتىن ۇلەسى, جاس ۇرپاققا دا, ەلىمىزدەگى كوكىرەگىندە وتى بار بارلىق ازاماتقا دا تيگىزەتىن شاپاعاتى, پايداسى ءالى دە زور.
ەندى شەرحان اعامەن قىزمەتتەس بولعان كەزدەگى وقيعالارعا از-كەم توقتالايىن. شەرحان اعا «لەنينشىل جاستا» رەداكتور بولعان جىلداردا مەن گازەتتە ءبولىم باستىعى بولىپ ىستەيتىنمىن. ونىڭ الدىندا گازەتتىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ بىرەر جىل قىزمەت ىستەپ قايتقانمىن. سودان ءبىر كۇنى گازەتتىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قالداربەك نايمانباەۆ ء«بىلىم جانە ەڭبەك» جۋرنالىنا باس رەداكتور بولىپ اۋىستى. قالداربەكتىڭ ورنىنا ەندى قايسىمىزدى قويار ەكەن دەپ بارلىق قىزمەتكەر ەلەڭدەسىپ, ارقيلى ارەكەتتەرگە كوشتى. مەن رەداكتسياداعى ەڭ جاسى ءارى كىشى قىزمەتكەر بولعاندىقتان ول ورىننان دامەلەنگەنىم جوق. سونىڭ الدىندا شەراعاڭ رەداكتور بولىپ كەلگەن بويدا مەنى وقۋشى, ستۋدەنت-جاستار بولىمىنەن جۇمىسى جاۋاپتى ءارى قاۋىرت دەپ سانالاتىن كومسومول تۇرمىسى بولىمىنە مەڭگەرۋشى ەتىپ اۋىستىرعان ەدى.
سول كۇندەردىڭ بىرىندە, تاڭەرتەڭ, جۇمىس ەندى باستالىپ جاتقاندا شەراعاڭ ماعان: «بولات, تەز كيىن دە تومەنگە تۇسە بەر», دەدى. باسقا ەشتەڭە ايتپادى. مەن ويلانىپ كەلەمىن. بۇگىن وندا بيۋرو وتىرىسى بولۋعا ءتيىس. شاماسى سول بيۋرو وتىرىسىنان ماعان ماتەريال دايىنداتاتىن شىعار دەپ پايىمدايمىن. جاعداي بىراق باسقاشا بولىپ شىقتى. شەراعاڭ بيۋرودا مەن تۋرالى قىسقاشا باياندادى دا, «وسى قىزمەتكەرىمىزدى جاۋاپتى حاتشى ەتىپ بەكىتۋلەرىڭىزدى سۇرايمىن», دەپ ءسوزىن اياقتادى. ءسويتىپ ءوزىم دە, رەداكتسياداعى باسقا قىزمەتكەرلەر دە كۇتپەگەن جاعدايدا مەن گازەتتىڭ جاۋاپتى حاتشىسى بولىپ بەكىپ كەتتىم...
ەندى باستاپقى اڭگىمەمە قايتا ورالايىن.
جوعارىدا ايتقانىمداي, تاياۋدا تۇسىمدە كورگەننەن كەيىن مەن شەراعاڭ تۋرالى كوپ ويلاندىم. ونىڭ رەداكتور رەتىندە قازاق ءباسپاسوزىن دامىتۋعا, رەسپۋبليكامىزدى وركەندەتۋگە قوسقان ۇلەسى از ەمەس, قوماقتى. ەلىمىزگە قاجەتتى جۋرناليست كادرلارىن دايارلاۋعا سىڭىرگەن ەڭبەگى دە وراسان زور. حالقىمىز ءوزىنىڭ وسىنداي ايماڭداي ۇلدارىن ورنىمەن باعالاپ, ولاردى كەيىنگى ۇرپاققا ۇلگى ەتىپ, اتتارىن كوشەلەرگە, مەكتەپتەرگە بەرىپ جاتسا – بۇل قۋانارلىق ءىس.
سوندىقتان شەرحان مۇرتازانىڭ رەسپۋبليكامىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە, ءوز شىعارمالارىمەن, ەڭبەگىمەن جۋرناليست كادرلارىن, جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋگە قوسقان, كەلەشەكتە دە قوسا بەرەتىن ۇلكەن ۇلەسىنە وراي ونوماستيكا كوميسسياسى, ەلوردانىڭ جاۋاپتى ورىندارى استاناداعى ورتالىق كوشەلەردىڭ بىرىنە ونىڭ ەسىمىن بەرۋدى كەشىكتىرمەي شەشۋى ەلدىك ماسەلە دەپ سانايمىن.
بولات بوداۋباي,
جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,«Egemen Qazaqstan»-نىڭ ارداگەرى
