Digital • 12 قاراشا, 2024

جاس دارىندار جاڭالىعى

100 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر وقۋشىلاردىڭ قوعامعا پايداسىن تيگىزەتىن ءتۇرلى جوبانى ويلاپ تاۋىپ, ونى جۇزە­گە اسىرۋعا دەگەن قىزى­عۋ­شى­لىعى ارتىپ كەلەدى. بۇل – تاماشا ۇدە­رىس. زاماناۋي وقى­تۋ جۇيەسى مەن جا­ساندى ينتەل­لەك­تى­نىڭ قارقىندى دامۋى مەكتەپ جاسىنداعى ءبىلىم الۋ­شى­­­لار­دىڭ ءوز يدەيا­لارىن ىسكە جاراتىپ, نا­ق­تى ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بە­ر­­ەدى.

جاس دارىندار جاڭالىعى

اقىلدى كوزىلدىرىك

اتىراۋ قالاسىنداعى ء«بىلىم-يننو­ۆاتسيا» ليتسەيىنىڭ 11-سىنىپ وقۋشىلارى حايدار اتاگۋللا مەن قايىر­­حان لۇقپانوۆ ازىرلەگەن «اقىل­­دى كوزىلدىرىك» ستارتابى الەم­نىڭ ۇزدىك 100 جوباسى قاتارىنا ەندى.

جوبا «Jasscience-2024» باي­قاۋىندا جەڭىمپاز اتانىپ, دۇنيە­جۇ­زىندەگى ەڭ بەدەلدى باعدار­لا­مالاردىڭ ءبىرى «100 Rise Global Winners 2024» تىزىمىنە ەندى. ناتي­جە­سىندە, جوبا اۆتورلارىنىڭ ءبىرى حاي­دار اتاگۋللا الەمنىڭ كەز كەلگەن ۋني­ۆەر­سي­تەتىندە تەگىن وقۋ مۇمكىن­دى­گىنە يە بولدى.

«كوزىلدىرىك RikaAI اتتى جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيدى. بۇل – ساۋساق­پەن باسۋ ارقىلى ىسكە قوسىلاتىن اقىلدى باعدارلاما. اتالعان جۇيە قولدانۋشىعا قۇلاق­قاپ كومەگىمەن داۋىستىق تاپسىرمالار بەرەدى ءارى سول ارقىلى قۇرىلعىمەن ءوزا­را ارەكەتتەسۋگە مۇمكىندىگى تۋىندايدى. ءبىز ءونىمدى جاساۋ بارىسىندا 3D پرينتەردى قول­داندىق, ال كامەرا, قۇلاققاپتار مەن ميك­رو­فوندى ارنايى تاپسىرىس ارقىلى الدىق», دەيدى ح. اتاگۋللا.

قايىرحان لۇقپانوۆتىڭ اي­تۋىن­شا, كو­زىل­­دى­رىكتەر ءتورت نەگىز­گى فۋنكتسيانى اتقا­رادى.

«بىرىنشىدەن, ولار ChatGPT نەمەسە Wikipedia سياقتى قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەدى. ەكىنشىدەن, ءماتىندى سكانەرلەپ, دىبىستاپ وقيدى. ۇشىنشىدەن, كوزىلدىرىك قوزعالىس كەزىندە كەدەرگىلەر تۋرالى ەسكەرتىپ وتىرادى, بۇل كورۋ قابىلەتى ناشار ادامدارعا كومەكتەسەدى. تورتىنشىدەن, كوزىلدىرىكتەر بولمەدە بولىپ جاتقان وقيعالار تۋرالى اقپارات بەرىپ, سيپاتتاي الادى. بولاشاقتا ءبىز قۇرىلعىنىڭ قىزمەتىن كەڭەيتۋدى جوس­­پارلاپ وتىرمىز», دەيدى ق.لۇقپانوۆ.

 

يننوۆاتسيالىق جوبا

سەمەيدە 11-سىنىپ وقۋشىسى قالا­لىق ينفراقۇرىلىم مەن ءتۋريزمدى جاقسارتۋعا كومەكتەسەتىن AR-ۆەب قوسىمشاسىن ازىرلەدى. يننو­ۆاتسيالىق جوبا «اقىلدى قالا» باع­دار­لاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىپ, شاھار ينفرا­­قۇرىلىمىنىڭ جوباسىن جاساۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى.

جوبا اۆتورى نۇرلىحان ماراتوۆ قانات­قاقتى نۇسقانى كەشىكپەي قولدانىسقا ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, AR تەحنولوگياسىنا نەگىزدەلگەن قوسىمشا ارقىلى كەز كەلگەن جۇمىستىڭ 3D-مودەلىن كورۋگە بولادى. ياعني ءموبيلدى قوسىمشانى جۇكتەپ, QR-كودتى سكانەرلەۋ جەتكىلىكتى. وسىلايشا, قۇرىلىسى جوسپارلانعان نىسان بەلگىلەنگەن ورىندا پايدا بولادى.

«بۇل قوسىمشانىڭ قولدانىس اياسى وتە كەڭ. تەك قالا قۇرىلىسىندا عانا ەمەس ءبىلىم سالاسىندا دا پايدالانۋعا بولادى. ماسەلەن, تاريح كىتاپتارىندا قول­دانىپ, ءار جىلداردا بولعان وقي­عالاردى گرافيكا ارقىلى كورسەتۋگە مۇم­كىندىك بار. ال ەگەر بيولوگيا ساباعىندا پايدالانساق, QR-كودتى سكانەرلەۋ ارقىلى ادامنىڭ اناتومياسىن كورسەتەدى», دەيدى ن.ماراتوۆ.

وزات وقۋشىنىڭ جەتەكشىسى الما شۇكە­جانوۆا نۇرلىحاندى 9-سىنىپتان بەرى باۋلىپ كەلەدى. ءۇش جىلدا شاكىرتى وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق سايىس­تاردان جۇلدەسىز قايتپاعان.

«دارىندى وقۋشىمىز AR-ۆەب قوسىم­شاسىن وبلىس تۇرعىندارى ءۇشىن قولجەتىمدى ەتۋدى كوزدەيدى. وسى ارقىلى حالىق قالا قۇرىلىسىنا قاتىسا الادى. بەلگىلى ءبىر نىساننىڭ سالىنۋىنا قاتىستى پىكىر قالدىرىپ, ءتىپتى داۋىس بەرەدى», دەيدى ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ا.شۇكەجانوۆا.

 

قۇتقارۋشى قۇرىلعى

جەتىنشى سىنىپتا وقيتىن اقتاۋلىق الىشەر اسقاردىڭ قۇرالى سۋعا باتقان ادام­عا جەدەل كومەك جىبەرەدى. جوبا ماكەتى شا­عىن بىلەزىك پەن قۇتقارۋ قايىعىنان تۇرادى.

دارىندى وقۋشىنىڭ روبو­ت­تەحنيكاعا دە­گەن قىزىعۋشىلىعى ەكىنشى سىنىپتان باس­تال­عان.

«ادام سۋعا باتقان كەزدە قو­لىن­داعى بىلە­زىك بەلگى بەرەدى. وسى­لاي­شا, قۇتقارۋ­شى قۇرىلعىمىز باتىپ بارا جاتقان ادام­نىڭ قاي ماڭدا ەكەنىن جەدەل انىقتاپ, ميكرو­تولقىندار ارقىلى ونى تاۋىپ, ومىرىنە اراشا تۇسەدى. بىلتىر اقشۇقىردا ­3 بالانىڭ اشىق تەڭىزگە كەتىپ قالعانى مەنى بەيجاي قالدىرمادى. سونداي وقيعا قايتالانباس ءۇشىن وسى جوبانى قولعا الدىم. بۇل قۇرىلعى توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتەدى. الداعى ۋاقىتتا كاسپي جاعاسىنداعى دەمالىس بازا­سىندا سىناقتان وتكىزىپ, وزگە وڭىرلەردەگى تۋريستىك ورىنداردا قولدانۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار