سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
ءار اۋىلدا مەديتسينالىق پۋنكت, بالالار ويىن الاڭى, سپورت كەشەندەرى بوي كوتەرگەن. جەكەلەگەن كاسىپكەرلەر قاتىمحانا, تويحانا سالىپ, اۋىلداستارىنا تارتۋ ەتكەن. بيىلدىڭ وزىندە اۋداندا ءۇش بىردەي مەديتسينالىق پۋنكت سالىنسا, بىلتىر وسىنداي 6 ورتالىق پايدالانۋعا بەرىلىپتى.
ماڭىراق اۋلىنان شىعا بەرە بوزشانىڭ بۇرىلىسىنا دەيىنگى 15 شاقىرىم جول تاقتايداي تەگىس. بيىل اسفالت توسەلىپ, ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. زۋلاپ قانا وتىراسىڭ. كەلەر جىلدارى بوزشا اۋلىنا قارايعى ءۇش شاقىرىم دا اسفالتتالادى دەگەن اۋدان باسشىلارى.
ارقار جورتقان تاۋ اراسىنداعى سوقپاقتى قۋالاي سالعان جولمەن جۇيتكىگەن كۇيى مايلى اسۋىنان وتتىك داعى, جاپ-جازىق سارى دالادان شىعا كەلدىك. شىلىكتى قازانشۇڭقىرى دەگەنىمىز وسى تۇس. كوز ۇشىنان سارىولەڭ اۋىلى كورىنەدى. جول بويىنداعى قاباقتا كوزدەرى شىعىسقا قاراعان «دزوت» تۇر. الماعايىپ زاماندا قويىلسا كەرەك.
قۇلديلاپ سارىولەڭگە قاراي تۇستىك. توزىڭقى اۋىل ەكەن. تەرەزەسى ۇڭىرەيگەن بوس ءۇي كوپ. كوشەسىندە كولدەنەڭ جۇرگەن ءتىرى جان كورىنبەدى. ايالداساق, اۋىلدىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن ايتاتىن اقساقال كەزدەسەر مە ەدى, كىم ءبىلسىن؟ دىتتەگەن جەرىمىز احمەتبۇلاق بولعان سوڭ جاڭا اۋىلعا دا توقتاي قويعان جوقپىز. ايتپەسە, جاڭا اۋىل, جاڭاتالاپ اۋىلدارى جاڭاشىلدىققا بەت بۇرعان. جاڭاتالاپ اۋلىنداعى ويىن الاڭىندا بالالار اسىر سالىپ جۇرسە, ورتالىق كوشەسىندەگى جاڭا تويحانادا ۇلان-اسىر توي ءوتىپ جاتىر.
تويحانا عيماراتىن تۇرعىندار بىرلەسىپ كوتەرىپتى. بۇدان اۋىلدىقتاردىڭ اۋىزبىرشىلىگىن بايقادىق. اتاپ وتىرعان اۋىلداردىڭ بارلىعى شەكارا شەبىندە جاتىر. ال ءبىز بارا جاتقان احمەتبۇلاق اۋىلى قىتاي شەكاراسىنىڭ ءدال تۇبىندە.
جاڭا اۋىل مەن احمەتبۇلاق اراسىنداعى دالا جولى اسفالتقا بەرگىسىز. كۇرەپ, تەگىستەپ وتىرعاندىقتان با, ويىلىپ كەتكەن بىردە-ءبىر جەرى جوق. احمەتبۇلاققا جەتە بەرىستە مىڭعىرعان قوي, تابىن-تابىن سيىر جايىلىپ ءجۇر. اۋىلدى اينالا, قوساعاش وزەنى اعىپ جاتىر. جەلكە تۇسىندا ادىر بەلدەر. ونىڭ ەتەگىنەن شەكاراشىلاردىڭ مۇناراسى مەنمۇندالايدى. شەكارانىڭ شەگەسىندەي بولىپ تۇرعان مۇنارا ەمەس, اۋىلدا قالعان حالىق. الاقانداي مەكەندە وتىز شاقتى عانا ءتۇتىن بار. دەنى – جاستار. كۇنكورىس كوزى – مال شارۋاشىلىعى. مەكتەپ پەن بالاباقشاسى بار. كوشە-كوشەنى كەزىپ ءجۇرىپ, وسى اۋىلدىڭ كەيۋاناسى ءيىس سارمولدينانىڭ شاڭىراعىنا ات شالدىرعانبىز.
– قىستا قار توقتامايتىن قاسيەتتى ايماق. كوكتەمدە ەزىلىپ, باتپاق تا بولمايدى. وسى اۋىلدا تۋماساق تا, ءوسىپ-وندىك. كىشكەنتاي كۇنىمدە كوشىپ كەلگەن ەدىم. وسىندا وقىدىم, كوممۋنيستىك پارتياعا ءوتتىم. سول زاماندا جۇمىس ىستەدىك. ەڭبەگىمىز ەلەۋسىز قالمادى. قوي شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى كەڭشار بولدى. جەر كەڭ. 30 وتار قوي جايىلدى. 120 سيىر, 120 جىلقى ءوسىردى. ءۇش كەڭشاردىڭ جەمشوبى وسى جاقتان دايىندالدى. ەڭبەككە ەرتە ارالاسىپ, شومەلە سالدىق. ساي-سايداعى وتاۋدى قىستىڭ كۇنى تارتتى. كەيىن كومسومول جاستار بريگاداسى قۇرىلدى. جامان بولعان جوق. 120-نىڭ ۇستىندە ءۇي بولعان, – دەدى وتكەننەن ءورىپ, اڭگىمە باستاعان ءيىس اپا.
زەينەتكەر ۇستاز ءيىس سارمولدينا تارباعاتاي اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. اۋىل جاستارىنا اقىل-كەڭەسىن ايتىپ وتىرعان سىيلى كىسى. قانداي دا پىكىر ايتپاس بۇرىن سالماقتاپ, سارالاپ الادى. ويلانىپ بارىپ, بايىپپەن سويلەيدى. اۋىلدىڭ ەرتەڭىنە بولجام جاساپ, اۋداننىڭ ءاۋ-جايىن ايتىپ وتىرعانىمىزدا, داۋىستاي سالەم بەرىپ, كورشىسى كىرگەن. اڭقىلداعان اۋىل حالقى ءبىرىنىڭ ۇيىنە ءبىرى كۇنىگە كىرىپ-شىعىپ جاتادى ەمەس پە. ەسىكتەرىنە ق ۇلىپ تا سالىنبايتىن شىعار.
– اۋىلدان ەش جاماندىق كورىپ وتىرعان جوقپىز, – دەپ داستارقانعا جايعاستى اۋىل تۇرعىنى جامال يساقىزى, – ءبىز قالاعا كوشىپ كەتىپ, قايتا كەلگەنبىز. مال باعىپ وتىرمىز. اكىمدىك ينتەرنەتىن تارتىپ بەرسە, اۋىلدان جاستار كەتپەيدى. مۇندا تۇرىپ جاتقانداردىڭ ءبارىنىڭ قالادا ۇيلەرى بار. بىراق تابىس كوزى اۋىلدا. شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ءبىز ون جىلعا جۋىق مال باعىپ كەلەمىز, – دەيدى جامال يساقىزى.
راس, اۋىلدان تىرشىلىك كوزىن تاپقان تۇرعىنداردىڭ كەتكىسى جوق. تەك, ارمان-تىلەكتەرى عانا بار. ول دەگەندەرى, ەڭ اۋەلى ينتەرنەت, جول, اۋىزسۋ. وكرۋگ اكىمى ساۋلە اقىلبەكقىزىنىڭ ايتۋىنشا, كەلەسى جىلى ءار ۇيگە ورتالىقتاندىرىلعان اۋىزسۋ تارتىلادى. ەگەر اكىمدىك حالىق ۇنىنە قۇلاق اسىپ, تىلەكتەرىن قابىل ەتسە, اۋىلدان كوشكەندى قويىپ, اۋىلعا بەت الاتىندار كوبەيەتىن سەكىلدى.
بيىل وڭتۇستىك وڭىرلەردەن ءۇش وتباسى كوشىپ كەلىپ, مال ءوسىرىپ وتىر. ءسويتىپ, اۋىل وركەندەپ, جان سانى ارتا تۇسكەن. شەكارا شەبى جالاڭاش قالماۋى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ءالى دە ۇلكەن الەۋمەتتىك باعدارلامالار كەرەك.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
تارباعاتاي اۋدانى,
احمەتبۇلاق اۋىلى