سۋرەت: arnapress.kz
بۇگىندە «سەمەي ورمانى» رەزەرۆاتىندا 2021–2027 جىلدارعا ارنالعان ورماندى مولىقتىرۋ, ورمان ءوسىرۋ الاڭدارىن ۇلعايتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپار ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وتكەن جىلى 11 ملن 248 مىڭ دانا كوشەت وتىرعىزىلعان. ال بيىل كەشەندى جوسپاردى ورىنداۋعا سايكەس مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىندا 5139,0 گا القاپقا 24 ملن 462 مىڭ قاراپايىم قاراعاي كوشەتى وتىرعىزىلدى. جىل سايىن كۇزدە قاراعاي كونۋسىن جيناۋ, قىستا رەزەرۆات پيتومنيكتەرىنە سەبۋ ماقساتىندا قاراعاي كونۋسىن قايتا وڭدەۋ جۇمىسى تۇراقتى اتقارىلادى.
«سەمەي ورمانى» اۋماعىندا كوشەتتەردىڭ ءوسۋىن قاداعالايتىن ارنايى تۇقىم باقتار, ونىڭ ىشىندە كوشەت ماتەريالدارىمەن رەزەرۆاتتى قامتاماسىز ەتەتىن 8 ورمان تۇقىم باعى مەن 1 ۇلكەن كەشەن جۇمىس ىستەيدى. مۇندا كادىمگى قاراعاي وسىرىلەدى. قولدانىستاعى ورمان تۇقىم باقتارىنىڭ جالپى اۋدانى 109,45 گەكتاردى قامتيدى. جىل سايىن قاراعايدىڭ ەكى جىلدىق كوشەتتەرى قازىلىپ, ورمان اۋماعىنا ەگىلەدى. بۇگىنگە دەيىن 2025 جىلدىڭ كوكتەم ايلارىندا وتىرعىزۋعا 18 ملن 759 مىڭ دانا قاراعاي كوشەتى دايىندالدى», دەيدى «سەمەي ورمانى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ تابيعي كەشەندەردى قالپىنا كەلتىرۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى زارينا ناسىروۆا.
ورمان شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ دەرەگىنشە, «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق ەكولوگيالىق اكتسياسىنا وراي جاس كوشەتتەردى وتىرعىزۋ مەن كوگالداندىرۋ جۇمىستارى ەرەكشە قارقىن العان. اكتسيا اياسىندا 2024 جىلى كوكتەمگى كوشەت وتىرعىزۋ جۇمىستارىنا وبلىس اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن سەمەي قالاسىنداعى جوعارى, ارنايى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى, وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى مەن بيولوگيالىق ورتالىقتاردىڭ ماماندارى, اسكەري سالانىڭ قىزمەتكەرلەرى تارتىلعان. بۇعان قوسا «ەلىماي» فۋتبول كلۋبىنىڭ فۋتبولشىلارى, بانك قىزمەتكەرلەرى مەن ونەر ادامدارى دا شەت قالماي, ورماندى كوركەيتۋ مەن كوبەيتۋ جۇمىستارىنا جۇمىلعان.
وبلىستاعى بورودۋليحا اۋدانى كوللەدجدەرىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن مەكتەپ وقۋشىلارى ورمانداعى ءوسىمتال اعاشتاردىڭ سانىن ارتتىرۋدان بولەك, بىرنەشە مارتە «سەمەي ورمانى» اۋماعىن قوقىستان تازارتۋ, گۇلدەر ەگۋ مەن كوگالداندىرۋ جۇمىسىن ەرىكتى تۇردە اتقارعان.
ورتالىق ازياداعى حالىقارالىق وزىق تالاپتارعا ساي كوشەت وسىرەتىن بىردەن-ءبىر كەشەننىڭ كوشى ىلگەرى جىلجىپ, جىل سايىن اۋقىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتقانى باسقا دا ورماندى ايماقتاردا جۇزەگە اسۋعا ءتيىستى تىڭ باستاما ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ورمان-توعايدى كوبەيتۋ بۇكىل ەلدى جۇمىلدىراتىن ناعىز حالىقتىق يدەياعا اينالۋىن ەسكەرتكەن پرەزيدەنت ۇسىنىسى دا الداعى كۇندەردە بىرەگەي باستامالارعا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.
تۇقىم باققا قاتىستى قاتتى ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە – ورمان ءورتى. ورمان ءورتىنىڭ الدىن الۋ توككەن تەردىڭ بەكەرگە كەتپەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. بيىل ءىرىلى-ۇساقتى وقيعالاردىڭ بارلىعىن قوسا ەسەپتەگەندە 97 ءورت وقيعاسى تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە 90 جاعدايدا نايزاعايدىڭ ءتۇسۋى سەبەپ بولسا, ورمان ىشىندەگى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاماۋدىڭ كەسىرىنەن 3 كەلەڭسىز جايت ورىن العان. ال ءتورت بىردەي ورمان ءورتىنىڭ سەبەپ-سالدارى بەلگىسىز كۇيىندە قالعان.
«سەمەي ورمانى» رەزەرۆاتى تابيعي كەشەندەر مەن وبەكتىلەردى قورعاۋ قىزمەتى ءبولىمىنىڭ مامانى اياۋلىم توعاەۆانىڭ ايتۋىنشا, جىل سايىن رەزەرۆاتتى ورمان ورتتەرىنەن ساقتاۋ مەن الدىن الۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارلى تۇردە ورىندالادى.
مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ مالىمەتىنشە, ورماندى زاڭسىز كەسۋگە, ورمان ورتتەرىنە قارسى كۇرەستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. باق ارقىلى تانىمدىق حابارلار مەن مەكتەپتەر, وقۋ ورىندارىندا ارناۋلى دارىستەر وتكىزىلىپ, حالىقتىڭ ورمان ورتىنە بەيجاي قاراماۋى تۇسىندىرىلەدى.
ءورت سوندىرۋشىلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ دا – كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن ماسەلە. بيىل مامىر ايىندا «سەمەي ورمانى» رەزەرۆاتىنىڭ بورودۋليحاداعى فيليالىندا رەسپۋبليكالىق ماڭىزعا يە ء«ورت–2024» اۋقىمدى وقۋ-جاتتىعۋى ءوتتى. قازىردە ورمان ورتىمەن كۇرەستە 17 ءبىرىنشى, 13 ەكىنشى ءتيپتى 30 ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ ستانساسى جۇمىس ىستەيدى. 35 ءورتتى باقىلاۋ مۇناراسى, 80 ءورت ءسوندىرۋ ماشيناسى ساقاداي ساي دايىن. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس تاياۋ ۋاقىتتا تەحنيكانى بىرتىندەپ جاڭارتۋ, اتاپ ايتقاندا, 40 ءورت ءسوندىرۋ اۆتوماشيناسىن ساتىپ الۋ جوسپاردا بار. سونداي-اق «سەمەي ورمانى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ورمان قورىن تولىق قامتيتىن ورمان ورتتەرىن ەرتە انىقتاۋ جۇيەسىن جاڭارتۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپ جاتىر.
اباي وبلىسى