الەۋمەتتىك جەلى ءاربىر ادامعا مىنبەر, كەز كەلگەن ادامدى جەكە تۇلعاعا اينالدىرا الاتىن الەۋەتى زور قۇرال بولعانىمەن, قاۋىپتى جاعى دا بار ەكەنى ءسوزسىز. كىسىنىڭ ءوزى عانا بىلۋگە ءتيىستى, ياكي ەكى ادامعا عانا ءمالىم, سىبىرلاپ ايتىلاتىن ساتتەر مەن سىرلار الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى الەمدى كەزىپ كەتۋى عاجاپ ەمەس.
اشىق كوزقاراستىڭ, ەركىن پىكىردىڭ قوعامنىڭ ىلگەرىلەۋىنە تيگىزەتىن سەپتىگى دە جوق ەمەس. ايتسە دە جەكە باسقا قاتىستى دۇنيەنى جالپاق جۇرتقا جاريالاۋدىڭ قاجەتى بار ما؟ ەندىگى جەردە كوڭىل كۇيدى تىزگىندەپ, جەكە باسقا قاتىستى اقپاراتقا اباي بولماساڭىز – وتەۋى تىم قىمباتقا تۇسكەلى تۇر. قىسقاسى, قۇپيالىلىقتى ساقتاۋ مەن جەكە ءومىرىڭىزدى جارنامالاۋدىڭ اراسىنداعى تەڭگەرىمدى تابۋ وزەكتى ماسەلەگە اينالدى. وسى ىسپەن تۇپكىلىكتى اينالىساتىن ماماندارعا جۇگىنەتىن بولساق, «Kaspersky Lab» ساراپشىلارى جەكە دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋ مەن جالپى كيبەرقاۋىپتەن قورعانۋ ءۇشىن فوتوسۋرەتتەردى جاريالاماس بۇرىن نەندەي جايتتارعا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگى تۋرالى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, پايدالى كەڭەس توپتاماسىن جاساعان.
كەز كەلگەن ادام كەز كەلگەن ساتتە قالاعان فوتوسۋرەتتەرىن, ءتىپتى ويىنا كەلگەن اقپاراتتى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن پلاتفورمالارعا وپ-وڭاي ورنالاستىرىپ, جاريالاي بەرەتىندىكتەن, اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى اۋىزدىقتاۋ, ونىڭ سالدارىن باسقارۋ مەن باقىلاۋ كۇن وتكەن سايىن قيىنداپ كەلەدى. ابايسىز, ويسىز جاريالانىمدار مەن دەرەكتەردى قاسكويلەر قينالماي-اق كادەسىنە جاراتىپ جاتىر. مىسالى, مۇنىڭ سالدارى دوكسينگ, ياعني بوپسالاۋ نەمەسە قورلاۋ ماقساتىندا جەكە اقپاراتتى جيناۋ سياقتى جاعىمسىز سالدارعا ۇرىندىرىپ جاتقانى تاعى بار. سوندىقتان ات ماماندارى ءوزىڭىز ءجيى باس سۇعاتىن ورىنداردىڭ, اسىرەسە تۇرعىلىقتى جەرلەردىڭ فوتوسۋرەتتەرىن جاريالاماۋدى سۇرايدى. كوشە اتاۋلارى, ءۇي نومىرلەرى نەمەسە گەوتەگتەر سياقتى باعدارلاردى انىق كورسەتەتىن كەسكىندەردى شابۋىلداۋشىلار ءوز ىڭعايىنا شەبەر پايدالاناتىن كورىنەدى.
ناقتى ۋاقىتتاعى, سول ساتتەردەگى وقيعالاردى جاريالاۋعا دا اسىقپاعان ءجون. كوبىنەسە الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى قايدا تۇرىپ, قايدا جۇرگەنىن ءجيى جاريالايدى. ءبىر جاعىنان, جۇرتتى قىزىقتىرىپ, ورتاق تاقىرىپتار مەن كوزقاراستاردى تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىمەن, بۇل الاياقتاردىڭ دا نازارىن اۋدارۋى عاجاپ ەمەس.
ومىرىڭىزدەگى ەڭ جاقىن دەگەن ادامدارمەن دە كەيبىر فوتوسۋرەتتى ءبولىسۋ ءتۇبى جاقسىلىققا اپارماۋى دا مۇمكىن. مىسالى, كاسپەرسكي زەرتحاناسى وسى ماسەلەگە وراي بىرقاتار ەلدە ارنايى زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەن. سوندا جەكە ءومىرى كۇللى الەمگە ءمالىم بولعانداردىڭ وننان ءبىر بولىگى بۇرىنعى جۇبىنان كەك الۋعا (8%) نەمەسە باسقا ادامداردى قورقىتۋعا (9%) جالاڭاش كۇيدە تۇسكەن سۋرەتتەردى جاريالاعان.
جوعارىداعى ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 25%-ى كەم دەگەندە ءبىر رەت ينتيمدىك فوتوسۋرەتتەرمەن بولىسسە, تەك 21%-ى كەيىن ول سۋرەتتەردى ءوشىرۋدى وتىنگەن. دەگەنمەن بۇل ءوتىنىشتى قانشا ادام ورىنداعانى بەلگىسىز... قولىنا تۇسكەن وسىنداي سۋرەتتەردى ساقتاۋعا جاسوسپىرىمدەر مەن جاستار جاعى بەيىم كورىنەدى. 16-24 جاس ارالىعىنداعى ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 34%-ى سمارتفونىندا كەم دەگەندە ءبىر وسىنداي سۋرەت بار ەكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن.
«كوپشىلىك ينتيمدىك فوتوسۋرەتتەرمەن, بەينەباياندارمەن بولىسكەن كەزدە, ونىڭ سالدارى تۋرالى ويلانا بەرمەيدى. كوڭىل قوسقان ادامىنا تولىق سەنۋگە بولادى دەپ ەسەپتەيدى. الايدا كەيدە مۇنداي ماتەريالدار كوبىنەسە كەك الۋ نەمەسە بوپسالاۋ ماقساتىندا قولدانىلادى. ادامعا اۋىر پسيحولوگيالىق جاراقات اكەلۋى مۇمكىن سوراقى ينتەرنەت-قورلاۋ جاعدايلارى دا بار. كەز كەلگەن ماتەريالدى جىبەرمەس بۇرىن وزىڭىزدەن سۇراعان ءجون: ەگەر ول ەلگە جاريا بولىپ كەتسە, نە بولادى؟ سول سياقتى جەكە قۇجاتتار مەن ماتەريالداردى تەلەفوندا ساقتاماۋعا كەڭەس بەرەمىز, ويتكەنى وعان بوگدەلەر دە قول جەتكىزە الادى», دەيدى كاسپەرسكي زەرتحاناسىنىڭ كونتەنت تالداۋ ساراپشىسى اننا لاركينا.
اۋرەسى كوپ الەۋمەتتىك جەلىدە نيەتى بۇزىقتاردىڭ ءوش الۋىنان ساق بولىڭىز.
