حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى كىل مىقتىلاردى انىقتايتىن بۇل بايقاۋعا 34 ەلدەن وتىنىمدەر ءتۇسىپ, قاتىسۋشىلار 20 سانات بويىنشا باعالاندى. ەلىمىزدىڭ اتىنان «CodiPlay» جوباسى تانىستىرىلىپ, ءبىلىم بەرۋ جۇمىستارى ساناتىندا, سونداي-اق تسيفرلىق جانە مەديا ساۋاتتىلىق, ديزاين تەحنولوگياسى باعىتىندا توپ جاردى.
جوبانىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءجانادىل تالدىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر IT سالاسىن قوعامنان بولەك قاراستىرا المايمىز. ول بارلىق مەكەمەدە, ءاربىر سالادا قولدانىلادى. دەمەك, ەندى ونى دۇرىس قولدانۋدى دا ۇيرەنۋ كەرەك. جاستار, بالالار قازىردەن باستاپ يگەرە باستاماسا, كەيىن ولارعا تەحنولوگيالار زامانىندا ءومىر ءسۇرۋ قيىن بولادى, قاتتىراق ايتساق, كوشتىڭ سوڭىندا قالادى. سوندىقتان كودينگ, باعدارلامالاۋ تىلدەرىن ۇيرەتۋ ارقىلى بالالاردىڭ IT ساۋاتىن ارتتىرۋ قاجەت.
«لوندوندا ءبىز تەحنولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى الىپتارمەن ءبىر الاڭدا جينالدىق. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلىبريتانيانىڭ «University College London», اۆستراليانىڭ «RMIT College of Business and Law» جانە گەرمانيانىڭ «Berlin School of Business and Innovation» سىندى وقۋ ورىندارى بار. وسى بايقاۋدا توپ جارىپ, ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىنداعى كوشباسشى مەملەكەت ەكەنىمىزدى دالەلدەي العانىمىزعا قۋانىشتىمىز. بۇل مارتەبە ءبىزدىڭ ءونىمىمىزدىڭ ساپاسى, قاۋىپسىزدىگى جانە اشىقتىعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ەكەنىن دالەلدەيدى. كوبى كودينگتى كومپيۋتەرمەن عانا وقيدى, ول بولماسا IT سالاسىن مەڭگەرۋ قيىن دەپ ويلايدى. ءبىز كومپيۋتەرى جوق الىس اۋداندارداعى بالالارعا دا تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەمىز. بارىندە تەلەفون بولسا جەتكىلىكتى. سونىڭ ارقاسىندا بالالار مەكتەپ بىتىرگەندە باعدارلامالاۋ ءتىلىن بازالىق دەڭگەيدە مەڭگەرىپ, كەيىن كەز كەلگەن سالادا IT-تەحنولوگيالار, جاساندى ينتەللەكت ارقىلى وڭاي جۇمىس ىستەپ كەتە الادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – بۇل جوبانى تمد ەلدەرىنەن باستاپ, اراب جانە افريكا ەلدەرىنە دەيىن كەڭەيتۋ. باعدارلامامىز جاڭا ەلدەرگە ەنگەن سايىن, ءبىز سول ەلدىڭ ءتىلىن پلاتفورمامىزعا قوسامىز, ال جازىلعان باعدارلامالاردى مۇقيات اۋدارىپ, جەرگىلىكتى اۋدارما اگەنتتىكتەرىمەن بىرنەشە رەت تەكسەرەمىز», دەدى ج. تالدىباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونوميكالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى جولداۋىندا ءبىلىم سالاسىنداعى تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارىنا ايرىقشا نازار اۋداردى. پرەزيدەنت: «قازاقستان جاساندى ينتەللەكتىنى كەڭىنەن قولداناتىن جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى دامىتىپ جاتقان ەلگە اينالۋعا ءتيىس. بۇل – ۇكىمەتتىڭ باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى» دەپ اتاپ كورسەتتى. پەداگوگتەر باس قوسقان بيىلعى تامىز كەڭەسى دە «Digital Kazakhstan: جاڭا زامانداعى ءبىلىم» تاقىرىبىندا وتكەن ەدى. سول جيىندا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ: «ەندى ءاربىر پەداگوگتىڭ ءىت-قۇزىرەتى ونىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالۋى شارت», دەگەن ەدى. مىنەكەي, ءبىلىم سالاسىنداعى وتاندىق وزىق ستارتاپ «CodiPlay» جۇيەسى مۇعالىمدەردىڭ دە, وقۋشىلاردىڭ دا ءىت-ءبىلىمىن ارتتىرۋعا كومەكتەسەتىن ءتيىمدى قۇرال. ول ءۇش نەگىزگى قۇرىلىمنان تۇرادى. العاشقىسى, «CodiTeach» ۆەب-پلاتفورماسى. بۇل – مۇعالىمدەرگە ارنالعان, وقىتۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋگە جانە ولاردىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇمىسىن ارتتىرۋعا ارنالعان LMS-پلاتفورما. ال ەكىنشىسى, «CodiKit» دەپ اتالاتىن روبوتوتەحنيكا مەن ينجەنەريا داعدىلارىن دامىتۋعا ارنالعان ارنايى جۇيە. ءۇشىنشى ءارى نەگىزگى قوسىمشا – «CodiPlay». اتالعان قۇرىلعى ارقىلى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر باعدارلامالاۋ تىلدەرىنىڭ نەگىزىن ۇيرەنەدى.
«بۇل باستاما 2017 جىلى وڭتۇستىك كورەيادا ماگيستراتۋرادا وقىپ جۇرگەن كەزىمدە, مەديتسينالىق ونەركاسىپتى تەرەڭ زەرتتەۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىمنان باستالدى. ول جاقتا مەديتسينالىق تەكسەرۋلەردى اۆتوماتتاندىرۋمەن اينالىسقان كەزدە, مەن اقپاراتتىق تەحنولوگيالارداعى ءبىلىمدى دامىتۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىم. بۇل سالانى ءتيىمدى جانە قىزىقتى تۇردە مەڭگەرۋدىڭ جولىن ىزدەستىردىم. سودان ويىندار ارقىلى باعدارلامالاۋ تىلدەرىن وقىتۋ يدەياسى كەلدى, ينتەراكتيۆتى ويىندار ارقىلى تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتىڭ نەگىزدەرىن, الگوريتمدەردى جانە باسقا دا ماڭىزدى داعدىلاردى ءتيىمدى وقىتۋعا بولاتىنىن ءتۇسىندىم. سودان باستاپ, وسى جوبانىڭ كومەگىمەن ەلىمىزدەگى وقۋشىلاردىڭ IT-ءبىلىمىن دامىتامىن دەپ شەشىم قابىلدادىم. ءبىزدىڭ IT-ءونىم وتە كۇردەلى بولعاندىقتان, ونى ۇزاق ۋاقىت بويى جاسادىق. جوبالارىمىز قازىر وزگە ەلدەردە دە قارقىندى ىسكە اسىپ جاتىر. ال ناقتى ينۆەستيتسيانى ەلىمىزدەن جانە وڭتۇستىك كورەيادان تارتتىق. وسى تۇستاعى ماڭىزدى جايت – ينۆەستورعا بۇل جوبانىڭ ءبىر ايماقپەن شەكتەلمەيتىنىن, اۋقىمى كەڭ ەكەنىن كورسەتە ءبىلۋ قاجەت. ەڭ باستىسى, جوبانى ىسكە اسىرعاندا ينۆەستيتسيا تارتۋدى ءبىرىنشى ورىنعا قويماي, ءونىمىنىڭ باعاسىن جانە قۇندىلىعىن ارتتىرۋدى ويلاعان ابزالىراق», دەيدى ستارتاپ جەتەكشىسى.
اتالعان جوبا نەگىزىنەن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان. بۇل ءونىم مەكتەپتەردە باعدارلامالاۋ, روبوتوتەحنيكا جانە لوگيكالىق ويلاۋ داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعاندىقتان, ەرەسەكتەر «CodiPlay» مۇمكىندىگىن وزدىگىنەن قولدانا المايدى. تەك جۇيەگە قوسىلعان مەكتەپتەر ارقىلى عانا پلاتفورمانى پايدالانا الادى. ال مەكتەپتەر قوسىمشاعا تىركەلۋ ءۇشىن سايت ارقىلى ءوتىنىش بەرەدى. كەيىن كومپانيا مەكتەپكە قاجەتتى اقپاراتتار مەن نۇسقاۋلاردى جىبەرەدى, ونىڭ ىشىندە «CodiPlay» ءموبيلدى قوسىمشاسىن جانە «CodiKit» روبوتوتەحنيكالىق جيىنتىعىن قالاي قولدانۋ كەرەكتىگى تۋرالى مالىمەتتەر بولادى. سونداي-اق مۇعالىمدەرگە ارنالعان «CodiTeach» ۆەب-پلاتفورماسىن ورناتۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا قوسىمشا وقىتۋ جۇرگىزىلەدى.
«CodiPlay» جوباسىن قازىر الەمنىڭ بىرنەشە ەلدەرى قولدانىپ, مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزگەن. ولاردىڭ قاتارىندا وزبەكستان, كورەيا, كاتار, ازەربايجان, ساۋد ارابياسى, يندونەزيا جانە انگليا بار. قازىرگى تاڭدا 750 مىڭنان استام بالا وسى پلاتفورما ارقىلى تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ جاتىر.
ء«بىز وسى باعدارلامامىزدى الەمدەگى باسقا مەملەكەتتەرگە بەرگەندە, باعاسى ءبىر وقۋشى ءۇشىن 15-تەن 25 دوللارعا دەيىن بارادى. قازاقستاندا 1 دوللار. ەلدەگى بۇكىل 4 ملن وقۋشى باعدارلامالاۋ ءتىلىن مەكتەپتە مەڭگەرىپ شىعاتىن بولسا, ەكونوميكاعا قانداي پايدا بولار ەدى؟ ءتىپتى, 5-10 جىل ىشىندە الدىڭعى قاتارلى ەلدەردىڭ ساناتىنا قوسىلار ەدىك. ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن مەكتەبى دە اتالعان باعدارلامانىڭ يگىلىگىن كورىپ وتىر. ناقتى ايتسام, 125 مەكتەپپەن تىعىز بايلانىستامىز. اسىرەسە استانا مەن الماتى قالالارىنداعى ءبىلىم وشاقتارىمەن ەتەنە جۇمىس جاسايمىز. باعدارلامانى قولدانعان بالالار باعدارلامالاۋ جانە روبوتوتەحنيكا سالاسىندا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتىپ جاتىر. وقۋشىلاردىڭ لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتتەرى, ماتەماتيكالىق جانە تەحنيكالىق داعدىلارى دامىپ, شىعارماشىلىق جانە يننوۆاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرا الاتىندىعىن كورسەتىپ وتىر. بالالاردىڭ جەتىستىكتەرى مەن كەرى بايلانىسى ءبىزدى قۋانتادى. ولار تەك باعدارلامالاۋ نەگىزدەرىن ۇيرەنىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار وزدەرىنىڭ جوبالارىن جاساپ, ونىسىن كوپشىلىككە ۇسىنا الادى. بۇل جەتىستىكتەر ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ ناتيجەسى دەپ بىلەمىز جانە الداعى ۋاقىتتا دا ءونىمىمىزدى جاقسارتۋ ءۇشىن بارىمىزدى سالامىز. ءاۋ باستا ءبىزدىڭ ماقسات ەلىمىزدى عانا ەمەس, جالپى الەمدىك دەڭگەيدى قامتيتىن ءونىم جاساۋ بولدى. ويتكەنى ءبىز شەشۋمەن اينالىسىپ جاتقان ماسەلە قازاقستان ياكي تمد ەلدەرىندە عانا ەمەس, بارلىق مەملەكەتتە بار. ول مەيلى امەريكادا بولسىن, مەيلى سينگاپۋر نە وڭتۇستىك كورەيا بولسىن, قازىرگى تاڭدا بالالاردى مەكتەپ جاسىنان IT-سالاسىنا باۋلۋعا تىرىسىپ, سوعان كۇش سالىپ جاتىر. دەمەك, ءبىز سول دۇنيەجۇزىلىك ماسەلەنى شەشىپ جاتىرمىز دەگەن ءسوز. ايتسە دە, ايماقتىق تۇرعىدان الىپ قاراعاندا قازاقستاندا جاسالعان ءونىمنىڭ وڭتۇستىك كورەيا نارىعىنا كىرۋى وتە قيىن. ويتكەنى ءار مەملەكەتتىڭ وزىندىك دامۋ دەڭگەيى بولادى. شەت مەملەكەتكە شىعۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە تمد ەلدەرىن العاشقى ساتى رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى», دەيدى ج.تالدىباەۆ.
