ماسەلەن, ەڭبەك دەمالىسىنا شىعۋىڭىزعا بايلانىستى مەكەمەڭىزدىڭ بىرنەشە بولىمدەرىنەن رۇقساتناما الۋعا ءتيىسسىز. سونىڭ بىرىنە بارىپ, ەشكىمگە قارىزىڭىز بەن قاتىسىڭىزدىڭ جوق ەكەنىن راستاپ بەرەتىن ەلەۋسىز عانا ءموردى باستىرا قويۋىن سۇرايسىز. سويتسە, الگى ءبولىمنىڭ اكىرەڭبايى قۇجاتتى بۇگىن قابىلدامايتىنىن ايتادى. ايتادى دەگەن جاي ءسوز, اقىرادى.
– حوش, ەندى قاشان اكەلۋ كەرەك؟
– ەرتەڭ, ول بولماسا كەلەسى اپتانىڭ كەزەكتى كۇنىندە.
ال ەندى «قولىڭىزدا تۇرعان بەس مينۋتتىق جۇمىستى الدىمىزدا تۇرعان بەس كۇنگە سوزىپ قاجەتى نە؟» دەپ كورىڭىزشى... جوق, دەمەي-اق قويعانىڭىز دۇرىس ەكەن. وندا ءسىزدىڭ قۇجاتىڭىز ءمور باسىلۋ «باقىتىنان» مۇلدە ايىرىلىپ قالۋى مۇمكىن. ەندى ويلانايىقشى. نەگە الدىمىزدان ۇنەمى وسىنداي جاعدايلار كەزدەسە بەرەدى؟ مىسقالداي بيلىگىن شەگىنەن اسىرىپ پايدالانىپ قالعىسى كەلەتىن ادامدار نەنى ماقسات ەتەدى ءوزى؟ الەۋمەتتانۋدا مۇنداي جانداردى «كۇزەتشى سيندرومىنا» شالدىققان دەپ ايتادى. ءبىز مۇنى قازاقشالاپ «قاراۋىلدىڭ قاقپاقىلى» دەپ اتادىق.
بۇل سيندروم – ازىناۋلاق بيلىگى بار ادامنىڭ ءوزىن ماڭىزدى كورسەتكىسى كەلەتىن ىشكى قالاۋى. «قاراۋىل» ەشكىمگە قاجەتى جوق تىيىمدار مەن ەرەجەلەردى ويلاپ تابادى. تىرناق استىنان كىر ىزدەپ, تۇيمەدەيدى تۇيەدەي قىلادى. ءوزىن تاكاپپار ۇستاپ, وتە دورەكى سويلەسەدى, ەگەر قىرسىعىپ قالسا, مۇلدە جاق اشپاي قويادى.
بۇل مىنەز قايدان پايدا بولادى؟ بىزدىڭشە, قورعانىستان. كەيدە ادام الەۋمەتتىك اگرەسسيا مەن وشپەندىلىكتى شابۋىلداۋ ءۇشىن ەمەس, قورعانۋ ءۇشىن دە پايدالانادى.
ەكىنشى سەبەپ – ارينە, بيلىكتىڭ شالىعى. كىسىنى دارگەيىنە كەلتىرىپ, بۇيرىعىن ورىنداتتىرۋدان ءلاززات الاتىن جاندار, وكىنىشىمىزگە قاراي, بارشىلىق...
تاعى ءبىر مىسال كەلتىرەيىك. جوعارى لاۋازىم يەسىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى ءوزىن دە بىرنەشە ادامدى ۇيىستىرۋشى, ولارعا بۇيرىق بەرۋشى بولىپ سەزىنىپ كەتەدى. سويتەدى دە قوعامدا قالىپتاسقان ادەپ نورمالارىن قاساقانا بۇزادى. ماسەلەن, كولىگىن رۇقسات ەتىلمەگەن جەرگە نەمەسە مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ورىنعا قويادى. جول ەرەجەسىن ساقتامايدى. نەگە؟ ويتكەنى ول – باسقانىڭ ەمەس, باستىقتىڭ جۇرگىزۋشىسى...
مۇنىڭ بارلىعى ادامداردىڭ ءبىر-ءبىرىن باۋىر دەپ تانۋدان قالعاننىڭ كەسىرىنەن. كىسىمەن مانسابى مەن قىزمەتىنە قاراي قارىم-قاتىناس قۇرۋ – «كىشكەنتاي» ادامنىڭ
ارەكەتى.
ەگەر ءسىز «قاراۋىلدىڭ قاقپاقىلىنا» ءتۇسىپ قالساڭىز, ونى بۇگىن جوندەيمىن دەپ اۋرە بولماڭىز. ونداي جانداردى اياۋدان باسقا امالىڭ جوق...
تەك ءوزىڭىز وسى دەرتكە شالدىقپاڭىزشى!
