عىلىم • 12 شىلدە, 2024

روبوت-كومەكشى

380 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر وتاندىق جاس عالىمداردىڭ عىلىم سالاسىنداعى جاڭاشا تالپىنىستارى كوڭىل قۋانتادى. ايتالىق, ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاس عالىمدارى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە قاجەتتىلىگى مول روبوت-­كۋرەر جاساپ شىعارعان.

روبوت-كومەكشى

بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە كوپتەگەن سالانى اۆتوماتتاندىرۋ ۇدەرىسى جوعارى قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتىر. بۇدان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا تىس قالىپ جاتقان جوق. روبوت-كۋرەر – سونىڭ ءبىر دالەلى. وسى روبوت ارقىلى ەم الۋشىلارعا قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋعا بولادى. مۇنى ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ جاس عالىمدارى مەن روبوتتەحنيكا جانە اۆتوما­تيكا تەحنيكالىق قۇرالدارى كافەدراسىنىڭ ستۋدەنتتەرى جاساعان. روبوت-كۋرەر اۋرۋحانادا ەم الىپ جاتقاندارعا كەرەكتى ءدارى-دارمەكتى جەتكىزىپ بەرۋگە ارنالعان. نەگىزىنەن, ءدارى-دارمەكتى مەديتسينا قىز­مەتكەرلەرى تاسۋشى ەدى عوي. ەندى ونى روبوت-كۋرەر اتقار­سا تاماشا ەمەس پە؟! قازاقشا ايتقاندا, روبوت-كۋرەر مەديتسينا ماماندارىنىڭ قولىن ۇزارتادى. مۇندا بارلىق جۇيە اۆتوماتتاندىرىلىپ, زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. اسىرەسە قۇرىلعىداعى اۆتونومدى ناۆيگاتسيانىڭ قىزمەتى زور. ول روبوتتىڭ باعدارىن وڭتايلى ەتىپ, ءدارى-دارمەك­تى جەتكىزۋدى جىلدامداتادى. قىسقاسى, روبوت-كۋرەر سۇرا­نىس بويىنشا ەمدەلۋشىگە ءدارى-دارمەكتى ءارى جىلدام, ءارى قاۋىپ­سىز جەتكىزەدى.

وسى كومەكشى قۇلتەمىردى جاساعان توپتىڭ جەتەكشىسى نۇرلان بايانبايدىڭ ايتۋىنشا, بۇل يدەيا وعان پاندەميا كەزىندە كەلىپتى.

«مۇنداي روبوت-كۋرەر بىر­قاتار شەت مەملەكەتتە جاقسى دامىعان. ولار ءدارى-دارمەكتى پاتسيەنت جاتقان ءاربىر پالاتاعا قاۋىپسىز جەتكىزىپ بەرەدى. سونى كوزىمەن كورىپ, وسىنداي روبوتتى ءبىز نەگە جاساماسقا دەگەن وي كەلدى. ءسويتىپ, بىردەن باستاپ كەتتىك. الدىمەن شاعىن روبوت-كۋرەر جاسادىق. ول ويى­مىزدان شىقتى. سودان كە­يىن ۋنيۆەرسيتەت قولداۋىمەن ونىڭ ۇلكەن نۇسقاسىن جاساپ شىعاردىق. ازىرشە ونى ءوزىمىز سىناقتان وتكىزدىك. الداعى تاڭدا وسىنداي روبوتتاردى شىعارۋدى دامىتساق دەيمىز. ويتكەنى بۇعان سۇرانىس جوعارى بولارى انىق. وعان تولىق كوزىم جەتەدى. مىسالى, الماتىداعى №4 قالالىق اۋرۋحانادا جۇ­مىس ىستەپ جۇرگەندە وسىنداي ­پروبلەما بار ەكەنىن بايقا­دىم. ءبىز جاساعان روبوت-كۋرەر مەديتسينالىق عيمارات ىشىن­دە ەركىن ءجۇرىپ, ءدارى-دارمەكتى قوي­مادان ءاربىر ەمدەلۋشىگە ء­وزى اپارادى», دەدى ول.

جاس عالىمدار روبوتكۋ­رەر­دى وتاندىق ماتەريالدان جاساعان. ەلەكتروندىق قۇ­رال­دار عانا شەتەلدەن الىنعان. وسى توپقا جەتەكشىلىك ەتكەن نۇر­لان بايانباي 2018 جىلدان بەرى كورنەكتى عالىمنىڭ ەسى­مىن يەلەنگەن جوعارى وقۋ ورنىندا قىزمەت ىستەيدى. سانكت-پەتەر­بۋرگ قالاسىندا ماگيستراتۋرانى وقىپ, ق. ساتباەۆ اتىنداعى قا­زاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ دوكتوران­تۋ­را­سىن تامامداعان. بيىل «بولا­شاق» باعدارلاماسىمەن ۇلى­بريتانيادا ءبىلىمىن ودان ءارى تەرەڭ­دەتۋگە اتتانىپ بارا­دى. قىس­قاسى, يگىلىكتى دۇنيەنى جاسا­عان جاس عالىمداردى قول­داپ, روبوت-كۋرەردىڭ سانىن كوبەيت­سەك, مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسى ارتا تۇسەرى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار