وقۋ جۇيەسىندەگى زاڭسىزدىق

ەلىمىزدە مەملەكەتتىك جانە­ جەرگىلىكتى اتقا­رۋ­­­شى ورگاندارعا ءتۇر­لى­ قىزمەت پەن ءىس-شاراعا جۇم­سا­لا­تىن ارتىق شىعىندى قىسقارتۋ جونىندە تاپسىرمالار بەرىلگەن ەدى. الايدا كەيبىر مەملەكەتتىك ورگاندار بۇل تاپسىرمانى ورىندامايتىنى ءجيى بايقالادى. ماسەلەن, جىلىوي اۋدانىندا ءساۋىر ايىنداعى سۋ تاسقىنىنىڭ زار­دا­بىن جويۋ ءالى جالعاسىپ جاتىر. تۇرعىنداردىڭ كەيبىرى باسپاناسىز قالدى. وسىن­داي قيىندىق تۋىن­داعان اۋداندا ات سپورتى تۇر­لەرى­نەن جارىس وتكىزۋ جوسپارلانىپ­تى. سى­باي­لاس جەمقورلىققا قار­سى ءىس-قي­مىل اگەنتتىگى اتىراۋ وبلىس­تىق دەپارتامەنتىنىڭ ءباس­پا­سوز قىز­­­مەتىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, جى­لى­وي اۋدانىنىڭ مادەنيەت, تىل­دەردى دامىتۋ, دەنە­شى­نىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمى سپورتتىق ءىس-شا­راعا 22 ملن 321 مىڭ 429 تەڭگەنى جارا­تۋدى جوسپارلاپتى. بىراق ەرىك­تى­لەردىڭ ۇسىنىسىمەن ساتىپ الۋ كونكۋرسى تولىعىمەن توقتا­تىل­دى.

بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىنى ۇنەم­دەۋگە ءمان بەرمەيتىندەردىڭ قاتارىندا مەكتەپتەر ءجيى كورىنىس بەرەدى. ءبىلىم وردالارى قاجەتتى تاۋاردى ساتىپ الۋ ءۇشىن قارجىنى وڭدى-سولدى جۇمساۋعا نەگە اۋەس؟ ءتىپتى مەكتەپتەر مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسىن وتكىزۋدەن بۇرا تارتۋ «باسەكەسىنە» تۇسكەن سەكىلدى كورىنەتىنى كوڭىلگە كىربىڭ ۇيالاتادى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى اتىراۋ وبلىستىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ەرۇلان سەرىكقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىلىم سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن سىرتقى تالداۋ قورىتىندىسىمەن بەرىلگەن 12 ۇسىنىستىڭ 8-ءى عانا ورىندالىپتى. الايدا ءبىلىم باس­قارماسىنا قاراستى مەكە­مەلەر­دىڭ بەينەباقىلاۋ جۇيە­لەرى­نە ونلاين قوسىلۋ مۇمكىن­دىگى, سالىس­تىرۋلاردى اۆتومات­تى تۇر­دە جۇر­گىزۋ ارقىلى ايىر­­­ما­شى­لىقتاردى انىقتاۋ مۇم­كىندىگى­مەن بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇيەسىن «ك2 قازىناشىلىق-كليەنت» باع­دارلاماسىمەن ينتەگراتسيالاۋ, اقىلى قىزمەت كور­سەتەتىن قوسىم­شا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا باعا كالكۋلياتسيا­سىن بەكىتۋ سەكىلدى ۇسىنىستار ورىندالمادى.

ء«ىس-شارالار جوسپارىندا­ كور­سەتىلگەن وسى ۇسىنىستار ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى تاۋە­كەل­­دەردىڭ الدىن الۋعا, تۋىنداۋىن بولدىرماۋعا ىقپال ەتەر ەدى. تالداۋ ناتيجەسىنەن كەيىن 1 قىل­مىستىق ءىس قوزعالدى. بيۋد­­جەتتىڭ 90 ملن تەڭگە كولە­مىن­­دەگى قارجىسىن زاڭسىز جۇم­­ساۋ دەرەگى, 9 سىبايلاس جەم­قورلىق تاۋە­كەلى انىقتالدى. دەپار­تا­مەنتتىڭ ارا­­لاسۋىمەن 7 ملن تەڭگە بيۋدجەتكە قايتا­رىل­دى», دەيدى ەرۇلان سەرىكقاليەۆ.

وتكەن جىلدان بەرى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ۆولونتەرلەر مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋدى قولعا الدى. ماسەلەن, ماحامبەت اۋداندىق ءبىلىم بولىمىنە قاراستى ز.ەششانوۆا اتىنداعى بالالار ونەر مەكتەبى فورتەپيانونىڭ ءبىر داناسىن 1 ملن 510 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الۋدى جوسپارلاعانى انىقتالدى. وسىلايشا, 10 مۋزىكالىق اسپاپ ءۇشىن جالپى سوماسى 15 ملن 104 مىڭ تەڭگەنى جۇمساۋ كوزدەلىپتى. ۆولونتەرلەر جۇرگىزگەن مونيتورينگكە سايكەس, مۋزىكالىق اسپاپ­تىڭ ورتاشا باعاسى 651 مىڭ ­544 تەڭگە ەكەنى انىقتالىپ وتىر.

«ەرىكتىلەر ارالاسقاننان كەيىن تاۋاردىڭ باعاسى وزگەرتىلىپ, ءبىر داناسى ءۇشىن 870 مىڭ تەڭگە بولىپ بەلگىلەندى. ون مۋزىكالىق اسپاپ­تىڭ باعاسىنان 6 ملن 404 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى بيۋدجەت قار­جى­سى ۇنەمدەلدى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

وسى اۋدانداعى جالعانساي ورتا مەكتەبى 90 دانا پارتانىڭ ارقايسىسىن 121 مىڭ 428 تەڭگەدەن ساتىپ الۋ ءۇشىن 10,9 ملن تەڭگە ءبولىپتى. الايدا بۇل تاۋاردىڭ ورتاشا باعاسى 30-40 مىڭ تەڭگەنى قۇرايتىنى ەسكەرىلمەگەن. ەرىكتى­لەردىڭ ۇسىنىسىنان كەيىن تاپسىرىس بەرۋشى 1 پارتانىڭ باعاسىن 2,5 ەسەگە – 44 مىڭ 642 تەڭگەگە تو­مەن­دەتىپتى. ءسويتىپ, ساتىپ الىناتىن پارتالاردىڭ سانىن 208 دانا­­عا دەيىن كوبەيتىپ, 9,2 ملن تەڭگەگە ­ساتىپ الۋدى قايتا جاريالادى.

ماحامبەت اۋدانىندا وسىعان ۇقساس تاعى ءبىر جايت بايقا­لىپ وتىر. ناقتىلاي ايتقاندا, اۋدان­د­ىق ءبىلىم بولىمىنە قاراستى ق.قا­لى­­بەكوۆ اتىنداعى سارىتوعاي ورتا مەكتەبى 16 ملن 607 مىڭ تەڭگەگە 2 دانا ۇلتتىق كيىز ءۇي ساتىپ الماق بولعان. كونكۋرستا ءبىر كيىز ءۇيدىڭ باعاسى 8 ملن 303 مىڭ 571 تەڭگە ­دەپ كورسەتىلگەن.

«ەرىكتىلەر جۇرگىزگەن مونيتورينگ كەزىندە ۇقساس تاۋاردىڭ مەديانالىق باعاسى 2 ملن 650 مىڭ تەڭگەنى قۇرايتىنى انىقتالدى. مونيتورينگ ناتيجەسىمەن ساتىپ الۋ جويىلىپ, بيۋدجەت قارجى­سى­نىڭ ءتيىمسىز جۇمسالۋىنا جول بە­رىل­مەدى. جىل باسىنان بەرى سى­باي­لاس جەمقورلىققا قارسى ەرىك­تىلەر 130 ملن تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قا­را­جاتىن ۇنەمدەدى», دەپ ءما­لىم ەتتى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىز­مە­­ت­ى­نەن.

ال قىزىلقوعا اۋدانىنداعى№9 ورتا مەكتەبى كۇزەت قىزمەتى ءۇشىن 48 ملن تەڭگە تولەۋدى ۇسىنىپتى. بىراق تالداۋ كورسەتكەندەي, وبلىستا ءبىلىم بەرۋ عيماراتتارىن كۇزەتۋ قىزمەتىنىڭ ورتاشا باعاسى 3,5 ملن تەڭگەنى قۇرايدى ەكەن. تاعى دا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ۆولونتەرلەردىڭ ساتىپ الۋ ۇدەرىسىنە تالداۋ جۇرگىزگەننەن سوڭ كۇزەت قىزمەتىنىڭ باعاسى 12 ەسەگە, 4 ملن تەڭگەگە تومەندەتىلدى.

اتىراۋلىق ەرىكتىلەر جىل با­­سىنان بەرى بيۋدجەتتەن بو­لىن­­گەن 130 ملن تەڭگەنىڭ نەگىزسىز جۇم­سالۋىنا جول بەرمەدى. ونىڭ ىشىندە بيىل ءبى­رىن­شى توقساندا بيۋدجەتتىڭ 53,9 ملن تەڭگەدەن استام قارجىسى ۇنەم­دە­ل­گەن.

­

اتىراۋ وبلىسى