قوعام • 30 مامىر, 2024

ەڭ ۇلكەن ەرىكتى

140 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى ايما­عىمىزدا ايتارلىقتاي سيپات الدى. اۋدان, قالا, اۋىلداعى اعايىن يگىلىكتى ىسكە ءبىر كىسىدەي اتسالىسىپ جاتىر. اسىرەسە شەت اۋدانىنىڭ تالدى اۋىلىندا تۇراتىن 72 جاستاعى رىمتاي اجەي ابەنقىزىنىڭ كوك تراكتورىن تىزگىن­دەپ, قىس بويعى جينالعان كۇل-قوقىستى سىرتقا تەگىن تاسىپ بەرۋى – تاڭعالدىراتىن جايت.

ەڭ ۇلكەن ەرىكتى

جاسى جەتپىستەن اسسا دا, تراكتورعا, ءۇي مەن ءتۇزدىڭ شارۋاسىنا اجەي ءالى تىڭ. ەڭبەك جولىن مەحانيزاتور بولىپ باستاعان اجەيدىڭ كوك تراكتورىنا دەگەن قۇرمەتى ەرەكشە. اۋىل اكىمى ديزەل وتىنىن قۇيىپ بەرسە بول­دى, كەز كەلگەن ءوتىنىشىن جەر­گە قالدىرمايدى. كوك­ شىق­قالى بەرى رەس­پۋب­لي­كالىق ەكو-اكتسيانىڭ بەلورتاسىندا ءجۇر. تراك­تو­رى­نىڭ جۇك تاسيتىن تىركە­مەسىمەن كۇل-قوقىستى اۋىل شەتىندەگى پوليگونعا تاسىپ بەردى.

بۇعان قوسا رىمتاي اجەي – اۋىل تۇرعىندارى ارا­سىن­دا وتەتىن «تازا اۋلا» باي­قاۋىنىڭ جىل سايىنعى جەڭىم­پازى. قار ەرىگەن بەتتە اۋلاسىن ەلدەن بۇرىن تازارتىپ قوياتىنى – اۋىلعا دەگەن قۇرمەتى, تابيعاتقا دەگەن جانا­­شىرلىعى.

– رىمتاي اجەي – اۋىل­دىڭ قادىرلى اناسى. اۋىلعا تى­لەكشى, جاناشىر جان. ەڭبەككە ەرتە جاسىنان ارا­لاسقان. تىنىم تاپپايدى. دالانىڭ شارۋاسىندا دا ءوزى جۇرەدى. اۋىلدان تەحنيكا تابىلماي قالىپ جاتسا, بىردەن رىمتاي اجەي­دىڭ كومەگىنە جۇگىنەمىز. جانار-جاعارمايىن قۇيىپ بەرە­مىز. كوك تراكتورىمەن كوپ شارۋا­­­مىزدى ءبىتىرىپ بەرەدى. مىنە, ءبىر ايدان استى, ەكو­لوگيالىق سەنبىلىككە ەڭبەگىن ءسىڭىرىپ ءجۇر. قىسى-جازى كو­مەگىن ايامايدى, ەڭبەگىن پۇلدامايدى. وسىنداي ۇلكەندەرىمىز بار كەزدە اۋىل­دىڭ بەرەكە-بىرلىگى ارتا تۇسەدى, – دەيدى اۋىل اكىمى نۇرلان ابجانوۆ.

رىمتاي ابەنقىزى – اقشا­تاۋ اۋى­­لىنىڭ تۋماسى. ەڭ العاش 19 جاسىن­دا جۇمىسقا مەحانيزاتور بولىپ ورنا­لاسقان ول تالدى اۋىلىندا تراكتورىمەن جەر جىرتىپ, ءشوپ شاۋىپ, مال بورداقىلاۋ الاڭدارىندا ەڭبەك ەتكەن.

رىمتاي اجەيدىڭ كۇيەۋى عازيز يمانبەكوۆ تە مەحا­ني­زيتور بولىپتى. ولار قىر­دا بىرگە جارىسىپ ەڭبەك ەت­ك­ەن. بۇل تۋرالى كەيىپ­كە­­رى­مىز ەستەلىگىندە بىلاي دەيدى.

– ۇيدەن شىعاردا ەكەۋ­مىز ەكى تراكتورمەن قىرعا قاراي جارىسىپ باراتىنبىز. دەگەنمەن مەنەن وزىپ كەتسە, الاڭ­داپ ارتىنا قا­راي­­لاپ قوياتىن ەدى. جاز بويى ەكى تراكتورمەن قاتار ءجۇ­­رىپ, ءشوپ شاباتىن ەدىك. كۇز كەلگەندە قويشىلاردى كو­­شى­رەمىز. تەحنيكا بول­عان سوڭ, بۇزىلماي قوي­ماي­دى. توق­تاي قالىپ, سايمان-ساۋى­تى­مىزدى الىپ شى­­عىپ, جون­دەۋ­گە كىرىسىپ كەتەتىن ەدىك. كۇيەۋىم ەڭبەكتەن ­قاش­پاي­­تىن ەدى. بار­­لى­عىن ادال ءارى تازا ىستەيتىن, – دەيدى اسىل اجەي.

رىمتاي ابەنقىزى تاع­دىر سىناعىنا سىنبادى. تەمىردەي توزىمدىلىك تانىتتى. قۇداي بەرگەن ەكى ۇلى, ارتىنشا اسىل جارى دۇنيەدەن وزدى. بىراق مو­يىمادى. ىشىندەگى قايعى-مۇڭىن ەڭبەككە جۇم­سادى. ەرىك-جىگەرىن تىكتەدى. قا­زىر ەكى قىزى, التى نەمەرەسىنىڭ تىلەۋىن تىلەپ وتىر.

اۋىل اناسى قارا جۇ­مىس­­تى تالعا­ماي­دى. ءبىر كەز­­دەرى قۇرىلىسقا دا قا­تى­سىپ, اۋىل­داعى ۇيلەردى جون­دە­گەن. ءتۇز­دىڭ كەز كەلگەن شارۋاسى ءالى دە قولىنان كەلەدى.

ءالدى اجەي ءبىر كەزدەرى بوز­­كىلەمدە دە بەلدەسكەن. شەت اۋدانىنىڭ 80 جىلدىق مە­رەي­­­تويىندا ايەلدەر ارا­سىن­­­داعى كۇرەسكە قاتىسىپ, اۋىر سالماق دارەجە­سىندە ءوزى­­­نىڭ 58 كيلو سالماعىمەن ءبىراز قار­­­سى­­لا­­سى­نىڭ جاۋىرىنىن جەر­­­گە تيگىزگەنىن ەل-جۇرت ءالى كۇنگە دەيىن اڭىز ەتىپ ايتا­­دى.

ەڭبەك ادامى رىمتاي ابەن­قىزى دە­­­پۋتات تا بول­عان. حالىق قا­­­­لاۋ­­لىسى رە­تىن­­­­دە اقشاتاۋ اۋ­­لىنا قا­تى­ناي­تىن جول­دىڭ سالىنۋىنا ۇلەسىن قوس­قان.

اسىل اجەيدىڭ مىناداي پا­يىمى بار: «اۋىل­دى تۇ­لە­تۋ – ۇلتتى ۇلى ەتۋ». ءسوز سو­­­­ڭىن­دا وسىنى بويتۇمار ەتىپ العان اۋىل انا­سىنىڭ عۇ­­مى­­رى ۇزاق بولسىن ­دە­مەك­پىز.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار