ساياسات • 18 مامىر, 2024

ەكىجاقتى ءتيىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرادى

150 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ پەن مالايزيا پرەمەر-ءمينيسترى انۋار يبراگيم ەكى ەلدىڭ بيزنەس-قوعامداستىقتارى مەن عىلىمي توپتارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان-مالايزيا ينۆەستيتسيالىق دوڭگەلەك ۇستەلىن وتكىزدى.

ەكىجاقتى ءتيىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرادى

ەكونوميكانىڭ باسىم سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ كەلەشەگى تالقىلاندى.

ولجاس بەكتەنوۆ مالايزيا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-شىعىس ازياداعى نەگىزگى ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستەردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءبىر جىل ىشىندە ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى $150 ملن-نان شامامەن $245 ملن-عا دەيىن ءوستى. ماقسات – ەكونوميكالاردىڭ قولدا بار الەۋەتىن اشۋ جانە ەكىجاقتى ساۋدا كورسەتكىشىن پاندەمياعا دەيىنگى $650 ملن-نان اسىرۋ.

ء«بىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ اراسىنداعى تىعىز ساياسي ديالوگ ءوزارا سەرىكتەستىكتىڭ بەرىك نەگىزىن قالايدى. ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ءسىزدىڭ كەزدەسۋىڭىز ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋىنداعى ماڭىزدى تاريحي كەزەڭ بولدى. قازاقستان ۇكىمەتى جوعارى دەڭگەيدە قابىلدانعان بارلىق ۋاعدالاستىقتى ىسكە اسىرۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى قازاقستاننىڭ مالاي­زياعا ەكسپورتتى ءارتاراپتاندىرۋ نيەتى تۋرالى مالىمدەپ, مالايزيالىق كاسىپكەرلەردى قىزمەت كورسەتۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبى, قارجى, ءبىلىم بەرۋ, جەر قويناۋىن پايدالانۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە قۇرىلىس سالا­لارىن­داعى سەرىكتەستىگىن نىعايتۋدىڭ جاڭا مۇم­كىندىكتەرىن بىرلەسىپ زەردەلەۋگە شاقىر­دى. بۇگىندە قازاقستاندا مالايزيالىق كاپيتال­دىڭ قاتىسۋىمەن 48 كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. جالپى سوماسى $410 ملن-نان استام 17 بىرلەس­كەن ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى.

ءوز كەزەگىندە مالايزيا پرەمەر-ءمينيسترى انۋار يبراگيم مەملەكەتارالىق ءىس-قيمىلدىڭ وڭ ديناميكاسىن اتاپ ءوتتى. كەيىنگى جىلدارى ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ ءوسىمى 30%-دان استى. مالايزيا قازاقستانمەن تۋريزم, ءبىلىم بەرۋ, ەنەرگەتيكا سالالارىندا, سونداي-اق وتاندىق حالال ونىمدەردى جەتكىزۋ سالاسىندا ىنتىماق­تاس­تىقتى نىعايتۋعا نيەتتى. بۇدان باسقا, الەۋەتى باسىم باعىتتار بويىنشا بىرلەسكەن جوبالار سانىن كوبەيتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.

دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلارعا قازاقستاندا ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىم­­دى­لىعىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇيەلى شارالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى تۋرالى ايتىلدى. ينۆەستورلارعا سالىق جانە كەدەندىك جەڭىلدىكتەر بەرىلەدى, كونسالتينگتىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى.

دوڭگەلەك ۇستەل اياسىندا ەلىمىزدىڭ جانە مالايزيالىق بيزنەس وكىلدەرى ناقتى كەلىس­سوزدەر جۇرگىزدى. مالايزيا پارلا­مەنتىنىڭ سەناتورى, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر جانە يندۋستريا پالاتاسىنىڭ (NCCIM) پرەزيدەنتى لوۋ كيان چۋان قازاقستان مالايزيانىڭ ورتالىق ازيا ايماعىنداعى ماڭىزدى ءارى ەڭ ۇلكەن ستراتەگيالىق سەرىكتەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

دوڭگەلەك ۇستەل الاڭىندا ينۆەستي­تسيا­لىق بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋ جانە جاڭا نارىقتاردى بىرلەسىپ يگەرۋ تۋرالى ۋاعدا­لاستىققا قول جەتكىزىلدى جانە جالپى سو­ماسى $350 ملن-نان اساتىن كەلىسىمدەر مەن مەمو­ران­دۋمدارعا قول قويىلدى. يسلام قارجى­سىن جانە ساۋدانى دامىتۋ, سونداي-اق ازىق-تۇ­لىك ونەركاسىبى, تاۋ-كەن سالالارىنا ينۆەس­تيتسيا­­لار تارتۋ, التىن وڭدەۋ جانە ترانسفورما­تور مەن اۆتو­موبيل مايىن بىرلەسىپ ءوندىرۋ سا­­لا­­لارىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ جوسپارلانعان.

ۋاعدالاستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ ەكى ەلدىڭ تابىستى ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولماق.

سوڭعى جاڭالىقتار