مانچجۋر جاڭعاعى, ءسىبىر الماسى, ۋسسۋري المۇرتى, جابايى شيە اعاشتارى سەكىلدى 140-قا جۋىق كوشەتتەر ۋنيۆەرسيتەت ساياباعىنىڭ ءسانى بولماق.
NU پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى قانات بايعاريننىڭ ايتۋىنشا, جوعارى وقۋ ورنىنىڭ بۇل ساياباعىنا تەك ستۋدەنتتەر عانا ەمەس, ەلوردا تۇرعىندارى دا بارا الادى.
ء«بىز كامپۋستىڭ شامامەن 40 پايىزىن قالا تۇرعىندارىنا ارناپ اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ەلوردا اكىمدىگى كەلىسىپ, قولداۋ بىلدىرسە, ۋنيۆەرسيتەت اۋماعىندا جاسىل ساياباق بوي كوتەرەدى. بۇگىن كليماتتىق جاعدايلارىمىزعا ءتوزىمدى كوشەتتەردى ەكتىك. وسىعان بايلانىستى ءبىز ۇلتتىق بيوتەحنولوگيا ورتالىعىمەن جانە باسقا ۇيىمدارمەن سەرىكتەستىكتە جۇمىس ىستەيمىز. مىسالى, ساكۋرا سورتىنىڭ 14 شيە كوشەتتەرىن ۋنيۆەرسيتەتكە «تۇراقتى دامۋ» جەر قورى جاستار بىرلەستىگى بەرگەن ەدى. بۇل سەنبىلىك – ءبىر رەتتىك وقيعا ەمەس, كەلەشەكتە اعاش ەگىپ, قالانى اباتتاندىرۋ بويىنشا بىرنەشە اكتسيا وتكىزىلەدى», دەدى قانات بايعارين.
اتالعان وقۋ ورنىنىڭ نەگىزى قالانعان ساتتەن باستاپ ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزىلىپ كەلەدى. كامپۋستى جاسىلداندىرۋ, قايتا وڭدەۋ جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا باستامالارى ۋنيۆەرسيتەتتە جانە ودان تىس جەرلەردە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇگىنگى تاڭدا عيماراتتاردىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, قالدىقتاردى بولەك جيناۋعا, بيو ارتۇرلىلىكتى قولداۋعا باعىتتالعان 70-كە جۋىق ستۋدەنتتىك جوبا جۇمىس ىستەپ جاتىر. ق.بايعاريننىڭ ايتۋىنشا, اتالعان جوبالار شاعىن كولەمدە بولسا دا, كۇندەلىكتى جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەكتەسەدى.
ء«بىز تەك كامپۋستا عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ 12 جوعارى وقۋ ورنىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيمىز. ۋنيۆەرسيتەت ەلىمىزدە قولايلى ەكولوگيالىق ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان باستامالاردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە بولەك قالدىقتاردى جيناۋ پۋنكتتەرىن دامىتۋ, پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن ازايتۋ, كامپۋستىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە تاعى باسقا جوبالار بويىنشا ەلىمىزدەگى ستۋدەنتتەردىڭ جوبالارىن قولداپ, ءوز تاجىريبەسىن ءبولىسىپ كەلەدى. 2010 جىلدان باستاپ كامپۋستا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا سىناق الاڭى جۇمىس ىستەيدى. قازىرگى تاڭدا عالىمدار ەكولوگيا باعىتىندا جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىندا ءتۇرلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ جاتىر. جۋىردا وتكەن پرەزيدەنت جانىنداعى عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى كەڭەس وتىرىسىندا قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ جارتىسى كليماتتىق, ەكولوگيالىق ماسەلەلەرگە قاتىستى بولدى. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەۋەتىن ناقتى ەكونوميكانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتاۋ», دەدى ق.بايعارين.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وكىلدەرى اتاپ وتكەندەي, «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىنا قاتىسۋ – ەلىمىزدىڭ جانە الەم الدىندا تۇرعان ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى, سونىڭ ىشىندە وڭىرلەردەگى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن شەشۋگە دەگەن قۇلشىنىسىنىڭ كورىنىسى. بۇعان دەيىن ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى مەن ۇجىمى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا قول ۇشىن سوزۋ ماقساتىندا بىرنەشە جۇمىس اتقاردى. ماسەلەن, قوستاناي وبلىسىنا ءبىرىنشى كەزەكتەگى قاجەتتى زاتتاردى جونەلتكەن ەدى. سونداي-اق ستۋدەنتتىك ۇيىمدار دا قايىرىمدىلىق ناۋقانىنا قوسىلىپ, ەرىكتىلەر قاراجات جيناپ, سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە شاما-شارقىنشا قولداۋ كورسەتتى. «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى اياسىندا ءبىلىم الۋشىلار جارامسىز ماتەريالداردى جيناپ, قايتا وڭدەۋگە جىبەردى. سونداي-اق پلاستيكالىق بوتەلكەلەر, كونتەينەرلەر, قاعاز جانە كارتوندار دا ەكوكاسىپكەرلەرگە جونەلتىلىپ, كيىمدەر مەن ويىنشىقتار قايىرىمدىلىق قورىنا بەرىلدى.
