ءمامس ماسەلەسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا. ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن ول ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتكەنى ءمالىم.
راسىندا, قازىر ءمامس جۇيەسىنە قاتىستى ماسەلە از ەمەس. «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» اق وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ءلاززات ءالىموۆا كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, وتكەن جىلدىڭ سوڭىنداعى كورسەتكىشپەن سالىستىرا قاراعاندا مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە تىركەلمەگەن تۇرعىنداردىڭ سانى وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ءبىرشاما ازايعان. ايتسە دە جۇيەگە تىركەلمەگەندەردىڭ قاراسى 200 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا تومەن كورسەتكىشتەردىڭ ساناتىنا جاتادى ەكەن.
«29 ناۋرىزداعى مالىمەتكە زەر سالساق, بەس اي كولەمىندە اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ ناتيجەسىندە 38 234 ادام ساقتاندىرۋ تولەمىن وتەگەن. جالپى ءوڭىر بويىنشا ساقتاندىرىلماعان تۇلعالاردىڭ سانى 212 453 تۇلعاعا ازايعان», دەيدى وبلىس اكىمدىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانار وسپانوۆا.
باسقارما باسشىسى كەلتىرگەن دەرەككە سۇيەنسەك, حالىق سانى كوپ بولعاندىقتان, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قوسىلماعان ازاماتتاردىڭ سانى تاراز قالاسىندا ايتارلىقتاي كوپ. وتكەن جىل سوڭىنداعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 13 160 ادامعا ازايعانىمەن, جالپى كورسەتكىش بويىنشا 69 مىڭنان اسا ازامات جۇيە بويىنشا ساقتاندىرىلماپتى. ءوڭىردىڭ قاي اۋدانىندا بولسىن, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قوسىلماعان ازاماتتار سانى جەتكىلىكتى. ولاردىڭ قاتارىندا ءبىلىم بەرۋ, ىشكى ىستەر بولىمدەرى, بالاباقشالاردىڭ قىزمەتكەرلەرى دە بارشىلىق.
«تاۋەلسىز ءمامس تولەمىن جاسايتىن تۇلعالارعا توقتالار بولساق, اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارى كەزىندە ولاردىڭ سانى از ەكەنى بايقالدى. تولەم جاساۋدان باس تارتقانداردىڭ ورتاق ماسەلەسى – جۇمىسسىزدىق. تاعى ءبىر ازاماتتاردىڭ ءمامس تولەمدەرىن جاساي الماۋىنا سەبەپ – حالىق تۇرمىسىنىڭ تومەندىگى. ورتا ەسەپپەن الار بولساق, ءبىر وتباسىنىڭ اسىراۋشىسىنىڭ تاپقان تابىسى كوممۋنالدىق تولەمدەردى ەسەپكە الماعاندا وتباسىنىڭ ازىق-ت ۇلىك, ءدارى-دارمەك, باسقا دا قاجەتتىلىكتەرىنەن ارتىلمايتىنىن ايتىپ وتىر. ساقتاندىرۋ مارتەبەسى شىعۋ ءۇشىن ءمامس تولەمدەرىن 12 ايعا تولەۋگە بولاتىنىن ەسكەرسەك, بىرقاتار ازامات مەديتسينالىق ۇيىمعا مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنگەندە عانا تولەم جاساۋدى ءجون كورەدى. تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان, الايدا ساقتاندىرۋ تولەمدەرى جاسالماعان تۇلعالار سانى – 4 161. بۇل توپتاعى ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگى مەكتەپتەردە ەڭبەك ەتسە, بالا-باقشا مەن ىشكى ىستەر بولىمدەرىندە جۇمىس ىستەيتىندەر دە بارشىلىق. اتالعان مەكەمەلەردىڭ ەسەپ بولىمدەرى دۇرىس اۋدارىم جاساماعاندىقتان, قازىرگى تاڭدا بۇل تۇلعالاردا «ساقتاندىرىلماعان» مارتەبەسى شىعىپ تۇر», دەيدى ج.وسپانوۆا.
مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە جوعارىدا ايتقانىمىزداي, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرعانى بەلگىلى. الايدا وڭىردەگى جۇمىس دەڭگەيى كوڭىل كونشىتپەي تۇر. ستاتيستيكالىق دەرەككە كوز جۇگىرتسەك, جامبىل وبلىسى كوش سوڭىنداعى وڭىرلەردىڭ قاتارىندا ەكەن. ارينە, ستاتيستيكا اپتا سايىن جاڭارتىلىپ تۇراتىنى انىق. بالكىم كورسەتكىش تە ءار جەتى كۇن سايىن ازداپ تۇزەلە جاتار. الايدا كەيىنگى مالىمەتتەرگە قاراپ وتىرىپ, ءوڭىر حالقىنىڭ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق جارنا تولەۋگە, جۇيەگە تىركەلۋگە دەگەن قۇلشىنىسى جاقىن كۇندەرى قاتتى ارتىپ كەتەدى دەگەنگە سەنۋ قيىن. سوعان قاراعاندا جامبىل وبلىسى الداعى بىرنەشە ايدا وندىقتىڭ دا قاتارىنا ەنبەيتىن سەكىلدى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك اۋداندار مەن تاراز قالاسىندا حالىقتى مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە تارتۋ بويىنشا اتقارىلاتىن جۇمىس قارقىنىن ارتتىرۋعا نيەتتەنىپ وتىر. ءتىپتى ءوڭىر باسشىسى ە.قاراشوكەەۆ جۇمىسقا ورنالاسسا دا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە ساقتاندىرىلماعان ازاماتتارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ, سول ارقىلى «تسيفرلىق وتباسى كارتاسى» اقپاراتىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ, جۇمىسى جوقتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ شارالارىن جانداندىرۋ ارقىلى كورسەتكىشتى رەتتەۋگە دەن قويۋدى جاۋاپتى ماماندارعا تاپسىرعان. ناتيجەسى قانداي بولاتىنىن ۋاقىت كورسەتەر. ازىرگە جاعداي ءماز ەمەس.
جامبىل وبلىسى
