تاسقىن سۋ 5 ساۋىردە اۋدان ورتالىعى قۇلسارى قالاسىنا كىرە باستادى. سودان بەرى قالادا تاسقىن سۋ ءالى تۇر. تاسقىن سۋ قاۋپىنەن 10 ساۋىرگە دەيىن 36 003 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. ونىڭ ىشىندە 8 331 بالا بار. ەلدى مەكەندەر تۇرعىندارىنىڭ يەلىگىندەگى 19 939 باس مال قاۋىپسىز جەرگە ايدالدى.
جىلىوي اۋدانى اكىمدىگىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, قۇلسارى قالاسىنداعى «اتىراۋ», «اۆتوجولشىلار», «دوستىق» شاعىن اۋداندارى مەن 2-اۋىل, مۋزەي ماڭىنداعى 3 قاباتتى 5 ءۇي گازدان اجىراتىلدى. جەر استىنداعى گاز قۇبىرى زاقىمدالىپ, سۋ كىرگەندىكتەن 4-ءشى جانە 6-اۋىلداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جارتىسىنا گاز قوسۋ مۇمكىن بولماي تۇر.
مۇندا 2 800 تۇرعىن ءۇي مەن اكىمشىلىك نىساندى سۋ باستى. قازىر قاراۋسىز قالعان ۇيلەردى 110 پوليتسەي مەن 60 سارباز قاداعالاپ ءجۇر. ءتارتىپ ساقشىلارى قالانى كۇندىز دە, تۇندە دە پاترۋلدەيدى. جىلىوي اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنداعى بەينەكامەرالار ارقىلى تاسقىن سۋ باسقان كوشەلەرگە باعىت العان كولىكتەر مەن تۇرعىندار تەكسەرىلەدى. تۇرعىندارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
قۇلسارىدا 6 ساۋىردە اكەسى مەن بالاسى جوعالىپ كەتتى. ولار قۇلسارى قالاسىنداعى 4-شاعىن اۋدانداعى «Grand Hall» مەيرامحاناسىنىڭ قاسىندا ورنالاسقان تاسقىن سۋ باسقان ءۇيىن قاراۋعا بارعان. اكەسىنىڭ جاسى – 48-دە, ال بالاسى 24 جاستا ەكەن. وكىنىشكە قاراي, ەكەۋى دە ءالى كۇنگە تابىلعان جوق.
ال 9 ساۋىردە توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ قۇتقارۋشىلارى سۋ بەتىنە قالقىپ شىققان مۇردە تاۋىپ الدى. بۇل جونىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە حابارلاپ, مۇردەنى تاپسىرعان ەكەن. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, مۇردە تاسقىن سۋ استىندا قالعان زيراتتان شىعۋى مۇمكىن. ءتارتىپ ساقشىلارى وسىنداي تۇجىرىم جاساپ وتىر.
وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سۆەتا امانشيەۆا دەرەگىنە قاراعاندا, 7 ساۋىردەن جىلىوي اۋدانىنان ەۆاكۋاتسيالانعان وتباسىلاردىڭ مەكتەپ جاسىنداعى بالالارىن قاشىقتان وقىتۋعا شەشىم قابىلداندى. بىراق ءالى كۇنگە بۇل اۋداننان قانشا وقۋشى ونلاين وقيتىنى بەلگىسىز بولىپ وتىر.
جايىق وزەنىنەن سۋ تاسقىنىنىڭ قاۋپى تونەدى دەگەن بولجام ايتىلىپ وتىر. بۇل ەل تۇرعىندارىن بەيجاي قالدىرمادى. وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاسقىن سۋدىڭ قاۋپى تونەتىن يندەر مەن ماحامبەت اۋداندارى مەن اتىراۋ قالاسىن قورعاۋعا باسا نازار اۋدارىلىپ وتىر. قازىر بارلىق كۇش جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىن بەكىتۋگە جۇمىلدىرىلدى. ويتكەنى جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا 26 ەلدى مەكەن بار. ونىڭ جەتەۋى – يندەر, 18 اۋىل ماحامبەت اۋىلىندا ورنالاسقان. اتىراۋ قالاسىنىڭ اكىمشىلىك بولىنىسىنە قارايتىن بىرنەشە ەلدى مەكەن جايىق وزەنىنە ءتيىپ تۇر.
«قازگيدرومەت» رمك اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ مالىمەتىنشە, جايىق وزەنىندە سۋ دەڭگەيى كۇن سايىن كوتەرىلىپ كەلەدى. ماسەلەن,10 ساۋىردە تاڭعى ساعات 08.00-دە يندەربور كەنتىندەگى گيدروبەكەتتە سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى 27 سم-ءدى قۇراعان. سۋ تاسقىنى باستالعاننان بەرى جالپى سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى 2 مەتر 43 سم-گە جەتىپ وتىر. ال ماحامبەت كەنتىندە سۋ دەڭگەيى 45 سم-گە كوتەرىلگەن. قازىرگى دەڭگەيى – 2 مەتر 23 سم. اتىراۋ قالاسىندا وزەن سۋى 36 سم-گە ۇلعايىپ, 2 مەتر 85 سم-ءدى قۇرادى.
«جايىق جاعالاۋىندا قورعانىس بوگەتىن نىعايتۋ جۇمىسى كۇشەيتىلدى. وسى ماقساتتا بارلىق جول-قۇرىلىس جۇمىسى توقتاتىلدى. ءىرى مۇناي كومپانيالارىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى. اسىرەسە جايىق وزەنىنىڭ اتىراۋ قالاسى اۋماعىنداعى جاعالاۋى 107 ۋچاسكەگە ءبولىندى. قازىر اتىراۋ قالاسىنداعى جاعالاۋدا 673 ارنايى تەحنيكا مەن 7 مىڭعا جۋىق ەرىكتى جۇمىس ىستەپ ءجۇر. كەيىنگى ءۇش كۇندە 42 شاقىرىم جاعالاۋدى قورعاۋ بوگەتى مەن 350 مىڭنان اسا قاپ توسەلدى», دەپ حابارلادى وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى رۋسلان جۇماعازيەۆ.
«قازسۋشار» رمك-ءنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىندا باستاۋىن جايىق وزەنىنەن الاتىن 15 ماگيسترالدى سۋ ارناسى بار. تاسقىن سۋدى 24 شاقىرىمعا سوزىلاتىن سوكولوك كانالى ارقىلى كاسپي تەڭىزىنە بۇرۋ ءۇشىن بوگەت بيىكتەتىلىپ جاتىر. بۇل كانالدىڭ بويىنداعى جۇمىسقا NCOC كومپانياسىنىڭ 30-عا جۋىق تەحنيكاسى تارتىلعان. قازىر بوگەتتىڭ 2 شاقىرىمدىق بولىگىندە جۇمىس اياقتالدى. ۇيلەستىرۋشى ولجاس سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى اپتادا جۇمىس اياقتالۋعا ءتيىس. وسى ماقساتتا قوسىمشا ادام كۇشى مەن تەحنيكالار تارتۋ كوزدەلىپتى.
جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى وسال تۇستاردى بەكىتۋگە كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەر بەكىتىلگەن. ماسەلەن, ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازدارى مەن ستۋدەنتتەرى المالى اۋلىندا بوگەت سالۋعا كىرىستى. بۇل اۋىلدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامى مەن ستۋدەنتتەرى ءۇش اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيدى. ولار ءۇش كۇندە 20 مىڭنان اسا قاپقا توپىراق تولتىرعان. المالى اۋلىنا بەلگىلى كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءىليا جاقانوۆ المالى اۋلىنا ارنايى كەلىپ, ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارىمەن, ستۋدەنتتەرىمەن بىرگە قاپشىققا توپىراق تولتىرىپ, بوگەت سالۋ جۇمىسىنا ۇلەسىن قوستى.
«تىرشىلىك ءنارى جايىعىمىز ارناسىنان اسپاسا ەكەن, ەل قيىندىققا كەزىكپەسە دەيمىن. قازىر سۋ تاسقىنى اتىراۋ وبلىسىنا عانا ەمەس, بىرنەشە وڭىرگە قاۋىپ ءتوندىردى. سول سەبەپتەن بوگەت سالىپ جاتقان جاستاردى قولداۋعا كەلدىم. ەلىمىزدى قيىندىقتان بىرلىگىمىزبەن عانا قورعاي الامىز», دەيدى ي.جاقانوۆ.
بوگەت سالىپ جۇرگەن ەرىكتىلەر قاتارىنا «اتىراۋ بارىستارى» وينايتىن كانادانىڭ ازاماتى مايكل وكافور قوسىلدى. ول مۇنى – ازاماتتىق پارىزى سانايدى.
«قازىر ءوزىم تۇراتىن اتىراۋ قالاسىنا تاسقىن سۋدىڭ قاۋپى ءتوندى. شەتەلدىك بولسام دا وسى ەلدىڭ تىنىشتىعىن, ءار قازاقستاندىق پەن قوناقتاردىڭ كوڭىلى كوتەرىڭكى جۇرگەنىن قالايمىن. سول سەبەپتەن جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى بوگەتتى بيىكتەتىپ جاتقان ۆولونتەرلەرگە كومەكتەسۋدى ۇيعاردىم. ءبىز اتىراۋ قالاسىن تاسقىن سۋدان بىرلىكتىڭ ناتيجەسىندە قورعاپ قالامىز», دەيدى م.وكافور.
ال ماحامبەت اۋدانىندا جايىق وزەنىنىڭ جاعاسىنا بوگەت تۇرعىزىپ جۇرگەن ەرىكتىلەر توسىن جايتقا كەزىكتى. بوگەتكە قاجەت توپىراق الۋ كەزىندە ادامنىڭ 12 باس جانە 26 وزگە سۇيەگى تابىلدى. «سارايشىق» مۋزەي-قورىعىنىڭ ديرەكتورى مۇحتار ابىلسەيىتتىڭ ايتۋىنشا, قۇزىرلى ورگانداردىڭ ماماندارى تەرگەۋ الدى تەكسەرۋ جۇمىستارىن باستاعان.
اتىراۋ وبلىسى
