شيىرلانعان شىرعالاڭ ىشىنەن وتىرىك پەن قاتىگەزدىكتى سۋىرىپ الىپ, ىزگىلىك پەن شىندىقتى تازا كۇيىندە كورسەتەتىن سپەكتاكلدەردى ساحنالاۋ بارلىق تەاتردىڭ مىندەتى مەن مۇراتى دەسەك تە, سوڭعى ۋاقىتتا جاڭاشىل وتكىر مىنەزىمەن ءار سپەكتاكلىن انشلاگقا اينالدىرۋعا قول جەتكىزگەن ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنداعى شىعارماشىلىق ورىستەۋ سيپاتىن بايقاماۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل اسىرەسە الماتىلىقتار ءۇشىن اپتاعا جۋىق جاڭا قويىلىمدار شەرۋىن ۇيىمداستىرعان «التىن ساقا – 2024» فەستيۆالىنەن انىق كورىنىس تاپتى.
ىزدەنىسىنەن جاڭىلماي, ايتۋلى بايگەلەردە كوش باسىنان كورىنىپ كەلە جاتقان باعىتى ايقىن ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترى وتكىزەتىن بۇل بايقاۋ 2016 جىلدان باستاۋ الىپ, العاشىندا تەك بالالارعا ارنالعان قويىلىمدارى ءوزارا باق سىناعان ەدى. تەاتردىڭ 70-تەن اسا ارتىستەرى اراسىندا سوڭعى ءبىر جىل اياسى اراسىندا ساحنالانعان سپەكتاكلدەر ساراپقا سالىنىپ, ارنايى اتالىمدار بويىنشا جۇيرىكتەر انىقتالىپ, اقشالاي جانە ارنايى ديپلومدارمەن ماراپاتتايتىن بۇل يگى باستاما تەاتردىڭ ءتول مەرەكەسى قارساڭىندا ارتىستەردىڭ اسىعا كۇتەتىن مارەلى مەيرامىنا اينالعان. ۋاقىتپەن بىرگە فەستيۆال ماڭىزىنىڭ ارتىپ, كەڭ كولەمدەگى بايقاۋعا ۇلاسا باستاعانى تاعدىرىن ونەرگە اينالدىرعان اكتەرلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن دە ارتتىرا تۇسكەندەي. بۇرناعى جىلدارى فەستيۆالعا تەك بالالارعا ارنالعان قويىلىمدار قاتىسسا, 2017 جىلى ۇيىمداستىرىلعان فەستيۆالدا كەشكى قويىلىمدار دا باق سىناپ, شارانىڭ اۋقىمى كەڭەيە ءتۇستى. ناعىز ونەر مەرەكەسىنە اينالعان فەستيۆالدىڭ اكتەر ونەرىن باعالايتىن اتالىمدارى دا جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. ونەر وشاعىنداعى ارتىستەردىڭ شىعارماشىلىق شابىتتارىن شىڭداۋ, باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلاتىن فەستيۆال جەمىسىن مولىنان بەردى. العاشقى جىلدارى جۇلدەگە ىلىنبەگەن ارتىستەردىڭ ۋاقىت وتە كەلە جەڭىس تۇعىرىنان كورىنۋگە تالپىنىسى بايقالا باستادى. ال توپ جارىپ, جەڭىمپاز اتانعانداردىڭ ساحناعا سەرپىن بەرەر جاڭا كەيىپكەر بەينەلەۋدەگى ىزدەنىسى جاڭا ءورىستى شارلاپ-ارالاۋىنا اۋىستى.
حالىقارالىق تەاتر كۇنىنە وراي وتكىزىلەتىن فەستيۆالدىڭ ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىمەن دە تۇسپا-تۇس كەلۋى دە تەاترعا جاڭا تىنىس, مەرەكەلىك كوڭىل كۇي جانە وزشەگە لەپ سىيلادى. بيىلعى فەستيۆالدا تەاتردىڭ كەڭ دالىزىندە ۇلتتىق اشەكەي بۇيىمداردىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, كەشكى سپەكتاكل الدىندا كورەرمەندەرگە ارنايى ناۋرىزكوجە دايىندالىپ, اۋىزاشار بەرىلدى. التىنشى مارتە اتالىپ وتكەن «Altyn saqa – 2024» فەستيۆالىندە 2023-2024 جىلى كورەرمەن قاۋىمعا جول تارتقان قويىلىمدار ساحنادا سايىسقا ءتۇستى.
ناۋرىز ايىنىڭ 23-27 جۇلدىزىندا وتكىزىلگەن فەستيۆالعا جالپى كورەرمەنگە عانا ەمەس, كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە ارنالعان «كىشكەنتاي حانزادانىڭ ورالۋى» (اۆت.:ا.سەنت-ەكزيۋپەري, رەج.:د.كۋروچكين) جانە «تۇكبىلمەس» (اۆت.:ن.نوسوۆ, رەج.: د.كۋروچكين) قويىلىمدارى دا قاتىستى. سونىمەن قاتار تاياۋدا عانا تۇساۋى كەسىلسە دە, كورەرمەننىڭ كوزايىمىنا اينالىپ ۇلگەرگەن «اپكە» (اۆت.:د.يسابەكوۆ, رەج.:م.حابيبۋللين), «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» (اۆت.:ف.گ.لوركا, رەج.:د.جۇماباەۆا), «تويى كوپ ءۇي» (اۆت.:ب.مۇقاي, رەج.: م.احمانوۆ), «وپتيميستىك تراگەديا» (اۆت.:ۆ.ۆيشنەۆسكي, رەج.:س.لەۆيتسكي), «مۇقاعالي. مۋزا...» (اۆت.:م.ماقاتاەۆ, رەج.: ف.مولداعالي) قويىلىمدارى فەستيۆال اياسىندا ساحنالاندى. «ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترى ءوز ءجۇرىپ وتكەن جولىن, تاريحىن, ارداگەر ساحناگەرلەرىن ۇمىتپاي, فەستيۆال اتالىمدارىنا مەرەيتويلىق جىل تولعان ساڭلاقتار اتىندا تابىستاۋدى باستى نازاردا ۇستاپ, ەسىمدەرىن ەل جادىندا ماڭگى قالدىرۋ ماقساتىنا باسىمدىق تانىتىپ كەلەدى. وسى جىلى مەرەيتويى اتالىپ وتەتىن تەاتر ونەرىندەگى ءىرى تۇلعالار مەن ساحنا مارعاسقالارى اتىنداعى سىيلىقتىڭ تاعايىندالۋى – «Altyn saqa – 2024» فەستيۆالىنىڭ باستى جاڭالىعى بولىپ وتىر» دەيدى تەاتردىڭ ديرەكتورى تالعات ەسەناليەۆ.
تەاتر ونەرى مەرەكە, ءىس-شارا بايقاۋلاردان كەندە ەمەس. ساف ونەردىڭ سىمباتىنا ساي ۇيىمداستىرىلاتىن دودالار مەن بايگەلەر دە تاقىرىپتىق مازمۇنىمەن دارالانىپ, كەزەڭىنە ساي جاڭاشا ۇلگىدە وتەدى. ونەر ادامدارىنىڭ قۇرمەت پەن قوشامەتتى ۇناتاتىنى, بۇل سەزىمنىڭ ولارعا جىگەر مەن سەنىم سىيلايتىنىن دا جاسىرۋعا بولمايدى. وسى ىسپەتتى بايقاۋلاردا ونەر وكىلىنىڭ باۋىرى جازىلىپ شاباتىن حاس تۇلپارداي شابىتى اشىلىپ, تىنىسى كەڭەيە تۇسەدى. 78-ماۋسىمىن اياقتاعالى وتىرعان تەاترداعى ءتورت كۇنگە سوزىلعان «التىن ساقا» فەستيۆالىنىڭ جابىلۋ سالتاناتىنداعى ماراپاتتاۋ ءساتى وسى سەبەپتەن اكتەرلەردىڭ كوڭىلىن قوبالجىتتى دا, شىن تولقىتتى.
«Altyn saqa – 2024» تەاترىشىلىك فەستيۆالىندە ونەرتانۋ كانديداتى, قازاقستان تەاتر سىنشىلارى بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى ءسانيا قابديەۆا توراعالىق جاساعان قازىلار القاسى: قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى داناگۇل تەمىرسۇلتانوۆا, تەاترتانۋشى, «ونەرتانۋ» ماگيسترى بەيبىت الكەەۆا سپەكتاكلدەردى ساراپقا سالىپ, اكتەرلەر ونەرىنە باعا بەردى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ «قازاق تەاترىنا قوسقان كوپجىلدىق ۇلەسى ءۇشىن» العىسحاتى كاماليا بايتىلەۋوۆاعا, دارحان سۇلەيمەنوۆكە, جومارت زەينابىلگە, رۋسلان ابۋگە, سافۋان رىسباي ۇلىنا, قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ «دارا» توسبەلگىسى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى گۇلجامال قازاقباەۆاعا تابىستالدى. تەاتردىڭ باق ءبولىمى ارنايى ۇيىمداستىرعان «ۇلتتىق سەزىم» بايقاۋىنا قاتىسىپ, رەپەرتۋارداعى بارلىق سپەكتاكلدەردە ۇلتتىق كيىم ۇلگىسىمەن كوزگە تۇسكەن ەرەكشە كورەرمەن – كەنجەگۇل شاۋاليەۆا «Altyn saqa – 2024» ديپلومى مەن سىيلىعىن جەڭىپ الدى. بۇل – ەكسكليۋزيۆ سىيلىق. سىيلىقتى تابىستاعان تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى فارحاد مولداعاليدىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا تەاتر ماركەتينگىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا كورەرمەندەر سۇرانىسىنا يە ۇزدىك سپەكتاكلدەر اتاۋى جازىلعان فۋتبولكا, سومكە سياقتى بۇيىمدار «مۇسىرەپوۆ برەند» تاۋار بەلگىسىمەن ۇسىنىلا باستايدى. ال كەلەسى ء«ۇمىت» جۇلدەسىن جانە «بالالار قويىلىمىنداعى ۇزدىك بەينە» اتالىمىن «كىشكەنتاي حانزادانىڭ ورالۋى» سپەكتاكلىندەگى حانزادا رولىمەن اينۇرجان ورىنباسار مەن ۇشقىن ءرولى ءۇشىن ناريمان ەگىمبەكوۆ يەلەندى. «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» سپەكتاكلىندەگى بەرناردانىڭ اناسى, «يەرما» سپەكتاكلىندەگى كەمپىر رولدەرى ءۇشىن كۇلجاميلا بەلجانوۆاعا, «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» سپەكتاكلىندەگى پونسيا ءرولى ءۇشىن تىنىشكۇل سۇلتانبەرديەۆاعا, «تويى كوپ ءۇي» سپەكتاكلىندەگى گۇلشارا ءرولى ءۇشىن حازيما نۇعمانوۆاعا «تەاتر ونەرىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» جۇلدەسى تابىستالدى. ومىردەن وتكەن ساحنا سايىپقىراندارىنىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ ماقساتىندا تاعايىندالعان ساعات جىلگەلديەۆ اتىنداعى ارنايى جۇلدە قۋانىش تۇردالينگە, سەيىتحان ەسەنقۇلوۆ اتىنداعى ارنايى جۇلدە سافۋان رىسباي ۇلىنا, جانات حادجيەۆ اتىنداعى ارنايى جۇلدە ەلدار وتارباەۆقا, ءامينا ومىرزاقوۆا اتىنداعى ارنايى جۇلدە گۇلجامال قازاقباەۆاعا بۇيىردى. «ەكىنشى پلانداعى ەر ادام بەينەسىن» – «وپتيميستىك تراگەديا» سپەكتاكلىندەگى ۆاينونەن ءرولى ءۇشىن مەرەي ادجىبەكوۆ, «ەكىنشى پلانداعى ايەل ادام بەينەسىن» – «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» سپەكتاكلىندەگى امەليا, «يەرما» سپەكتاكلىندەگى ماريا رولدەرى ءۇشىن دينارا شىمىرباەۆا, قاسىم جاكىباەۆ اتىنداعى «ۇزدىك ەر ادام بەينەسىن» – «وپتيميستىك تراگەديا» سپەكتاكلىندەگى سىرىلداق ءرولى ءۇشىن ماقسات ءسابيتوۆ, رايسا مۇحامەدياروۆا اتىنداعى «ۇزدىك ايەل ادام بەينەسىن» – «يەرما» سپەكتاكلىندەگى يەرما, «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» سپەكتاكلىندەگى انگۋستياس رولدەرى ءۇشىن اقبوتا راحات جەڭىپ الدى.
ءمولدىر ونەردىڭ ماۋە جايۋىنا تامشىداي ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان ءاربىر قىزمەتكەردىڭ ەڭبەگىن ەلەۋسىز قالدىرماي, جەڭىس تۇعىرىنا جەتەلەپ, بيىكتەن كورىنۋىنە سەرپىن بەرۋ تەاتر ونەرىنىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. ءار كەزەڭنىڭ ونەرگە, اكتەرگە قوياتىن ءوز تالابى بار. باسقانى بىلاي قويعاندا, ءبىر ابايدىڭ وزىنە ءار بۋىن وزىنشە ءۇن قاتىپ جاتادى. ءوز جاڭالىعىن اكەلەدى. كەز كەلگەن تەاتردىڭ بەت-بەدەرىن ايشىقتايتىن – ورتا بۋىن. «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەگەن, نەگىزىنەن, وتىزدان جوعارى جاستاعى تالانتتى بۋىن شوعىرلانعان جاستار تەاترىندا باسەكەگە لايىقتى شىعارماشىلىق ورتانىڭ قالىپتاسقانىن, ولاردىڭ ءوز ءۇنىن ايشىقتاۋ ءۇشىن جانكەشتى جۇمىس ىستەيتىنى قاي تەاترعا دا ۇلگى. بۇل – ونەرگە جاناشىرلىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جەمىسى.
الماتى
