دەنساۋلىق • 11 اقپان, 2024

ەلدە ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ وزگەرۋى تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

360 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋماعىندا 1 ناۋرىزدان باستاپ بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋى ەنگىزىلەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ەلدە ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ وزگەرۋى تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

بۇل شەشىم باستاپقىدا كوپتەگەن پىكىرتالاستاردى تۋدىردى, بىراق ادام دەنساۋلىعىنا اسەر ەتۋ تۇرعىسىنان بيولوگيالىق دۇرىس ۋاقىت بەلدەۋى وتە ماڭىزدى.

- ادام اعزاسى تاۋلىك بويى گورمونداردىڭ اسەرىنە ۇشىرايدى جانە ءىس جۇزىندە بارلىق سەرگۋ, ۇيقى, بەلسەندىلىك, سترەسس, قالپىنا كەلتىرۋ پروتسەستەرى جانە جالپى ورگانيزمنىڭ جۇمىسى گورمونداردىڭ ءتۇزىلۋ ۋاقىتى مەن دەڭگەيىنە تىكەلەي بايلانىستى, - دەلىنگەن مينيسترلىك تاراتقان حابارلامادا.

گورموندار ءتۇزىلۋىنىڭ تاۋلىكتىك تسيكلى ورگانيزمىنىڭ تاۋلىكتىك ىرعاقتارىمەن رەتتەلەدى, ولار ءوز كەزەگىندە تابيعي, كۇن ۋاقىتىمەن باستالادى جانە سينحروندالادى. بۇل پروتسەسس باسقا سىرتقى فاكتورلارعا باعىنبايدى.

گورمونداردىڭ اسەرىنەن ورگانيزمنىڭ ۋاقتىلى قالپىنا كەلۋى, ۇيقىنىڭ ساپاسى, وياتۋ جانە سەرگۋ كەزەڭدەرى, اقىل-وي بەلسەندىلىگى, بارلىق وسى پروتسەستەر بەلگىلى ءبىر گورمونداردىڭ دەڭگەيىمەن وتە جاقسى رەتتەلەدى جانە قاتاڭ رەجيم مەن تسيكلگە يە.

سوندىقتان فيزيولوگيالىق فۋنكتسيالاردىڭ كۇندەلىكتى ىرعاعى ەڭ تۇراقتى.

- ءبىزدىڭ ارقايسىمىز ميدىڭ گيپوتالامۋس دەپ اتالاتىن بولىگى باسقاراتىن ورگانيزمدەگى بيولوگيالىق ساعاتتىڭ ءرولى قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن بىلەمىز. گيپوتالامۋس كورۋ نەرۆتەرىنەن جارىق پەن قاراڭعىلىقتىڭ وزگەرۋى تۋرالى تىكەلەي اقپارات الادى جانە تاۋلىكتىك ىرعاقتىڭ نەگىزگى رەتتەۋشىسى – مەلاتونين گورمونىن شىعارۋعا جاۋاپ بەرەدى, - دەلىنگەن حابارلامادا.

مەلاتونين, باسقاشا ايتقاندا - ۇيقى گورمونى - بۇل ءبىزدىڭ ىشكى بيولوگيالىق ساعاتتارىمىزدى ىسكە قوسۋ سەرىپپەسى. ول باسقا گورمونداردىڭ ء(وسۋ گورمونى, پرولاكتين, كورتيزول) ءبولىنۋىن بەلسەندى ەتەدى نەمەسە تەجەيدى.

- ءوسۋ گورمونى بالالىق جانە جاسوسپىرىمدىك كەزەڭدەگى دەنەنىڭ ءوسۋ پروتسەستەرىن انىقتايدى. ەرەسەك كەزەڭدە ول مينەرالدى زاتتاردىڭ, مايدىڭ, كومىرسۋلاردىڭ, اقۋىز الماسۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا يە بولادى جانە وتە ماڭىزدى, قالقانشا بەزى گورموندارىنىڭ ءبولىنۋىن, جۇرەك, بۇيرەك فۋنكتسيالارىن, پسيحولوگيالىق جاعدايدى رەتتەيدى. تاڭەرتەڭ مەلاتونين كونتسەنتراتسياسى تومەندەگەننەن كەيىن كورتيزول كوبىرەك بولادى, ول دەنە مەن اقىل-ويدى الداعى كۇننىڭ بەلسەندىلىگىنە دايىندايدى (قان تامىرلارىنىڭ تونۋسىن جوعارىلاتادى جانە بۇل قىسىمنىڭ جوعارىلاۋىنا اكەلەدى, جۇرەكتىڭ جۇمىسىن تەزدەتەدى, مەتابوليزمدى ىنتالاندىرادى جانە ت.ب.), - دەدى ۆەدومستۆودا.

قىسقا مەرزىمدە رەجيمنىڭ بۇزىلۋى كوبىنەسە يممۋنيتەتتىڭ تومەندەۋىنە, قاتتى شارشاۋعا, اقىل-وي بەلسەندىلىگى مەن ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋىنە جانە باسقا دا كوپتەگەن سالدارى بولۋى مۇمكىن.

تابيعي ەمەس ۋاقىت بەلدەۋىندە ۇزاق ۋاقىت بولۋ, ارينە, دەنەنىڭ بەيىمدەلۋىنە اكەلەدى, بىراق دەنساۋلىققا اۋىر سوعادى.

سوندىقتان ساعاتتىق ۋاقىتقا جاقىن ۋاقىتتى پراكتيكالىق پايدالانۋ اقىلعا قونىمدى جانە ەڭ الدىمەن جاس ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قاجەت.

سوڭعى جاڭالىقتار