ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە كوممۋنالدىق قالدىقتاردى يگەرىپ, رەتتەۋگە مىندەت جۇكتەلگەنىن جەتكىزدى.
– اكىمدىكتەردىڭ اقپاراتىنا سايكەس, ەلىمىزدەگى 207 قالا مەن اۋدان ورتالىقتارىنان 130 ەلدى مەكەندە ءارتۇرلى كەزەڭدەردە قالدىقتاردى بولەك جيناۋ, 103 ەلدى مەكەندە سۇرىپتاۋ جەلىلەرى جانە قولمەن سۇرىپتاۋ ۇيىمداستىرىلعان. 2023 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا قاتتى تۇرمىستىق قالدىق پوليگوندارىنىڭ سانى 3 016 بولدى. ونىڭ ىشىندە, وكىنىشكە قاراي, ەكولوگيالىق جانە سانيتارلىق نورمالارعا سايكەسى – 624 عانا (ياعني 20,6%). اكىمدىكتەرمەن جانە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن (ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, دەنساۋلىق ساقتاۋ, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى) بىرلەسىپ, ەلدى مەكەندەردە قاتتى تۇرمىستىق قالدىق پوليگوندارىن رەسىمدەۋ تەتىكتەرىنىڭ پىسىقتالىپ جاتقانىن ايتىپ وتكەن ءجون. ماسەلەن, وسى ورىندارعا قويىلاتىن مىندەتتى ەڭ تومەنگى ەكولوگيالىق, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جانە قۇرىلىس سالاسىنداعى تالاپتار تالقىلانىپ جاتىر, – دەدى ە.نىسانباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اكىمدىكتەرگە قالدىقتاردى باسقارۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتەر بەرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, جەر ۋچاسكەلەرىن بەرۋ, ينفراقۇرىلىم تارتۋ تاسىلدەرىن ازىرلەۋ, ەكولوگيالىق ەميسسيالاردى پايدالانۋ, بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە ارتىقشىلىق (پرەفەرەنتسيالار) بەرۋ, مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك شارتتارىن جاساسۋ بويىنشا قۇزىرەتتەرى بار. اكىمدىكتەر كوممۋنالدىق قالدىقتاردى يگەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەپ جاتىر.
ەلىمىزدە قالدىقتاردى يگەرۋگە قاتىستى تاعى ءبىر جاڭالىق ءمالىم بولدى. ەندىگى ۋاقىتتا قالدىقتى قايتا وڭدەۋشىلەرگە «ەلەكتروندى اۋكتسيون» قاعيداتىمەن قالدىق ساتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن اقپاراتتىق جۇيەگە تىركەلۋ باستالادى.
– «EcoQoldau» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. جاقىن ارادا وڭىرلەردى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋعا باعىتتالعان جوبالاردى قارجىلاندىرۋ باستالادى. «EcoQoldau» قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىنداعى بيزنەس ۇدەرىستەردى جەڭىلدەتىپ, ەلدەگى ەكولوگيالىق احۋالعا وڭ اسەر ەتەدى. 2021 جىلى وسى ماقساتتا 6,1 ملرد تەڭگە تولەندى. ونىڭ ىشىندە اۆتوكومپونەتتەردى قايتا وڭدەۋگە – 1,1 ملرد تەڭگە, پلاستيك, كارتون, شىنى قاپتامالاردى قايتا وڭدەۋگە 5 ملرد تەڭگە تولەندى, – دەدى «جاسىل دامۋ» اق باسقارما توراعاسى ەرجان سارسەنباي.
سونداي-اق ول «EcoQoldau» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ارقىلى قالدىق ساتۋ قالاي ىسكە اساتىنىن ءتۇسىندىردى.
– ءبىرىنشى جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى جۇيەگە تىركەلىپ, جينالعان قالدىقتى ساتاتىنى تۋرالى ءوتىنىم قالدىرادى. ودان ءارى قالدىق جيناۋشىلار ءوز باعالارىن ۇسىنىپ, قالدىق يەسىنەن ونى ساتىپ الادى. جيناۋشىلار اي بويى جيناعان قالدىق تۋرالى دەرەكتى «EcoQoldau» جۇيەسىنە ەنگىزىپ, حابارلاندىرۋ جاريالاپ وتىرادى. جيناۋشىلار كوڭىلىنەن شىققان ساتىپ الۋشىمەن كەلىسىمشارت جاسايدى. ودان كەيىن جيناۋشى قالدىقتى تاسىمالداۋ جونىندە حابارلاندىرۋ شىعارادى. ال ونى كىمنىڭ تاسيتىنىن قالدىق يەسى دەربەس تاڭداپ, قالدىقتى قايتا وڭدەۋشىگە دەيىن جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاساسادى. قايتا وڭدەۋشى سەنىمدى سالماق ولشەيتىن قۇرال ارقىلى ساتىپ الىنعان قالدىقتى قابىلداپ, ءتيىستى اكتىگە قول قويادى. وسىدان كەيىن قالدىقتى ساتۋشى مەن قايتا وڭدەۋشى وپەراتورعا ەسەپ جىبەرەدى. سول ەسەپتىڭ نەگىزىندە تولەم جاسالادى. قالدىق ساتۋشى اياقتالعان ايدىڭ ەسەبىن كەلەسى ايدىڭ 15-ىنە دەيىن, قالدىق وڭدەۋشىلەر تولعان توقساننىڭ ەسەبىن كەلەسى ايدىڭ 25-ىنە دەيىن جىبەرۋى كەرەك. بۇل ۇدەرىس اقپاراتتىق جۇيەگە تىركەلگەن بارلىق پايدالانۋشىعا قولجەتىمدى. باعا ساياساتىن نارىقتىق قاتىناس رەتتەيدى, – دەدى ە.سارسەنباي.
