اسان قايعى: ادىلدىكتىڭ بەلگىسى – بىلە تۇرا بۇرماسا

(XV – XVI عع)

اسان قايعى

1) ادىلدىكتىڭ بەلگىسى – بىلە تۇرا بۇرماسا,

اقىلدىنىڭ بەلگىسى – وتكەن ءىستى قۋماسا.

2) ەردىڭ قۇنى ءسوز ەمەس ەسەبىن تاپقان سابازعا,

موينىن بۇرىپ ءسوز ايتپاس كوڭىلى قالعان ارازعا.

3) ەستى كورسەڭ كەم دەمە – ء«بارى تۇيعىن تابىلماس»,

جامانداعانعا جات بولماس بىرگە تۋعان قارىنداس.

4) شاماڭشا شالقىپ جۇرە بەر, قابىرگە ءازىر قويماسا,

ارتىڭدا قالار اتاق جوق, تىرىدە داڭقىڭ بولماسا.

5) كولدە جۇرگەن قوڭىر قاز قىر قادىرىن نە ءبىلسىن,

قىردا جۇرگەن دۋاداق سۋ قادىرىن نە ءبىلسىن,

كوشىپ-قونىپ كورمەگەن جەر قادىرىن نە ءبىلسىن.

كوشسە, قونا بىلمەگەن, قونسا, كوشە بىلمەگەن,

ايتسا اقىلعا كونبەگەن, بۇرسا وڭعا جۇرمەگەن

ساناسى جوق جاماندار ەل قادىرىن نە ءبىلسىن.

بايدىبەك قاراشا ۇلى

1) تىرلىك باسقا بولسا دا, تىلەك ءبىر,

بارماق باسقا بولسا دا, بىلەك ءبىر.

2) وتكەلدى ساياز دەمە, تاياعىڭدى سالىپ بويلات,

ءىسىڭدى ماقۇل دەمە, اعايىنعا سالىپ ويلانت.

3) توردە وتىرىپ, تەرىس سويلەگەننەن بەز,

ەسىكتە وتىرىپ, كەرىس سويلەگەننەن بەز.

قازتۋعان ءسۇيىنىش ۇلى

1) اق داريا تولقىن كۇشەيتەر – قۇيرىعىن كۇن شالماعان بالىعىم ارقامدا ويران سالار دەپ.

2) مەن زاماننان قورقىپ بارامىن:

كەيىنگى وسكەن جاس بالا

كۇندەردىڭ كۇنى بولعاندا

كىمدەرگە كىرىپتار بولار دەپ,

وبالى ماعان قالار دەپ!

شالكيىز تىلەنشى ۇلى

1) تۇسىڭدا بولعان ءمارتتى قورلاما, تابىلمايدى كەرەكتە.

2) جوعارى قاراپ وق اتپا, جاقىن تۇسەر قاسىنا.

3) ەرىككەندە قىزىل ءتىلىن تىيماعان ءبىر پالەگە جولىعار.

4) اتانىڭ ۇلى جاقسىعا مالىڭدى بەر دە, باسىڭ قوس: ءبىر كۇنى بولار كەرەگى.

5) جالاڭاش بارىپ جاۋعا تي, ءتاڭىرى ءوزى بىلەدى اجالىمىز قايدان-ءدۇر!

6) مىڭ جابىعا – ءبىر تۇلپار,

مىڭ ۇيرەككە – ءبىر سۇڭقار.

7) تەڭ اتانىڭ ۇلى ەدىڭ: دارەجەڭدى ارتىق ەتسە, ءتاڭىرى ەتتى.

(ەربول شايمەردەن ۇلى قۇراستىرعان «قازاق افوريزمدەرى» كىتابىنان ىرىكتەلىپ الىندى)