«شىن مانىندە, الداعى ونجىلدىقتا اسا ماڭىزدى مينەرالدار, سونىڭ ىشىندە سيرەك كەزدەسەتىن مينەرالدار الەمدى دەكاربونيزاتسيالاۋ دەڭگەيى بويىنشا باعا جەتپەس رەسۋرسقا اينالادى. قازاقستان وتپەلى كەزەڭدە وسىنداي مينەرالداردىڭ نەگىزگى جەتكىزۋشىسى بولۋعا دايىن. سونىمەن قاتار ءبىز جەكەلەگەن «جاسىل» باستامالاردى بەلسەندى تۇردە قولدايمىز. مىسالى, قازاقستاننىڭ قاپتاۋشىلار قاۋىمداستىعى پلاستيكالىق قالدىقتاردان قۇتىلۋ جونىندەگى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ەكولوگيانى قورعاۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتىر. كليماتتى قورعاۋ ءۇشىن ەكونوميكاسى دامىپ كەلە جاتقان ەلدەردەن ۇلتتىق وركەندەۋى مەن جاڭعىرۋىن قۇربان ەتۋدى تالاپ ەتپەگەن ءجون. بۇل ءپرينتسيپتى ءارى ادىلەتتى ۇستانىم دەپ سانايمىن. كەرىسىنشە, اتالعان ماقساتتار قاتار ءجۇرۋى جانە ءبىر-بىرىنە دەم بەرۋى كەرەك. وسى ورايدا باتىل قادامدار جاساۋ قاجەت», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
وسى رەتتە ول مەتان قالدىقتارىن ازايتۋ – جاھاندىق جىلىنۋ قارقىنىن باسەڭدەتەتىن ەڭ جىلدام ءتاسىل ەكەنىن ايتتى.
«قازاقستاننىڭ مەتان قالدىقتارىن ازايتۋ جونىندەگى جاھاندىق مىندەتتەمەگە قوسىلۋعا شەشىم قابىلداعانىن زور قۋانىشپەن مالىمدەيمىن. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ ايماقتاعى ەلدەردىڭ كومىرگە قاتىستى تۇيتكىلدى پروبلەمالارى بار. وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا قازاقستان وڭىردە ءبىرىنشى بولىپ ادىلەتتى ەنەرگەتيكالىق جۇيەگە كوشۋ جونىندەگى سەرىكتەستىك باعدارلاماسىن (JETP) ىسكە اسىرۋعا ۇمتىلىس جاساپ وتىر. اتالعان ەكى باستاما تابىستى ورىندالۋى ءۇشىن دوستارىمىز بەن سەرىكتەستەرىمىزدى قولداۋ كورسەتۋگە شاقىرامىز.
كەڭىرەك ايتقاندا, حالىقارالىق قوعامداستىق كليمات باعىتىنداعى باعدارلامالارعا بولىنەتىن قارجى كولەمىن ۇلعايتۋعا قاتىستى ءوز مىندەتتەمەلەرىن كۇشەيتەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. بىراق قارجىلاندىرۋ – تەك كەدەرگىلەردىڭ باسى عانا. 2050 جىلعا قاراي جاھاندىق تەمپەراتۋرانىڭ 1,5 گرادۋسقا دەيىن كوتەرىلۋىن شەكتەي العانىمىزبەن, ورتالىق ازيا ەلدەرى ءبارىبىر تەمپەراتۋرانىڭ 2,5 گرادۋسقا دەيىن جوعارىلاۋ ماسەلەسىمەن بەتپە-بەت كەلەدى. بۇل سۋ تاپشىلىعىنا, قاتتى ىستىققا, شولگە جانە ەكسترەمالدى گيدرولوگيالىق قۇبىلىستارعا اكەپ سوقتىرادى. سوندىقتان مۇنداي قيىن جاعدايدان قاشىپ قۇتىلا المايمىز جانە وعان بەيىمدەلۋگە ءماجبۇرمىز», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان سوڭ ول قازاقستان حالىقارالىق ارال تەڭىزىن قۇتقارۋ قورىن قولداۋعا كوبىرەك قارجى بولۋگە شاقىراتىنىن ايتتى.
«وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ءبىر كەزدەرى ارال تەڭىزى الەمدەگى ءتورتىنشى ءىرى ىشكى سۋ ايدىنى بولعان. قازاقستان كەلەسى جىلى قورعا توراعالىق ەتەدى جانە وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بارلىق سەرىكتەستى جۇمىلدىرۋعا ۇمىتتەنەدى. بۇدان بولەك, بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ كەلەسى سەسسياسى شەڭبەرىندە ء«بىرتۇتاس سۋ» اتتى ءبىرىنشى تاقىرىپتىق سامميت وتەدى. ءبىز فرانتسيامەن بىرگە اتالعان جيىنعا تەڭ توراعا بولاتىنىمىزعا قۋانىشتىمىز. بيىلعى COP28 ءسامميتىنىڭ تابىستى وتكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, بارلىق قاتىسۋشى مەملەكەتتى 2024 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ۇيىمداستىرىلاتىن استانا حالىقارالىق فورۋمىنا قاتىسۋعا شاقىرامىن. فورۋم كليماتقا قاتىستى وسى وتكىر ماسەلەلەر بويىنشا ماقساتتى ىنتىماقتاستىقتى سور29-عا دەيىن جالعاستىراتىن ديالوگ الاڭى بولا الادى», دەدى ق.توقاەۆ.
