فوتو: adyrna.kz
العاش بولىپ ءسوز سويلەگەن مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ا.بالاەۆا زاڭ جوباسى ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا قارالعانىن, قۇجات مەملەكەت مۇددەسىن, قوعام سۇرانىسىن جانە مەديا سالاسىنىڭ دامۋ تەندەنتسيالارىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنگەنىن جەتكىزدى.
«زاڭ جوباسىن دايىنداۋ بارىسىندا ەۋروپا ەلدەرىنىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسى, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى مەن ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتتارى جان-جاقتى زەردەلەندى. قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – ءسوز بوستاندىعىن, اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, اسىرەسە جۋرناليستەردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ جانە مەملەكەتتىك ءتيىمدى اقپاراتتىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ. «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزى «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» جانە «تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ تۋرالى» ەكى بىردەي زاڭنىڭ سينتەزى. ولاردىڭ نەگىزگى ماقساتى وتاندىق قاۋىپسىز اقپاراتتىق كەڭىستىكتى قالىپتاستىرۋ ەكەنى بەلگىلى», دەدى ا.بالاەۆا.
ءمينيستردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ماجىلىستەگى جۇمىس توبى 16-دان اسا وتىرىس وتكىزگەن. قۇجاتقا 114 تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. زاڭ تەحنيكاسىنا قاتىستى زاڭناما ءبولىمىنىڭ ەسكەرتۋلەرى بويىنشا 108 ۇستانىم قارالدى.
«ۇسىنىلعان جاڭا زاڭ مىناداي نەگىزگى نوۆەللالاردى قامتيدى. بىرىنشىدەن, وندا اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان ماتەريالدارعا شاعىم ءتۇسىرۋ كەزەڭىنە شەك قويمايدى. باق وكىلدەرىمەن ۇزاق تالقىلاۋ بارىسىندا, ازاماتتاردىڭ جەكە م ۇلىكتىك ەمەس قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەس ءۇشىن 3 جىلدىق شەكتەۋ مەرزىمىن بەكىتكەن دۇرىس دەپ شەشىلدى. اتالعان شارا, ەڭ الدىمەن, ۇزاق ۋاقىت وتكەننەن كەيىن سوت قىسىمىنا ۇشىراۋى مۇمكىن جۋرناليستەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا باعىتتالعان.
ەكىنشىدەن, زاڭ جۋرناليستەر جولدايتىن ساۋالداردى ناقتى گراداتسيالاپ (اۋىزشا, جازباشا, پىكىر, رەسمي تۇسىنىكتەمە), ولارعا بەرىلۋگە ءتيىس جاۋاپتارعا ناقتى مەرزىم بەلگىلەيدى. ماسەلەن, جازباشا جاۋاپ بەرۋ مەرزىمى 7 جۇمىس كۇنىنەن 5-كە قىسقارتىلدى. بۇل شەشىم ەقىۇ تاراپىنان دا جاقسى باعا الىپ ۇلگەردى. ۇشىنشىدەن, ەلىمىزدەگى زاڭسىز سپۋتنيكتىك اقپارات قۇرىلعىلارىمەن كۇرەسۋ ماقساتىندا ءوزىمىزدىڭ رەسمي وتاندىق قۇرىلعىلار ورناتۋعا ارنايى سۋبسيديا قاراستىرىلادى. ياعني بۇل نورما جازالاۋ قاعيداتىنان باس تارتىپ, كەرىسىنشە, وسى باعىتتاعى وتاندىق كاسىپكەرلىككە جاعداي جاساۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى. تورتىنشىدەن, مەملەكەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىستى ءتيىمدى ەتۋ ءۇشىن قارجىلاندىرۋدىڭ گرانتتىق جۇيەسى ەنگىزىلەدى. ول ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە جوبالاردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىنە باعىتتالادى», دەدى ا.بالاەۆا.
سالا باسشىسىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە اقپارات سالاسىنىڭ جاي-كۇيى مەن جۋرناليستەردىڭ قۇقىعىن باعالايتىن جىل سايىنعى بىرىڭعاي كەشەندى قۇجات جوق. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق مەديا سالاسىنىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋ, جۋرناليستەردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە زاڭ جوباسى اياسىندا ءتيىستى ۇسىنىستار ازىرلەۋ ماقساتىندا مينيسترلىك جىل سايىن ءتيىستى ۇلتتىق بايانداما ازىرلەمەك.
«التىنشىدان, جۋرناليستەردى ءتۇرلى ءىس-شاراعا قاتىسۋعا اككرەديتتەۋدى اۆتوماتتى تۇردە جاساۋ ءۇشىن ارنايى پرەسس-كارتا ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. بۇگىندە بۇل ماسەلە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. وعان قاتىستى مەديا قاۋىمداستىق وكىلدەرى مەن جۇمىس توبى مۇشەلەرىنىڭ پىكىرى ەكىجاقتى بولدى. باستى ماقساتىمىز – اككرەديتتەۋ ۇدەرىستەرىن اۆتوماتتاندىرۋ. ال ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ باسقا دا فورمالارىنا مينيسترلىك جالپى قارسى ەمەس ەكەنىن ايتا كەتكىم كەلەدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى باستاماشىلىق ەتكەن نورمالارعا جەكە توقتالىپ وتەيىن. ماسەلەن, دەپۋتاتتار مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن نىعايتۋعا جانە ونىڭ ۇلەسىن 50-دەن 70 پايىزعا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعايتۋ ارقىلى وتاندىق كونتەنتتى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار جۇيەلى شارا ۇسىندى. الايدا سالا وكىلدەرىنىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلىك كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋدى ۇسىنادى. دەپۋتاتتار ۇسىنعان جاڭاشىلدىقتار شەتەلدىك تەلەراديو باعدارلامالاردىڭ رەترانسلياتسياسىن 20 پايىزدان 10 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە, سونداي-اق وڭىرلىك جانە بالالارعا ارنالعان باق-تى قولداۋدىڭ بىرقاتار ستاندارتىنا دا قاتىستى», دەدى ا.بالاەۆا.
ءمينيستردىڭ سوزىنە ساي, دەپۋتاتتار ۇسىنعان تۇزەتۋلەر جۇمىس توبىنىڭ وتىرىستارىندا تالقىلانادى. وسى ورايدا ا.بالاەۆا مينيسترلىك زاڭ جوباسىن بىرلەسە, اشىق تالقىلاۋعا ءاردايىم دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
ءباسپاسوز جيىنىنان كەيىن جۋرناليستەر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترىنە ساۋالدارىن قويدى. ماسەلەن, بلوگەرلەردىڭ جۇمىسىن جۋرناليسپەن تەڭەستىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى سۇراق جولداندى.
«جوق, تەڭەستىرىلمەيدى. بۇعان قاتىستى ارنايى زاڭ بار. بلوگەرلەردىڭ جەدەل اقپارات تاراتۋ قۇرالىنىڭ ءبارى ينتەرنەت-پلاتفورمالار تۋرالى زاڭمەن رەتتەلەدى. ال ماسس-مەديا تۋرالى زاڭعا ونىڭ قاتىسى جوق», دەدى ا.بالاەۆا.
