سالماقتى ويلار مەن سىندارلى پىكىرلەر الاڭى

قوعامدى دامىتۋعا ارنالعان ورتا

قاسىم-جومارت توقاەۆ جيىن­عا قاتىسۋشىلاردى ءحى ازاماتتىق فورۋمنىڭ اشىلۋى­مەن قۇتتىقتادى. مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ حاتىن ءماجىلىس تور­ا­عاسى ە.قوشانوۆ وقىپ بەردى.

«جيىرما جىل ىشىندە بۇل فورۋمنىڭ تيىمدىلىگى مەن قا­جەتتىلىگى دالەلدەنىپ, سالماقتى ويلار مەن ساليقالى پىكىرلەر ايتىلاتىن الاڭعا اينالدى. وسىندا كوتەرىلگەن جاسامپاز باستامالار مەن ۇتىمدى ۇسى­نىس­تار ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا جانە جالپىۇلتتىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەدى. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جانە قايىرىمدىلىق قورلارى, بەلسەندى ازاماتتار مەن ەرىكتىلەر ەل تاعدىرىنا بەيجاي قاراماي, قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە بارىنشا اتسالىسىپ ءجۇر. ولار ىنتىماقتاستىق پەن ناعىز وتانشىلدىقتىڭ وزىق ۇلگىسىن تانىتىپ, ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن تاتۋلىقتى ساقتاۋعا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. قازاق­ستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان اۋقىم­دى وزگەرىستەر قوعامدا جاڭا ەتيكا قالىپتاستىرۋدى تالاپ ەتەدى. وسى ورايدا ادىلدىك پەن گۋما­نيزم, ءوزارا سەنىم مەن جاۋاپ­­كەرشىلىك, زاڭ مەن ءتارتىپ, ەڭبەكقورلىق پەن بىلىمپازدىق جاڭا ەتيكانىڭ وزەگى بولۋعا ءتيىس», دەلىنگەن مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ ۇندەۋىندە.

پرەزيدەنت مەملەكەت پەن ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردىڭ تىعىز ىنتىماقتاستىعى ەلىمىزدى جان-جاقتى دامىتۋعا ىقپال ەتىپ, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋعا جول اشاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

بۇدان كەيىن ءماجىلىس توراعاسى كەيىنگى جىلدارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن اۋقىمدى سايا­سي رەفورمالار قولعا الىنعانىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىزدە مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارىن جەتىل­دىرۋگە, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا باعىت­تالعان ءىرى قادامدار جاسالعانىنا نازار اۋداردى. وسىنداي وزگەرىستىڭ ءبارى با­تىل دا بايىپتى, پراگماتيكالىق جول­مەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا توقتالدى.

«پرەزيدەنتتىڭ ساياسي رەفورمالار پاكەتى – اشىقتىق پەن ادىلدىككە, تەڭ مۇم­كىندىكتەرگە, زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىگىنە جول اشادى. ونىڭ جەمىسىن قازىردىڭ وزىندە كورىپ وتىرمىز. ءبىرىنشى, ەلدەگى بيلىك ينستيتۋتتارى تولىقتاي ترانسفورماتسيادان ءوتتى. ەكىنشى, كوپپارتيالى پارلامەنت جاساقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردا بارلىق الەۋمەتتىك توپتىڭ مۇددەسىن قورعايتىن ساياسي كۇشتەر, تۇلعالار جەتكىلىكتى.

ءۇشىنشى, ۇكىمەت پەن ورتالىق مەم­لەكەتتىك ورگاندار, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جۇيەسى جاڭا جاعدايلاردا جۇمىس ىستەۋگە بەيىمدەلىپ كەلەدى. ءتورتىنشى, كونستيتۋتسيالىق رەفورما ازاماتتاردىڭ ەلدى باسقارۋعا قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا كەڭەيتتى. بيلىك پەن قوعام, ازاماتتار اراسىنداعى ديالوگتىڭ جاڭا مادەنيەتى قالىپتاسىپ كەلەدى.

ەڭ باستىسى, حالقىمىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارىنا سەنىم كورسەتىپ, وڭ وزگەرىستەردى قۋاتتاپ, قولداپ وتىر. بۇل – ۇلكەن جەتىستىك. ءبىزدىڭ ەندىگى مىندەتىمىز – وسى سەنىمدى اقتاپ, وسى جەتىستىكتى مۇمكىندىگىنشە ەسەلەي ءتۇسۋ بولماق. ويتكەنى مەملەكەت پەن قوعام ارا­سىندا, ازاماتتاردىڭ ورتاسىن­دا ءوزارا سەنىم بولماسا, جۇيەلى ماسەلە­لەردى ەڭسەرۋ دە, العا جىلجۋ دا مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ءبىز الدىمەن ءوز ازامات­تارى­مىزعا, ازاماتتىق قوعامعا ارقا سۇيەيمىز.

پرەزيدەنت ايتقانداي: «ازاماتتىق قوعامعا قولداۋ كورسەتىپ, ونىڭ الەۋەتىن نى­عاي­تا ءتۇسۋ كەرەك. اسا ماڭىزدى جال­پى­مەملەكەتتىك مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن تالقى­لاۋ جۇمىستارىنا ازاماتتىق قوعام­نىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭىنەن قولدانۋ قاجەت».

بۇل تۇرعىدا سىزدەردىڭ – ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىنىڭ ءرولى وراسان زور ەكەنىن باسا ايتار ەدىم. ويتكەنى الەۋمەتتىڭ كوڭىل كۇيىن, جاعدايىن وزدەرىڭىزدەن ارتىق بىلەتىن ەشكىم جوق. مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, وسى باعىتتا جاساپ جاتقان پايدالى, قىرۋار جۇمىستارىڭىز ءۇشىن العىس بىلدىرەمىن», دەدى ە.قوشانوۆ.

ءماجىلىس سپيكەرى فورۋم جۇمىسىنا جينال­عاندارعا ەل, قوعام الدىنداعى ىق­پالى دا, جاۋاپكەرشىلىگى دە وتە جوعا­­رى ەكەنىن ەسكە سالدى. ەلىمىزدەگى ازامات­تىق قوعام وكىلدەرى جىككە ءبولۋشى ەمەس, مەم­لە­كەتتى, ۇلتتى جۇمىلدىرۋشى, بىرىك­تىرۋ­شى كۇشكە اينالۋ زامان تالابى دەپ مالىمدەدى.

«ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, بولاشاق ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ ماڭىزدى شەشىمدەرى مەن رەفورمالارىنىڭ درايۆەرى بولسا دەيمىز. بىزدە ونداي تاجىريبە بار. بىلتىرعى پرەزيدەنت سايلاۋى كەزىندە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى مەملەكەت باسشىسىن قولداۋ ءۇشىن كواليتسيا قۇردىق. ەل تاعدىرى تارازىعا تۇسكەن كەزدە ءبىر تۋدىڭ استىندا جينالىپ, بىرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتىك. ورتاق ماقسات جولىندا حالقىمىزدى ۇيىستىرا بىلدىك. بۇل يگى ءۇردىستى جالعاستىرۋ قاجەت. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن ۇنەمى تىعىز قارىم-قاتىناستا, قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. مۇنى وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر. ءماجىلىستىڭ ەسىگى سىزدەرگە ءاردايىم اشىق.

بۇگىنگى كەزدەسۋ – ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە جانە پىكىر الماسۋعا بەرىلگەن جاقسى مۇمكىندىك. ەلدە كونستيتۋتسيالىق رەفورما وتكىزىلگەننەن كەيىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار العاش رەت باس قوسىپ وتىر. قازىر ازاماتتىق سەكتوردىڭ ەلدى وزگەر­تۋگە قاتىسۋعا ناقتى مۇمكىندىگى بار. سون­دىقتان قازىر جاڭا ءماجىلىس پەن ازامات­تىق سەكتوردىڭ تەڭ ارىپتەستەر رەتىندە بىرلەسكەن جۇمىسىن دۇرىس قۇرىلىمداۋ ماڭىزدى. ال بۇل جۇمىس قازىردىڭ وزىندە ءجۇرىپ جاتىر», دەدى ە.قوشانوۆ.

قوعامدىق پالاتا – بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى التىن كوپىر

تومەنگى پالاتا سپيكەرى بىلتىردان بەرى ماجىلىستە قوعامدىق پالاتا قىزمەتى ىسكە قوسىلعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ قۇرامىنا مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, ساراپشىلىق قوعامنىڭ 40-قا جۋىق وكىلى كىرگەن. قوعامدىق پالاتا قۇرامى تۇراقتى تۇردە جاڭارتىلىپ وتىرىلماق.

«قوعامدىق پالاتانىڭ قىزمەتى تەك زاڭ شىعارۋ جۇمىستارىمەن عانا شەكتەلمەيدى. مۇندا قوعامنىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلانادى. بۇل – ءارتۇرلى پوزيتسيانى بىلدىرۋگە ارنالعان ء«تىرى» جانە اشىق الاڭ. ونىڭ ۇستىنە ءبىز ءماجى­لىستىڭ جالپى وتىرىستارىندا قوعامدىق پالاتا مۇشەلەرىنىڭ اتىنان دەپۋتاتتىق ساۋالداردى جاريالاۋ تاجىريبەسىن ەنگىزدىك. ياعني قوعامدىق پالاتا قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى ناقتى بايلانىس ارناسىنا اينالادى.

پرەزيدەنت مەملەكەتتىڭ ەڭ وزەكتى مىن­دەتتەرىن تالقىلاۋعا ازاماتتىق قوعام­دى تارتۋدى بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. سوندىقتان ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – قوعامدى تولعاندىراتىن بۇكىل تالقىلاۋدى پارلا­مەنت قابىرعاسىندا كوتەرۋ. قوعامدىق پالاتا – ءتۇرلى ماسەلەگە قاتىستى ءوز ۇستا­نىمىن جەتكىزۋگە جول اشاتىن ۇەۇ, ساراپشىلار مەن عالىمدارعا تاپتىرماس مۇمكىندىك. كەزدەسۋلەردىڭ ءبىرىن ەلىمىزدەگى ازاماتتىق سەكتوردى دامىتۋعا ارناۋ دۇرىس بولادى», دەدى ە.قوشانوۆ.

ءماجىلىس توراعاسى قازىرگى تاڭدا زاڭ شىعارۋ بارىسىندا قوعامدىق پىكىرگە ەرەكشە ءمان بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. تومەن­گى پالاتادا ساياسي كوزقاراستىڭ كوپ بولۋى, سان الۋان ۇستانىمنىڭ ايتىلۋى ماڭىز­دى ەكەنىنە توقتالدى.

«بۇعان سىزدەرمەن بىرلەسىپ قانا قول جەتكىزە الامىز. ارىپتەستەرىڭىز زاڭ جوبالارىن تالقىلايتىن جۇمىس توپتارىنا مۇشە. ءبىز بىرلەسىپ ازاماتتىق قوعامدى نىعايتۋدىڭ نەگىزىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتەمىز. جاقىندا «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» زاڭ قابىل­داندى. قۇجات ازاماتتارعا مەملەكەتتىك ىستەر­دى باسقارۋعا قاتىسۋعا جاڭا مۇمكىن­دىكتەر بەردى. پەتيتسيا ينستيتۋتى ەنگى­زىلدى. بۇل تۋرالى قوعامدا كوپتەن بەرى تال­قىلانىپ كەلەدى. اقىرى اتالعان ما­سەلەگە زاڭدى نۇكتە قويىلدى. ەندى مەم­لەكەت قوعامنىڭ قازىرگى سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرۋگە مىندەتتى بولادى. ازاماتتار جەر­گىلىكتى دەڭگەيدە دە, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە دە ءوز تالاپتارىن قويا الادى

سونداي-اق دەپۋتاتتار ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى تىركەۋ جانە ەسەپ بەرۋ ۇدەرىس­تەرىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتتى. كون­كۋرس­­تىق راسىمدەردىڭ اشىقتىعى مەن قول­­جەتىمدىلىگى زاڭنامالىق تۇرعى­دان قامتا­ماسىز ەتىلدى. قوعامدىق بىرلەس­تىك­تەر الەۋ­مەتتىك كاسىپكەرلىككە بەلسەن­دى ارالا­سا الادى. دەپۋتاتتار ۆولون­تەر­لىك قىز­مەتتى ىنتالاندىرۋعا قاتىستى ەلەۋ­لى وزگەرىس ەنگىزدى. سونىمەن قاتار قوعام­دىق بىرلەستىكتەر تۋرالى زاڭ جوباسى ازاماتتىق قوعامدى ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان. قوعامدىق بىرلەستىك قۇرۋ باستاماشىلارىنىڭ سانىنا قويىلاتىن تالاپتى ون ادامنان ءۇش ادامعا دەيىن قىسقارتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل تاقىرىپ ۇەۇ اراسىندا دا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقانىن بىلەمىن», دەدى ە.قوشانوۆ.

پالاتا سپيكەرى قازىرگى تاڭدا ءماجىلىس قابىر­عاسىندا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىق­تارىن قورعاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قىزۋ تالقى­لانىپ جاتقانىنا ەكپىن بەردى. سون­داي-اق ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادام­دارعا دا ۇلكەن كوڭىل بولىنەتىنىن جەت­كىزدى. پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن جۇزە­گە اسقان رەفورما ناتيجەسىندە ءار پار­تيا ءوز تىزىمىنە ولاردى ەنگىزگەنىن اتاپ ءوتتى.

«ماجىلىستە العاش رەت «ينكليۋزيۆتى پارلامەنت» دەپۋتاتتىق توبى قۇرىلدى. توپ كەدەرگىسىز ورتانى قۇرۋعا, ونىڭ ىشىندە زاڭنامالىق دەڭگەيدە دە تىعىز ارالاسادى. بۇل – دەپۋتاتتار مەن ۇەۇ اراسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى. جالپى, اشىق ديالوگ پەن بارلىق زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعى – بۇگىنگى كۇنگى دەپۋتاتتار جۇمىسىنىڭ باستى ۇستانىمى. ونسىز حالىقتىڭ سەنىمىنە قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان بارلىق مۇددەلى تاراپتى ءماجىلىستىڭ زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنا قاتىسۋعا شاقىرامىن.

بۇگىنگى فورۋمنىڭ «ادىلەتتى قازاق­ستان: ارقايسىسىمىز جانە بارشامىز ءۇشىن» دەپ اتالۋى بەكەر ەمەس. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, ءبىزدىڭ تاڭداۋىمىز – ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جانە ءبىز وسى جولدان اينىمايمىز. ال ونىڭ  ىرگەتاسى – مىقتى ازاماتتىق قوعام. ەلدەگى ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىمدار وسى باعىتتا قىرۋار شارۋا اتقارىپ جاتقانىن جوعارىدا ايتىپ ءوتتىم. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتى بۇگىندە قوعامنىڭ بارلىق سالاسىن قامتيدى. اسىرەسە بالالار ۇيلەرى مەن داعدارىس ورتالىقتارىن قولداۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى وڭالتۋ, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقپەن كۇ­رەس, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعى­تىنداعى جۇمىستارىڭىز زور قۇرمەتكە لايىق», دەدى ە.قوشانوۆ.

ازاماتتىق باستامالاردىڭ بەسىگى

پلەنارلىق وتىرىسقا توراعالىق ەتكەن مادەنيەت جانە اقپارات ءميني­سترى ا.بالاەۆا فورۋم جۇمىسىنا قاتىسۋ­شى­لاردى الدا كەلە جاتقان مارتەبەلى مەرەكە – رەسپۋبليكا كۇنىمەن قۇتتىقتادى.

ء«سوز جوق «رەسپۋبليكا» مەن «ازامات» – ەگىز ۇعىم. سوندىقتان وسىناۋ ماڭىزدى مەي­رام قارساڭىندا ءوتىپ وتىرعان ازا­مات­تىق فورۋمنىڭ ورنى دا, ورايى دا ەرەكشە. وسىدان 20 جىل بۇرىن قوعامدىق مۇددەنى جوعارى قويعان ۇيىمداردىڭ باسىن العاش رەت قوسقان بۇل ديالوگ الاڭى بۇگىندە ءىرى مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق باستامالاردىڭ بەسىگىنە اينالدى. وسى ءساتتى پايدالانىپ, فورۋمعا قاتىسىپ وتىرعان بارشا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمعا, كۆازيسەكتور مەن بيزنەسقاۋىمداستىق وكىلدەرىنە, حالىقارالىق ميسسيالار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن», دەدى ا.بالاەۆا.

سالا باسشىسى ىرگەلى جيىندى ۇيىم­داستىرعان قازاقستان ازاماتتىق اليانسىنا العىسىن جەتكىزدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اتالعان ۇيىم مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان قوعامدى جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا باعىتىن جۇزەگە اسىرۋعا مول ۇلەس قوسىپ كەلەدى.

«كەيىنگى جىلدارى ازاماتتىق فورۋمدا ازاماتتىق باستامالاردى دامىتۋداعى, سونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەن كوپتەگەن ماڭىزدى ماسەلە شەشىل­گەنىنە ءبارىمىز كۋا بولدىق. تەك سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە فورۋمنىڭ شەشىم­دەرى بىرقاتار ستراتەگيالىق قۇجات پەن زاڭ قابىلداۋعا نەگىز بولدى. ولار­دىڭ قاتارىندا ازاماتتىق قوعام­دى دامى­تۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجى­رىم­داماسى, «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» زاڭ بار. ونلاين-پەتيتسياعا جاۋاپتى بىرىڭعاي ينستيتۋت قۇرۋعا قاتىستى زاڭناماعا, قوعامدىق كەڭەستەر, بەيبىت جينالىستار, قايىرىمدىلىق, ۆولون­تەرلىك قىزمەت, مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپ­سىرىس جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­داردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ تۋرالى زاڭناماعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. وسى وراي­دا زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنا قوسقان ورا­سان زور ۇلەسى جانە باستامالاردى شى­نايى ءارى مۇددەلى قولداعانى ءۇشىن دەپۋتات­تارىمىزعا كوپشىلىك اتىنان ەرەكشە العىس ايتقىم كەلەدى», دەدى ا.بالاەۆا.

بۇدان كەيىن قازاقستانداعى بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى وكىلى كاتارجينا ۆاۆەرنيا مىنبەرگە كوتەرىل­دى. بايانداماشى قازاقستان ازاماتتىق قوعام مەن ۇكىمەت اراسىنداعى ءتيىمدى سەرىكتەستىك ارقىلى تۇراقتى دامۋدا ىلگەرىلەپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

«تۇراقتى دامۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى كۇن تارتىبىنە قول جەتكىزۋدە جول­دىڭ بەل ورتاسىنان اۋدىق. ياعني تۇراق­تى دامۋ ماقساتتارىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا بارىمىزدى سالاتىن ماڭىز­دى كەزەڭگە اياق باسىپ وتىرمىز. فورۋم قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋ ماق­سات­تارىنا دەگەن تاباندىلىعى مەن ادال­دىعىن كورسەتەدى. بۇۇ دامۋ باعدار­لاماسى بۇل تۇرعىدا قازاقستانعا قولداۋ كورسەتەدى.

ۇەۇ بۇل ۇدەرىستە ماڭىزدى ءرول اتقارادى جانە بيلىك پەن ازاماتتار ارا­سىنداعى كوپىر قىزمەتىن اتقارادى. ولار­دىڭ ءوزارا ءتيىمدى ارەكەتىن قامتا­ماسىز ەتەدى. قازاقستاندا ءارتۇرلى سالادا بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن 18 مىڭعا جۋىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم بار. بۇل – ەلدەگى ادام كاپيتالى مەن تاجىريبەنىڭ الەۋەتى ۇلكەن ەكەنىن بىلدىرەدى. وسى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ۇشتەن ءبىرى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن قولداۋمەن اينالىسادى», دەدى ك.ۆاۆەرنيا.

بۇۇ وكىلى تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن ورىنداۋ بارىسىندا قازاقستان كۇش-جىگەردى ءوزىنىڭ وڭىرلىك ەرەكشەلىكتەرىنە بەيىمدەۋگە تالپىنۋىنىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ, تابىستى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن, سولاردى كەلەشەكتە نىعايتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

جيىن بارىسىندا مەملەكەت باسشى­سىنىڭ باستامالارى, ونىڭ ىشىندە «ازا­ماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى», «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» زاڭدى ازىرلەۋ, ونلاين-پەتيتسيالاردىڭ بىرىڭعاي زاڭدى ينستيتۋتىن قۇرۋ بويىنشا زاڭنامالىق تۇزە­تۋلەر ەنگىزۋ, قوعامدىق كەڭەستەر تۋرا­لى زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلە­لەرى ايتىلدى. سونداي-اق مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك تاپسىرىس جانە ۇەۇ گرانتتىق قارجىلاندىرۋ تۋرالى بىرلەستىكتەردىڭ ءتيىمدى جۇمىسى جونىندە دە ءسوز بولدى.

ماسەلەن, 16 جىلدان بەرى اۋىل حالقى­نىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ بويىن­شا بەلسەندى جۇمىس ىستەپ كەلە جات­قان «ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەر­گىلىكتى قوعامداستىقتار قورىنىڭ» جۇمىس ناتيجەلەرى تاڭعالدىرادى. قوردىڭ 70-تەن اسا جوبانى ىسكە اسىرۋىنىڭ ارقاسىندا اۋداننىڭ دامۋىنا 1 ميلليارد تەڭگەدەن اسا ينۆەستيتسيا سالىنعان. قور شەلەك اۋىلىنداعى «اگروبيزنەس ورتالىعى» سياقتى ءبىلىم بەرۋ جوبالارىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى, ونىڭ نەگىزىندە 5 مىڭنان اسا ادام ارنايى وقۋدان وتكەن. قوردىڭ جانىنان قۇرىلعان «شەلەك فەرمەرلەرى» وندىرىستىك كووپەراتيۆى جوباعا 400-دەن اسا ادامدى تارتا وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تابىستى وتكىزىپ جاتىر. قور باسشىسى باقىتگۇل ەلشىباەۆا بارلىق قوعامدىق ۇيىمنىڭ ەل باسشىلىعى باستاعان اۋقىمدى ەكونوميكالىق رەفورمالارعا بەلسەنە قاتىسۋعا دايىن ەكەنىنە سەندىردى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيلىك, قوعام جانە بيزنەس اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىنە ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن ەسكە سالعان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى: «مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسىندا ء«بىز سۇرايمىز – سىزدەر كومەكتەسەسىزدەر» قاعيداتى بو­يىنشا ەمەس, «ماسەلە بار – بىرگە شەشەمىز» قاعيداتى بويىنشا قۇرىلاتىن «قوعام جانە بيزنەس» ءتيىمدى ديالوگىن قۇرۋعا قولجەتكىزۋ وتە ماڭىزدى. ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ جوعارى ستاندارتتارىنا قول جەتكىزۋ 3 تاراپتىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى ءوزارا شوعىرلاندىرۋ نەگىزىندە عانا مۇمكىن بولادى. ولار: ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, بيزنەس قوعامداستىق جانە مەملەكەت. بۇل باعىتتا ءبىز بيزنەس قوعامداستىققا ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىرمىز», دەپ اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار جيىن بارىسىندا قازاقستان ازاماتتىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى بانۋ نۇرعازيەۆا, «وردا» استانا قالاسىنىڭ ءاۋتيزمى بار بالا­لاردىڭ اتا-انالارىنىڭ قوعامدىق بىرلەس­تىگى» قب توراعاسى سالتانات ەسماعان­بەتوۆا ءسوز سويلەدى. بۇدان بولەك, ەۋرازيا تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسي­ت­ەتىندەگى ادام قۇقىقتارىن زەرتتەۋ, ين­كليۋزيا جانە ازاماتتىق قوعام ور­تالىعىنىڭ ديرەكتورى حاليدا اجىعۇلوۆا, كاسىپكەر, قوعام قايراتكەرى, «سەنىمەن بولاشاق» اتا-انالار رقب قۇرىلتايشىسى نۇركەن اسانوۆ ءوز پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.

ەلگە قىزمەت ەتۋدىڭ ءمانى مەن ءار ازا­مات­تىڭ ەگەمەندى مەملەكەتتىڭ دامۋى­نا ۇلەس قوسۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا كەڭى­­نەن توقتالعان نۇركەن اسانوۆ بيزنەس­تىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالار مەن باع­دارلامالارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسۋ­عا دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

جيىندى قورىتىندىلاعان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ا.بالاەۆا مەرەي­لى فورۋمدا ازاماتتىق قوعام سالا­سىن­دا جۇرگىزىلگەن اۋقىمدى ىستەردىڭ ناتي­جەلەرى نازارعا ۇسىنىلعانىن جەتكىزدى.

«وسىندا ءوز ويى مەن تاجىريبەسىن الا كەلگەن بارشا قاتىسۋشى العا قويعان ماقسات­تارىمەن ءبولىستى. ءبىر نارسە ايقىن. كوپتىڭ تىلەگى – بۇل باعىتتاعى جۇمىس­تاردى ودان ءارى ءوز دەڭگەيىندە جالعاس­تىرۋدى تالاپ ەتەدى. ەندەشە, تاعى دا بارشا­ڭىزدى كەلە جاتقان ۇلت­تىق مەرەكە – رەسپ­ۋبليكا كۇنىمەن قۇتتىق­تاي­مىن! بۇل – بارشا قازاقتىڭ سان عاسىر­دان بەرگى ءداستۇرىنىڭ جاڭعىرعانى, ارمان­داردىڭ اقيقاتقا اينالعان كۇنى دەپ بى­لەمىز. وسى جەردە ايتىلعان بارلىق باس­­تا­ما مەن ۇسىنىس, بولاشاقتا ۇلتى­­مىز­دىڭ دامۋى­نا, بولاشاعىمىزدىڭ با­تىل قادام باسۋىنا ۇلەسىن تيگىزەدى دەگەن وي­دامىز. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تاعدىرى – ءبىز­­دىڭ تاعدىرىمىز ەكەنىن ەسىمىزدەن شى­عار­­مايىق», دەدى ا.بالاەۆا.