كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
بۇل رەتتە زاڭ قابىلدانۋى بار دا, ونىڭ ورىندالۋى ءبىر بولەك ەكەنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا ءوزىمىز كورگەن ۇلىبريتانياداعى جانە قازاقستانداعى بەيبىت جيىنداردىڭ ءوتۋ بارىسىنا توقتالساق دەيمىز. تۇرعىنداردىڭ ءوز ويىن اشىق ءبىلدىرىپ, بەيبىت شەرۋگە شىعۋى دامىعان مەملەكەتتەردە ازاماتتىق قوعاممەن ساناسۋدى بىلدىرەدى. ۇلىبريتانيادا سوڭعى كەزدە بەيبىت شەرۋلەر ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ ءجۇر. قازىرگى الەمدە ورىن العان گەوساياسي تۇراقسىزدىق, قارجى داعدارىسى بيۋدجەتتىك سالا ماماندارىنىڭ تۇرمىستىق جاعدايىنا اسەر ەتتى. شەرۋگە نەگىزىنەن مەدبيكە, پوشتا جانە تەمىرجول قىزمەتكەرلەرى قاتىسىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىنا مۇعالىمدەر دە قوسىلدى. وسىلاردىڭ ىشىنەن تەمىرجولشىلار بۇگىنگى كۇنى شەرۋدى تۇراقتى تۇردە ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. بۇل ورايدا جۇمىس ورنىنداعى كاسىپوداقتىڭ قىزمەتى زور, بارلىق جۇك وسىنداعى قىزمەتكەرلەرگە تۇسەتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. مىسالعا, تۇماندى البيونداعى كاسىپوداقتار مەن تەمىرجول كومپانيالارى اراسىنداعى داۋ ءبىر جىلدان استام ۋاقىت بويى جالعاسىپ كەلەدى. تەمىرجولشىلار تومەن جالاقى مەن ەڭبەك جاعدايلارىنا نارازى. ولار شەرۋلەرگە قاتىسۋدان باس تارتپايدى. ولار باسقالار سەكىلدى بەيبىت شەرۋلەر جوعارى جاققا تالاپ- تىلەكتەرىن جەتكىزىپ, قۇقىقتارىن قورعايدى.
«قىزمەتكەرلەر شەرۋگە قاتىسقان كەزدە تەمىرجول قىزمەتى توقتاتىلادى. جولاۋشىلار قىزمەت كورسەتۋ كەستەسىمەن تولىعىراق ۇلتتىق تەمىرجول ۆەب-سايتىنان بىلە الادى. شەرۋلەردىڭ ءوتۋ ۋاقىتتارى دا جازىلىپ تۇرادى. بىزدە لانكاستەردە شەرۋلەر وتكەن جوق. لوندون, بيرمينگەم, ليدس سەكىلدى ءىرى قالالاردا ۇيىمداستىرىلادى كوبىنە», دەيدى لانكاستەر قالاسى تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ كەزەكشى وپەراتورى سكوت سميت.
National Rail مالىمەتتەرى بويىنشا ەگەر پويىز شەرۋگە بايلانىستى توقتاتىلسا, كەشىكتىرىلسە نەمەسە باسقا ۋاقىتقا اۋىستىرىلسا, جولاۋشى بيلەتتى اۋىستىرۋعا نەمەسە قايتارۋعا قۇقىلى. سونداي-اق ساتىپ الىنعان بيلەت باسقا تەمىرجول كومپانياسىنىڭ پويىزدارىنا دا جارامدى. ايتا كەتەيىك, ۇلىبريتانيادا جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتەتىن ەلۋ شاقتى مەكەمە بار.
The Guardian ەگەر كاسىپوداقتار مەن تەمىرجول وپەراتورلارى اراسىندا تولەم, جۇمىس قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەك جاعدايلارى تۋرالى ورتاق كەلىسىمگە قول جەتكىزىلمەسە, شەرۋلەر 2023 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسۋى مۇمكىن ەكەنىن جازادى.
ۇلىبريتانيادا شەرۋلەر «قوعامدىق ءتارتىپ تۋرالى زاڭ» تالاپتارىنا سۇيەنە وتىرىپ ۇيىمداستىرىلادى. ول 1986 جىلى قابىلدانعان. شەرۋگە شىعۋشى ۇيىم, مەكەمە شەرۋ وتەتىن كۇننەن التى كۇن بۇرىن جەرگىلىكتى پوليتسياعا جازباشا تۇردە ەسكەرتەدى. وندا ءىس-شارانىڭ باستالۋ ۋاقىتى, قانشا ساعاتقا سوزىلاتىنى, قاتىساتىن ادام سانى, وتەتىن جەرى مەن مارشرۋتى ناقتى كورسەتىلەدى. كوپ جاعدايدا پوليتسيا ەشقانداي زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتاماسا شەرۋ وتكىزۋگە رۇقسات بەرەدى. دەسە دە شەرۋدى توقتاتۋعا قۇزىرەتى بار. ەگەر جيىننىڭ قوعامدىق تارتىپسىزدىككە اكەلەتىنىن بىلسە سول ءوڭىردىڭ كەڭەسىنە حابارلاسىپ, مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ كەلىسىمىمەن شەرۋلەردى 3 ايعا دەيىن وتكىزبەۋگە تىيىم سالا الادى.
ال ەلىمىزدە شەرۋ بەيبىت جينالىستار وتكىزۋگە كەلىسىمدى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان بەرەدى. بەيبىت جينالىستى ۇيىمداستىرۋشى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانعا وتكىزىلەتىن كۇنىنە دەيىن ون جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرىلمەيتىن مەرزىمدە قاعاز جەتكىزگىشتە نەمەسە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا ارقىلى كۋالاندىرىلعان ەلەكتروندىق قۇجات نىسانىندا تاپسىرادى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءوتىنىشتى قارايدى جانە تىركەلگەن كۇنىنەن باستاپ جەتى جۇمىس كۇنى ىشىندە جيىندى ۇيىمداستىرۋشىعا حابارلايدى. الايدا ەلدەگى كاسىپوداقتار بەيبىت جيىندى ۇيىمداستىرۋعا اسا ق ۇلىقتى ەمەس. كوبىنە مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزدەرى شىعادى نەمەس جەكەلەگەن ادامدار عانا ويلارىن ورتاعا سالىپ جاتادى.
