مادەني ءورىستىڭ ماڭىزى زور

بىرەگەي جوبالاردىڭ جەتەك­شىسى ءارى ۇيىم­داستىرۋشىسى, سۋرەتشىلەر ودا­عىنىڭ مۇشەسى, ما­دەنيەت قايراتكەرى بولات ءحام­زيننىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, مۇن­داي جوبالاردىڭ وزەكتىلىگى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ گەنەتيكالىق جادىن, مادەني كودىن ساقتاۋدىڭ تاريحي قاجەتتىلىگىنەن كورىنىس تابا­دى. قا­زاقستان ارقاشان گەو­گرافيالىق جانە تاريحي تۇرعىدان مادەنيەتتەر مەن داستۇرلەردىڭ توعىسىندا تۇر­عانىن ۇمىتپاعان ابزال.

جوبانىڭ نىساناعا العان ماق­ساتى دا سول, ادامدار اراسىن­داعى قارىم-قاتىناس شەكاراسىن كەڭەيتۋ, كەلەشەك وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تاربيەسى ءۇشىن ۇلتتىق-مادەني مۇرانى دامىتۋ جانە تولىقتىرۋعا ىقپال ەتەتىن مۇم­كىندىك تۋدىرۋ. رۋحاني-ادام­گەر­­شىلىك داعدارىستى ەڭسەرۋ ءۇشىن قاراستىرعان تۇجى­رىمدا­مالىق ۇلتتىق جوبالاردىڭ ءبىرى – تاريحىمىزدىڭ مادەني ار­تەفاكتىلەر ءانسامبلىن قۇرۋ. قازاق­ستاننىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرىن جاڭعىرتۋ جانە ىلگەرىلەتۋ ىسىنە ءوز ۇلەسىن قوسۋدى مۇرات تۇتقان اۆتورلاردىڭ ويىنشا, جوبا كەشە­گى, بۇگىنگى جانە بولاشاق ما­دەنيە­تىنىڭ سيمبيوزى بولادى.

اعاشتىڭ تامىرسىز وسە المايتىنى سياقتى ادام دا ءوزىنىڭ وتكەن تاريحىن, جادىگەرلەرىن, مادەني كودتى ساقتاۋ ارقى­لى عانا كەلەشەك كوشىنە ىلەسە الادى. جوبانى ازىرلەگەندەردىڭ كوزدەگەن ماقساتى اۋقىمدى – بۇكىل ەل اۋماعىنا تا­رالعان بارلىق اسا ماڭىزدى ما­­دەني نىسانداردىڭ تۇتاس ءان­سام­بلى ءبىر جەردە قۇرىلاتىن بو­لا­دى. بۇل حالىقتىڭ ۇلتتىق-ما­دە­ني مۇراسىن جاڭعىرتۋعا جانە دامىتۋعا, قوعامدىق سانا­داعى ۇلت­تىق قۇندىلىقتار مەن داس­تۇر­لەردىڭ وڭ بەينەسىن نى­عايتۋعا, ىشكى جانە سىرتقى ءتۋريزم­­دى دا­مىتۋعا, حالىقتىڭ تاري­حي وزىن­دىك سانا-سەزىمى ارقىلى ەلدىڭ زاماناۋي ءيميدجىن برەند­تەۋگە, بولاشاق ۇرپاققا پاتريوتتىق تاربيە بە­رۋدى دامىتۋ, بالالار مەن جاس­تار اراسىندا ۇلتتىق-مادەني قۇندىلىقتاردى ىلگەرىلەتۋ جولىندا باعىت بەرىپ, ءجون سىلتەيدى.

العاشقى جوبا ساۋلەت ونەرىنە باعىت­تالعان « ۇلى دالا اماناتى» تاريحي ەتنو­مادەني جوباسى. جوبانى ازىرلەگەن بولات حامزين مەن ۋاليبەك حۋسايىننىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلىمىزدىڭ كەڭ اۋماعىندا, ءبىر جەردە (ديسنەيلەند ءتيپى بو­يىنشا الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا, الماتى مەن قوناەۆ قالاسى اراسىنداعى, استانا ما­ڭىنداعى نەمەسە رەسپۋبليكانىڭ باس­قا وڭىرلەرىندەگى جول بويىندا) بارلىق اسا ماڭىزدى مادەني نىسانداردىڭ تۇتاس ءانسامبلى بول­ماق. ەجەلگى كومپوزيتسيالارمەن قاتار قازىرگى زامانعى مادەني را­مىزدەر مەن فۋتۋريستىك نىساندار, سوڭعى تسيفرلىق تەحنولوگيالار­دى قولدانا وتىرىپ, تاريحي رەتروسپەكتيۆادا ۆيرتۋالدى الەمگە ەنەتىن ورتالىق بولماق. بۇگىنگى ۋاقىت تالابى مەن زاماناۋي باعىتتاردىڭ بەتالىسىن باقىلاپ وتىرعان تۇركيا جوعارى وقۋ ور­نىنىڭ تۇلەگى, ءمۇسىنشى, ديزاينەر ۋاليبەك حۋسايىننىڭ جوبا­لاۋىنشا, ساۋلەت جوباسىنىڭ ورتا­لىعى كيىز ءۇي تۇرىندە ورىندالادى, اينالاسىندا وعان كورىك بەرىپ, تو­لىقتىرىپ تۇراتىن وزگە دە ساۋ­­لەت نىساندارى قونىس تەپپەك.

سۋرەتشى بولات ءحامزيننىڭ اتاپ وتكەن ەكىنشى جوباسى – قازاق جانە تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ ەجەلگى زامان­نان بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى تاريحىن بەينەلەيتىن ۇلكەن كو­لەمدەگى پانورامالىق تاريحي سۋرەت. اسا كولەمدى تاريحي تۋىندى تۇركى ەل­دەرىنىڭ پايدا بولۋ, قايتا ورلەۋ تاريحى, عۇندار, ساقتار, سكيفتەر تاريحىنىڭ كورىنىستەرىنەن تۇرا­تىنىن اتاپ ءوتتى. جوبانى جۇ­زەگە اسىرۋ ءۇشىن يدەيا اۆتورلارى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىمەن, تۇركىتانۋشى تاريح­شىلا­مەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ, زەرتتەۋ ءىسىن باستاپ تا كەتكەن, بۇل بىرلەسكەن جۇ­مىستى الداعى ۋا­قىتتا دا جال­عاستىرا بەرۋگە نيەتتى. 100 شارشى مەتر كو­لەمدەگى الىپ تۋىندى يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا قازاقستان, قىرعىز رەس­پۋبليكاسى, وزبەك­ستان, تۇرىك­مەنستان, ازەربايجان, تۇر­كيا, ما­جارستان سياقتى ەلدەردىڭ شە­بەر­ل­ەرى ىقىلاس تانىتىپ وتىر. ورتا ازيانىڭ ونەر تارلاندارىن قىزىق­تىرىپ وتىرعان اۋقىمدى جوبانى ازىرلەۋدە «ەر نامىس» قوعام­دىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, سپورت ارداگەرى, پروفەسسور ەر­بو­لات اليا­دين دە اتسالىسقان.

تاريحتىڭ سىرلى كەزەڭدەرىن قۇدى­رەتتى قىلقالاممەن كەسكىن­دەيتىن الىپ كار­تينا « ۇلى دالا اماناتى» ساۋلەت ورتا­لىعىندا ور­نالاسپاق. جوبا اۆتورلارى بولات حامزين مەن ۋاليبەك حۋسايىن بولاشاقتا بۇل ورتالىقتا الەمدەگى ەڭ ءىرى بالالار گاللەرەياسىن قۇرۋدى جوس­پارلاپ وتىر. رەسپۋبليكانىڭ اۋ­دان-اۋىلىنداعى, شاعىن جانە ءىرى قالالارىنداعى دارىندى با­لالاردىڭ شىعارمالارى ور­تا­لىقتىڭ كورنەكتى تۇسىنان ورىن تاۋىپ, ماماندار تاي كۇنىنەن تا­نىلعان جاس تالانتتاردىڭ ەسىمىن ەل ىشىنە دارىپتەپ, تانىتۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىمەن اينالىسادى. وسى ورايدا ايتا كەتۋ كەرەك, بىرنەشە جىلدان بەرى پا­ريج­­دەگى يۋنەسكو شتاب-پاتەرى جانىنداعى قازاقستاننىڭ حالىق­ارالىق مادەني ديپلوماتيا قا­ۋىمداستىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ, بالالار شىعارماشىلىعىن شەت­ەلدە ناسيحاتتاۋ ءۇشىن سۋرەت كورمەلەرى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. الەمدەگى دوستىق پەن بەي­بىتشىلىكتى نىعايتۋ ءۇشىن مادە­ني-تانىمدىق مىندەتپەن بىرگە بۇل يدەيا وسكەلەڭ ۇرپاققا كوركەم­دىك-ەستەتيكالىق تاربيە بەرۋ مىن­­دەتىن دە ءوز موينىنا العان. با­­لا­لاردىڭ تۋىندىلارى بەيجىڭ وليم­پياداسىندا, لۋۆرداعى با­لالار ونەرىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك كور­مەسىندە جۇلدەلى ورىنعا يە بولدى. پاريجدە, ايگىلى لۋۆردا قازاق ەلىنىڭ تالانتتى بالالارى تاريحتا تۇڭعىش رەت دۇنيەجۇزىلىك سۋرەت­شىلەر كورمەسىنە قاتىستى.

وتكەن جىلى بالالار شىعار­ماشى­لىعىنا ارنالعان « ۇلى جى­بەك جولى» جوباسى ازىرلەندى, ونىڭ اياسىندا كوشپەلى كورمە ۇيىم­داستىرىلدى. جىلجىمالى كورمە – ەكسپوزيتسيانى, ارنايى قۇرىلىمدىق كەڭىستىكتى جانە كور­مەنىڭ كونتسەپتۋالدى, بەي­نە­لى تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتە­­تىن, قورشاعان ورتانىڭ سۇرا­نى­سى مەن قىزى­عۋشىلىعىن قام­تيتىن بىرىڭعاي جۇيە. ول جاس سۋرەت­­شىلەر مەن ولاردىڭ اتا-انا­­لارىنىڭ ەڭبەگىن ناسيحاتتاۋمەن بىرگە, ءوزىنىڭ ديزاينەرلىك, ەستە­تي­كالىق, اقپاراتتىق, كوركەمدىك قا­سيەتتەرىمەن دە پايدالى مانگە يە.

مەكتەپ پەن ءبىلىم بەرۋ ىسىندە كوشپەلى كورمەنىڭ اتقاراتىن ءرولى وراسان زور.

حالىقارالىق باسقوسۋدا فران­تسيا ەلىنەن كەلگەن CROSS COUNTRY SKIING SAND كوم­پانياسىنىڭ پرەزيدەنتى ەستەل پەيەن, بەلگىلى قوعام قايرات­كەر­لەرى مەن رۋ­حانيات جاناشىرلارى ۆالەري تول­ماچەۆ, اسىلى وسمان, «قازاقستانداعى ورىس مادە­نيەت ورتالىعى» قوعامدىق بىر­لەستىگىنىڭ توراعاسى ۆسەۆولود لۋكاشەۆ, حا­لىق­ارا­لىق مادەنيەت­تەردى جا­قىنداستىرۋ ورتالىعى ديرەك­تو­رىنىڭ ورىنباسارى سال­­تانات ءاشى­موۆا جوبانىڭ كەلەشەك ۇرپاق­تىڭ رۋحاني ورىستەۋى جو­لىن­داعى ما­ڭىزىن كەڭىنەن اتاپ ءوتتى.

الماتى