«جۇمباق جۇلدىز», «كىشكەنتاي گەنەرالدار», ء«ان سالىڭىزشى, اكە», «ەلگەزەك ەرتەگىلەر ەلىندە», «تەكتىنىڭ تۇياعى ەدى» اتتى كىتاپتاردىڭ اۆتورى پ.دۇيسەنبين ادەبي ورتادا ەرتە تانىلدى. ول قازاقستان جازۋشىلار وداعى مەن رەسپۋبليكالىق «جالىن» باسپاسى بىرلەسىپ وتكىزەتىن جابىق بايگەنىڭ 1979, 1980, 1981, 1986 جىلدارداعى لاۋرەاتى.
مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن جىلدارى-اق تىرناقالدى ولەڭدەرىن, اڭگىمەلەرىن رەسپۋبليكالىق گازەتتەردە جاريالاي باستاعان ۇزدىك وقۋشى قارىنداشپەن سۋرەت سالۋعا دا قىزىعاتىن ەدى. 1958 جىلى ونىڭ سالعان سۋرەتتەرى ماسكەۋدە شىعاتىن «پيونەرسكايا پراۆدا», الماتىدان شىعاتىن «درۋجنىە رەبياتا» گازەتتەرىندە جاريالانىپ, كوپكە تانىلدى. ونىڭ 1995 جىلى جەڭىستىڭ 50 جىلدىق مەرەيلى مەرەكەسىنە وراي سالعان «قوس قىران. باۋىرجان مەن پانفيلوۆ» كارتيناسى جۋالى اۋدانىنداعى ب.مومىش ۇلى مۇراجايىنا قويىلعان.
پ.دۇيسەنبين 1962 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا ماماندىعىنا وقۋعا قابىلداندى. ستۋدەنتتىك جىلدارى جاستار باسىلىمىندا ونىڭ قازاق ونەرى, بەينەلەۋ ونەرى, الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلى تۇلعالاردىڭ ەڭبەكتەرى تۋرالى, اتاپ ايتقاندا, لەوناردو دا ۆينچي, سيكەيروس, رىلوۆ, كونەنكوۆ, ساريان, لەۆيتان, ورال تاڭسىقباەۆ, شارا جيەنقۇلوۆا, ايشا عالىمباەۆالار تۋرالى ماقالالارى جاريالانعاندا, تەرەڭ دۇنيەنى تۇششىنا قابىلدايتىن وقىرمان تانىمى كەڭ جاس ءتىلشىنىڭ ۇلت رۋحانياتىنا ولجا سالار بيىككە ۇمتىلىسىن بايقاماي قالعان جوق. «جۇلدىزدار نەگە جىلايدى؟» دەگەن العاشقى پوۆەسىمەن ادەبي ورتانىڭ نازارىن اۋدارا بىلگەن پ.دۇيسەنبين ستۋدەنت كەزىنەن باستاپ «لەنينشىل جاس» گازەتىندە جۇمىس ىستەپ, بۇگىندە ۇلتتىق ادەبيەتتىڭ كلاسسيكتەرىنە اينالعان سول تۇستاعى تالانتتى شوعىرمەن قاناتتاسىپ قاتار قىزمەت ەتە ءجۇرىپ, شىعارماشىلىعىن كوركەم ىزدەنىسپەن بايىتا ءتۇستى.
«پەرنەباي اعامىز – الىس اۋىلدا ءجۇرىپ, الاشتىڭ ارداقتىسىنا اينالعان تۇلعا. وقىرمان مويىنداعان. قوعام مويىنداعان. ەڭ ۇلكەن قاسيەتى – قاراپايىمدىلىعى. ەشقاشان مەرەيتوي وتكىزبەگەن. قازاقستاندا مەرەيتوي وتكىزبەگەن ەكى قالامگەر بولسا, ءوز باسىم سونىڭ ءبىرى – ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ, ەكىنشىسى – پەرنەباي دۇيسەنبين دەپ ويلايمىن. «لەنينشىل جاستىڭ» داۋىرلەپ تۇرعان شاعىندا قىزمەت ەتكەن پەرنەباي اعامىز ءوزى اشقۇرساق جۇرسە دە, جىل بويى ستيپەندياسىن جيناپ, الىس ساپارلارعا اتتانىپ, وداققا اتى ءماشھۇر تانىمال تۇلعالار تۋرالى عاجايىپ ەسسەلەر جازىپ, گازەتتىڭ كەزەكتى سانىندا جارق ەتكىزىپ, وقىرمانىن جالت قاراتاتىن ساۋلەلى كەزەڭ ەشقاشان كومەسكى تارتپاق ەمەس» دەپ ادەبي ءىس-شارانىڭ العىسوزىن الىپ, كەزدەسۋدى جۇرگىزگەن قالامگەردىڭ شاكىرتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جازۋشى, پۋبليتسيست قالي سارسەنباي ۇستازىنىڭ ومىرىنەن قىزىقتى سىر شەرتتى.
بۇكىل اۋىلدىڭ ءبىر شامشىراعى بولادى. ول – ۇستاز. وسكەن ءوڭىردىڭ توپىراعىنا سۇيىسپەنشىلىك جاس تالانتتى تۋعان اۋىلىنا جەتەكتەپ, قارىمدى قالامگەرلىگىن قوعاممەن قويان-قولتىق بەلسەنىپ قىزمەت ەتۋىمەن ساباقتاستىرا ءجۇرىپ, امانات ارقالاعان ەلىنىڭ ابىرويلى ازاماتىنا اينالدى. جازۋشى ءومىرىنىڭ ءار كەزەڭىنە بۇگىنگى كۇن بيىگىنەن شولۋ جاساي تۇرىپ, قازاقستان قالامگەرلەرى اتىنان قۇتتىقتاعان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن باۋىرجان جاقىپ مەرەيتوي يەسىنىڭ شىعارماشىلىعىنا توقتالىپ, بالالار ادەبيەتىنە قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى تۋرالى اڭگىمەلەدى. «پەرنەباي اعا, جايىلما دەگەن كىشكەنتاي اۋىلدىڭ وزىنەن ادەبيەتكە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ قانشاما مۇشەسىن تاربيەلەپ شىعاردىڭىز. ولاردىڭ ارقايسىسىن الاقانىڭىزعا سالىپ باپتاپ, ءوز قولىڭىزبەن قياعا ۇشىردىڭىز. شاكىرتتەرىڭىزدىڭ ارقايسىسى ءبىر-ءبىر تۇلعا, ەلگە بەلگىلى ازاماتتار. ومىردە وسى ۇستازدىق قىزمەتىڭىزدى ادەبيەتتىڭ ءتالىم-تاربيە بەرەتىن مەكتەبىنە اينالدىرعان ادام رەتىندە ءبىز ءسىزدى قادىرلەيمىز. قازاقتا سىزدەي اقساقالدارىمىز سيرەك. تۇتاس بىرنەشە بۋىندى قازاق ادەبيەتىنە الىپ كەلگەن, ولاردى تاربيەلەپ, «ادەبيەت – اردىڭ ءىسى» ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ, قالامىن شىڭداعان, بولمىسى قاراپايىم, تەك شىعارماشىلىق ەڭبەگىمەن جارىپ شىعىپ كەلە جاتقان ۇلگى تۇتار اعامىز ءوزىڭىز, عۇمىر جاسىڭىز ۇزاق بولسىن», دەدى ب.جاقىپ.
ءىس-شاراعا جازۋشىلار, ونەرتانۋشىلار, عالىمدار, بەلگىلى ونەر ادامدارى, انشىلەرمەن قاتار, رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى باسشىلارى جانە جازۋشىنىڭ شاكىرتتەرى قاتىستى. جازۋشى بەيبىت قويشىباەۆ پ.دۇيسەنبيننىڭ قالامگەرلىگىمەن قاتار, قاتپارلى تاريح سىرىنا دا تەرەڭدەپ, قازاقتىڭ وتكەن قاسىرەتتى تاريحىن زەرتتەۋگە, جاڭعىرتۋعا قوسقان ەڭبەگى تۋرالى اقتارىلا ءسوز قوزعادى. تاريح تامىرشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تاريحي-تانىمدىق «شەجىرەلى سارىسۋ», «ۇركەردەي بولىپ كوشكەن جۇرت...», «سارىسۋناما» اتتى تاريحي-دەرەكتىك تومدارى سول ىرگەلى ىزدەنىسىنىڭ ناتيجەسى.
ماعيرا قوجاحمەتوۆا ايماقتا جاتىپ تا, ادەبيەتتەن ويىپ ورىن الىپ, بەلگىلى ەسىمگە اينالعان قۇرداسىنا جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى. ال بەلگىلى ادەبيەت سىنشىسى ءاليا بوپەجانوۆا ادەبي تۇلعانىڭ الاش قايراتكەرلەرىنە ءتان ساناتكەرلىك قىرىنا, تۇلعالىق قاسيەتىنە جوعارى باعا بەردى.
ەنتسيكلوپەديالىق ءبىلىم جيناعان ينتەللەكت يەسى, ازاماتتىق بولمىسى مەن بيىك مادەنيەتىنە قىلاۋ تۇسىرمەي, بۇگىنگى مەرەيلى جاسىنا ابىرويمەن جەتكەن جازۋشى تالانتتى تاي كۇنىنەن تانىپ, ءوز قولداۋىن كورسەتۋدەن ايانباعان قامقور ۇستاز. سول سەبەپتى كىتاپحانا تورىندەگى بۇل باسقوسۋ ۇستاز بەن شاكىرتتەردىڭ كەزدەسۋى ىسپەتتى شىنايى سيپاتتا ءوربىدى. سونداي-اق جازۋشى پەرنەباي دۇيسەنبيننىڭ شاكىرتتەرى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءانشى ساۋلە جانپەيىسوۆا, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ دوتسەنتى, مادەنيەت جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىنىڭ ۇزدىگى تورعىن سمايلوۆا, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى, كۇيشى سايان اقمولدا, «شالقار» راديوسىنىڭ ديرەكتورى بولاتبەك تولەپبەرگەن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءانشى ارداق يساتاەۆالار ۇستازدارىنا العىس ايتىپ, ءان مەن كۇيدەن شاشۋ شاشتى. جازۋشىنىڭ تۋعان جەرىنەن كەلگەن جەرلەستەرى جامبىل وبلىسى سارىسۋ اۋدانى جايىلما اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى جانداربەك سماعۇلوۆ, قازاقستان جازۋشىلار وداعى جامبىل وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى حاميت ەسامان, سارىسۋ اۋداندىق ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسىنىڭ ديرەكتورى ايتبالا جولماحانوۆا جازۋشىنىڭ تۋعان جەرىنىڭ ىقىلاسى مەن قۇرمەتىن جەتكىزدى.
الماتى
