تاپپايتىنداي-اق بار, سەبەبى مەردىگەر كومپانيالار جولدان ۇنەمدەۋدى جاقسى مەڭگەرگەن. ءارى كۇننىڭ ىستىعىندا جالدامالى جۇمىسشىلار ءجوندى جۇمىس ىستەۋگە ق ۇلىقسىز, ءبىر كوكتەمنەن كەيىن توبەسى ويىلىپ شىعا كەلەدى نەمەسە لاي كوشكىنىمەن قوسا ىلەسىپ, ۇگىتىلىپ كەتەدى. وعان دالەل كەربۇلاق اۋدانىنداعى وقيعالار. ماسەلەن, كوكتەمدە وبلىس پروكۋراتۋراسى اۆتوموبيل جولىن سالۋ كەزىندە جىبەرىلگەن بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاعان. قار سۋىنىڭ سالدارىنان مالايسارى ستانساسىنا قاراي اۆتوموبيل جولى جارتىلاي بۇزىلىپ, جارامسىز بولىپ قالعان. پروكۋرورلىق تەكسەرۋ ناتيجەسىندە وسى ۋچاسكەدە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بارىسىندا زاڭ تالاپتارىنىڭ ورەسكەل بۇزىلعانى دالەلدەنگەن. باستاپقىدا بۇل جۇمىستار مەملەكەتتىك ورگانعا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسىز جانە ساراپتاما جۇرگىزبەستەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن اعىمداعى جوندەۋ تۇرىندە زاڭسىز جۇرگىزىلگەن. بۇل ءوز كەزەگىندە تەحنيكالىق جانە اۆتورلىق قاداعالاۋ تاراپىنان باقىلاۋدى جويادى. سونىڭ سالدارىنان سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى ەسەپتەلمەگەن, سوعان ساي جۇمىس ساپاسى دا سىن كوتەرمەيدى. قازىر سوعان ساي تەرگەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ونى ءبىر – دەڭىز.
جاقىندا سارىباستاۋ اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى جولدى سۋ شايىپ كەتتى. وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, «قاراشوقى – سارىوزەك» اۆتوجولىندا جاۋىن-شاشىننىڭ مول ءتۇسۋى سالدارىنان اعىن پايدا بولعان. ول تابيعي قۋىس جوعارىدا اتالعان اۆتوجولعا تىرەلىپ, الدىن الا اقپارات بويىنشا 2 جەردە ورناتىلعان قۇبىرلى وتكەلدەردى شايىپ كەتكەن. ديامەترى 0,75 قۇبىرلى وتكەلدەر سۋ كولەمىنە توتەپ بەرە الماعان. ايتەۋىر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, پوليتسيا, توتەنشە جاعداي قىزمەتى جابىلىپ ءجۇرىپ اينالما جول جاساعان. وسىنداي وقيعا الاكولدە دە بولعانى كوپكە بەلگىلى.
تاس جولدىڭ تۋرا بولماۋى كولىك اپاتىنا اكەلۋى مۇمكىن. جۇرگىزۋشى جىلدامدىقتى مەجەدەن اسىردى دەپ كىنالاعانىمىزبەن, جاسالعان جولدىڭ ساپاسىزدىعى دا قايعىلى وقيعالارعا نەگىز بولعان جاعدايلار جەتەرلىك. ماسەلەن, وبلىس بويىنشا جول-كولىك وقيعاسىنىڭ جالپى سانى ازايعانىنا قاراماستان, كەيبىر اۋدانداردا اپاتتار مەن زارداپ شەككەندەر سانى ارتىپ كەلەدى. دەرەكتەردى تالداۋ كورسەتكىشى بويىنشا بيىل تامىز ايىنا دەيىن 238 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. بىلتىر وسى ۋاقىت شەڭبەرىندە 281 اپاتتى جاعداي بولعان ەدى.
«اقسۋ اۋدانىندا بولعان جول-كولىك وقيعاسىنىڭ سانى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 7 پايىزعا ءوستى. اسىرەسە, قازا تاپقاندار سانىنىڭ 25 پايىزعا جانە زارداپ شەككەندەردىڭ 157 پايىزعا ارتۋى الاڭداتادى. قاراتال اۋدانىندا دا 20 پايىز ءوسىم بايقالادى. كوكسۋ اۋدانىنداعى جاعداي زارداپ شەككەندەر سانىنىڭ – 32 پايىزعا جانە قازا تاپقاندار سانىنىڭ كۇرت ءوسۋى الاڭداتىپ وتىر. بۇگىندە بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن بولعان جول-كولىك وقيعاسى كوپ. بارلىعى 70 فاكت تىركەلدى, وندا 8 بالا قازا تاۋىپ, 84 بالا جاراقات العان», دەيدى وبلىستىق پد جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باستىعى, پوليتسيا پولكوۆنيگى قايسار مۇحمەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جول-كولىك وقيعالارىندا قازا تاپقان جاياۋ جۇرگىنشىلەر سانى دا ارتقان. شىنى كەرەك, جاز باستالا قايعىلى وقيعالارعا كۇندە كۋا بولىپ وتىرمىز. اسىرەسە الاكولگە بەت العان دەمالۋشىلار ەرەجەنى ورەسكەل بۇزادى. سونىڭ سالدارىنان اپاتتى وقيعالار ازايماي وتىر. تالدىقورعان قالاسىندا مۇنداي جاعدايلاردىڭ سانى – 21 پايىزعا, ال قايتىس بولعان بالالاردىڭ سانى 150 پايىزعا ۇلعايىپتى.
«جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋ مەملەكەتتىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ, جۇرگىزۋشىلەردىڭ, جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ جانە جول قوزعالىسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىن تالاپ ەتەدى. جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ساقتاۋ, جاۋاپكەرشىلىك پەن زەيىن جكو سانىن ازايتۋعا جانە جولداردا كوپتەگەن ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا كومەكتەسەدى. ىسكە قۇزىرلى ورگانداردى نەمەسە تاس جولدى كىنالاۋعا بولمايدى, اسىققان جولاۋشىنىڭ الاڭعاسارلىعى دا جاتىر», دەيدى ق.مۇحمەتوۆ.
قاراڭىز, وسى جىلى اۆتوموبيل كولىگىندە 33 ءورت جانە 22 جانۋ ورىن العان. ورتتەردىڭ نەگىزگى ۇلەسى جەڭىل اۆتوكولىكتەرگە تيەسىلى. اتاپ ايتساق, بيىل 21 جەڭىل اۆتوكولىك ورتەنىپتى.
«كەيىنگى 5 جىل ىشىندە اۆتوكولىكتەگى ورتتەر ورىن الۋ جيىلىگى بويىنشا تۇرعىن ۇيلەردەن كەيىن ەكىنشى ورىندا تۇر. كولىك قۇرالدارىندا ءورتتىڭ پايدا بولۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى: اۆتوكولىك قۇرالىنىڭ ەلەكتر جابدىعىن ورناتۋ جانە پايدالانۋ قاعيدالارىن بۇزۋ, قوزعالتقىش بولىكتەرىن جانعىش ماتەريالدارمەن وقشاۋلاۋ, مۇنداي ماتەريالداردى رادياتورلاردىڭ الدىنداعى كەڭىستىككە ورناتۋ, قولدان گاز جابدىقتارىن ورناتۋ, ەلەكتر جۇيەسىنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەمەۋى سەبەپ بولىپ وتىر», دەيدى وبلىستىق تجد مەملەكەتتىك ءورت باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى سەرگەي وگاي.
كولىك قۇرالدارىنداعى ورتتەردىڭ الدىن الۋ ولاردىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرىن جويۋعا باعىتتالۋى كەرەك. وسى تۇرعىدا دەپارتامەنتتىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى اۆتوكولىكتە ءورتتىڭ تۋىنداۋ قاۋپىن ازايتۋ شەڭبەرىندە جۇمىس اتقارىپ كەلەدى.
«ەگەر كولىكتە ءورت بولعان جاعدايدا, بۇل تۋرالى دەرەۋ 101 ءنومىرى بويىنشا ورتكە قارسى قىزمەتكە حابارلاۋ قاجەت. ورتاشا العاندا ەلىمىزدە جىل سايىن
2 مىڭنان استام ءورت تىركەلەدى. ونىڭ باسىم بولىگى – اۆتوكولىك قۇرالدارىنان شىعاتىن ءورت», دەيدى مامان.
ايتپاقشى, وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنىڭ ىشكى جولى دا وڭىپ تۇرعان جوق. نەگىزىندە, شاھارداعى جول جۇمىستارىمەن ونعا جۋىق مەردىگەر كومپانيا اينالىسادى. ولار بەرىلگەن قىزمەتىن اياقتاعان سوڭ, «جول اكتيۆتەرىنىڭ ۇلتتىق ساپا ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ ماماندارى تەكسەرىپ, جۇمىستى قابىلداپ الادى. اتقارىلعان جۇمىستان ولقىلىق شىقسا, ماماندار قابىلداماۋعا قۇقىلى. بۇگىندە قالاداعى 9 كوشەگە جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ولاردىڭ ىشىندە «شايقورعان», ء«ۇيتاس» ساياجايلارى بار. ودان بولەك, «جاستار-1», «سولتۇستىك – باتىس» تۇرعىن اۋداندارى مەن 8-9 شاعىن اۋداندا جاڭا اسفالت توسەلىپ جاتىر.
جالپى, كوشە جولدارىنىڭ وسىنداي جاعدايعا جەتۋىنە كوپتەگەن سەبەپ بار. اتاپ ايتساق, جىلىتۋ قۇبىرلارىنىڭ جارىلعاندا ءبۇتىن ءاسفالتتى قازۋعا تۋرا كەلەدى. سونداي كەزدەيسوق جاعداي تۋعاندا «تالدىقورعانجىلۋسەرۆيس» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى كوممۋنالدىق-مەملەكەتتىك كاسىپورنى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. جاپ-جاڭا اسفالت جابىندىسىن قازۋىنا قالا اكىمدىگى امالسىزدان رۇقسات بەرەدى. دەگەنمەن جارىلعان قۇبىر جوندەلگەنىمەن تاس جول باياعىداي ساپالى قالپىن ساقتاپ قالا المايدى. سونىڭ سالدارىنان جۇرگىزۋشىلەر مەن تۇرعىندار ابىگەرگە تۇسەدى.
ول, ول ما, اۋا رايىنىڭ دا كۇرت سۋىپ, كۇرت جىلۋى جولدىڭ تەز ويىلۋىنا اكەپ سوعادى. ال تابيعاتتىڭ قىلىعىنا ادامنىڭ كۇشى قاۋقارسىز. قىستىڭ قاق ورتاسىندا جاۋعان نوسەر جاڭا اسفالتتى توڭعا اينالدىرىپ, ارتىنان ۇيىتقي سوققان داۋىل جولدىڭ جارىلۋىنا اپارادى. ال كوكتەم شىعا ارى-بەرى زاۋلاعان اۆتوكولىك جارىلعان جولدى ودان ارمەن ۇگىتىپ, قيىرشىعىن جان-جاققا شاشادى. مىنە, ارى قاراي جولدىڭ جايى ايتپاسا دا بەلگىلى. وعان ۇلكەن دە اۋىر كاماز سەكىلدى سالماقتى كولىكتەردى قوسىڭىز. ءتىپتى ول از دەسەڭىز ساپاسىز جۇمىستىڭ دا شەتى شىعاتىنى انىق. قانشا مىقتى دەگەنىمىزبەن ءبارىبىر ءتۇرلى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن جول ەسكىرەدى. ال ازابىن شەگەتىن تاعى دا قاراپايىم حالىق.
جەتىسۋ وبلىسى
