ءدىن • 20 شىلدە, 2023

نۇرسۇلتان ديحامباەۆ: دىنگە دەگەن قىزىعۋشىلىق تەك قينالعاندا پايدا بولادى دەگەن شارت جوق

420 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاستار اراسىندا دىنگە قىزىعۋشىلىق كۇننەن كۇنگە ارتىپ كەلەدى. ارينە, ءبىر جاعىنان ولاردىڭ رۋحاني دامۋعا دەگەن ۇمتىلىستارى جامان ەمەس, الايدا, تاياقتىڭ ەكىنشى ۇشى بار ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ءجون. جاستار اراسىندا دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىم وكىلدەرىنىڭ قولشوقپارى بولىپ جۇرگەندەر از ەمەس. وسى ورايدا ءدىني ەكسترەميزم ماسەلەسى جانە دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردىڭ جاستارعا اسەرى تۋرالى ءدىنتانۋشى نۇرسۇلتان ديحامباەۆتىڭ ويىن سۇراپ بىلدىك.

نۇرسۇلتان ديحامباەۆ: دىنگە دەگەن قىزىعۋشىلىق تەك قينالعاندا پايدا بولادى دەگەن شارت جوق

- نۇرسۇلتان مىرزا, ءبىرىنشى سۇراعىم ەكسترەميست دەگەن كىم, ونى قالاي سيپاتتاي الاسىز؟

- ەكسترەميستىڭ جەكە باسىن زەرتتەي كەلە, كوپ جاعدايدا ولار قازىرگى الەۋمەتتىك جاعدايعا بەيىمدەلمەگەن, بولاشاققا الاڭدايتىن, اگرەسسيۆتى, ومىرلىك ماسەلەلەردى شەشۋدە كۇش كورسەتۋدەن تايسالمايتىن, قۇقىقتىق نورمالاردى ەلەمەيتىن مارگينال رەتىندە قاراستىرامىز.

جوعارىدا اتاپ وتكەندەي وزدەرىنە وزدەرى ەرەجە ويلاپ تاۋىپ, مىنەز-قۇلقىنا, ءجۇرىس-تۇرىسىنا وزگەرىس ەنگىزگىسى كەلەتىندەر كوپ. اسىرەسە ءوزىن قوعامعا دالەلدەگىسى كەلەتىن ادامدار كوپ جاعدايدا دۇرىس جولدان تايىپ, ارام پيعىلدا ادامداردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ قالىپ جاتادى.

- نەلىكتەن ادامدار جات اعىمعا ەرگىش؟ وعان سەبەپ ءدىني ساۋاتسىزدىق پا, الدە جاستىق ماكسيماليزم بە؟

- ەكەۋى دە بار. وعان قوسا الەۋمەتتىك جەلىدەگى سانى مەن شەگى جوق اقپاراتتاردى قوسىڭىز. ينتەرنەت جۇيەسىن جۇيەلى تۇردە پايدالانسا, شىركىن. مىسالى, قازىر ادامداردا كەز-كەلگەن سۇراق تۋىنداسا بىردەن ينتەرنەتكە جۇگىنەدى. ول جەردەگى اقپاراتتىق دۇرىس-بۇرىستىعىن تەكسەرىپ, كريتيكالىق ويلاۋ-جۇيەسىن قوساتىن جاستار كوپ ەمەس, ءارى, پسەۆدوۋاعىزشىلارعا ەلىكتەيتىندەر قاتارى سيرەيتىن ءتۇرى جوق. سول سەبەپتى, ءبىز ماماندار ءار ۋاقىتتا دىنگە قىزىعۋشىلىعى بار بالانى بىردەن مەشىتتەگى يمامدارعا جىبەرىپ, ءدىني ساۋاتىن, ءبىلىمىن ارتتىرۋعا كەڭەس بەرەمىز. ءبىر مۋزىكالىق اسپاپقا نەمەسە سپورتتىق ويىندارعا بالاڭىزدىڭ قىزىعۋشىلىعى بار ەكەنىن سەزەتىن بولساڭىز, بىردەن ۇيىرمەلەرگە جازاسىزدار عوي, سول سياقتى دىنگە قىزىقسا ءالى ەرتە نەمەسە جاسىڭ كەلگەندە ۇيرەنەسىن دەمەي, سول سالانىڭ ماماندارىنا اپارعان ءجون.

- جاڭا جاستاردىڭ دىنگە قىزىعۋشىلىقتارى جوعارى دەپ ءبىر سوزىڭىزدە ايتىپ ءوتتىڭىز. بۇعان سەبەپ نە؟

- ناقتى ءبىر سەبەپ بار دەپ ايتا المايمىن. دىنگە دەگەن قىزىعۋشىلىق تەك قينالعاندا پايدا بولادى دەگەن شارت جوق. كوپ ادامداردىڭ ويىنشا دىنگە ادام تەك باسىنا ءىس تۇسكەندە, دەپرەسسيادا جۇرگەندە كەلەدى دەپ ويلايدى. ونداي فاكتىلەردىڭ بار ەكەنىن جوققا شىعارمايمىن. الايدا, ءجاي قىزىعىپ, ءدىن دەگەن نە, قۇدايدى قالاي تانيمىز دەگەن سياقتى قاراپايىم قىزىعۋشىلىق تا بولۋى مۇمكىن. تۋرا سونداي سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ جۇرگەندە جانىڭدا جاقسى جاندار تابىلعانى ءجون. ءدىننىڭ وتە نازىك تاقىرىپ ەكەنىن, بۇل تاقىرىپتا ەكىنىڭ ءبىرى سويلەۋگە قۇقىعى جوق ەكەنىن ەستەن شىعارىپ الادى.

- ەگەر بەلگىلى ءبىر مەكەمەگە بارىپ ءدىني ساۋات اشۋعا ۋاقىتىڭ نەمەسە مۇمكىندىگىڭ بولماسا, قانداي دەرەك كوزدەرىنەن وقىعان ءجون؟

- قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىنىڭ رەسمي سايتىنان نەمەسە جەرگىلىكتى ءدىني باسقارما سايتىنان اقپارات الۋعا بولادى. سونداي-اق مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتكەن ءدىني كىتاپتار وتە كوپ. مىسالى, ءوزىم ەلوردالىق دىندەردى زەرتتەۋ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەيمىن. ءبىزدىڭ ورتالىق ماماندارى بيىلدىققا 5 جاڭا ءدىني ادەبيەت جازىپ شىقتى. جىل سايىن ەلىمىزدە ءارتۇرلى ءدىني ادەبيەتتەر شىعۋدا.

- سوڭعى سۇراعىم ەگەر بەيمالىم ادام ءدىن تۋرالى اقپارات ايتىپ نەمەسە ادەبيەت ۇسىنسا نە ىستەۋ كەرەك؟

- كوشەدە ادامدى ۇستاپ الىپ, وعان ءدىن تۋرالى ايتۋ زاڭسىز بولىپ تابىلا. ەگەر سىزگە بەيتانىس ادام كەلىپ ءدىن تۋرالى ءسوز قوزعاسا بىردەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى حابارلاسۋلارىڭىزعا بولادى. ال كەز-كەلگەن ءدىني سۇراقتار بويىنشا 109 بايلانىس تەلەفونىنا حابارلاسىپ, تەگىن ءدىني اقپارات الا الاسىزدار.

- سۇحباتىڭىزعا راحمەت!

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە